Chương 37

Cái gọi là Xí hào, chínhMGNL là lều thi nằm sátX4fr ngay cạnh hố xí của trường thi, làigwJ vị trí tồi tệ và xúi quẩy bậc nhất trong toàn bộ trườngNsrv thi.

Các sĩ tử đi thiB3VG sợ nhất là bốcE2ie phải Xí hào. Phàm là3uXY những aisJSA ngồi phải5yWL vị trí này,pwLo mười người thì có tới tám chín ngườiZh2u thi trượt.

Thử nghĩ mà xem, khi ngồi vắt óc làm bàiFXWQ thi mà1zPS xung quanhyGbn từng đợt mùi hôi thối nồng nặc xộcOGzd vào mũi, làm saoGbS0 còn tâm tríxAZ1 đâu9ius mà suy nghĩ3MRt chữK2LZ nghĩa, không bị hun cho ngấtjumJ xỉuDqky tại chỗXqzJ đã là may332Y mắn lắmhAe2 rồi.

Bốc phải Xí hào, hoặc là do số đen tận mạng, hoặc là có kẻ cốJ5QZ tình giởJCuR trò hãm hại sau9O0s lưng.

Giờ thi đã cậnGiIM kề, Trần Nghiên không có thời gian để8GK1 suyKHV7 nghĩ vẩn vơ.qzwZ Cậu liềntMl4 lấy tay áo bịt mũi miệng, dùng khănCCQn lau sạch sẽ chiếc bàn ghế gỗ đãmgUI cũ0VF7 kỹ,CvVt rồi lấy chặn giấy đè ngaydSiK ngắn quyển thiwPai lên mặt bàn.

Cậu vốn định nhắm mắt nhập định để đánh lừa khứu giác, coi như không ngửi thấyUTjs mùi xú uế xung quanh, ngặt nỗi tâm tínhFGGi tu luyện chưa2Abk đạt đến cảnh giớinWTL tối thượng, căn bản không thể làm ngơ trước ngoại cảnh bên ngoài.ZltR

Trầnxb5Q NghiênMpiQ dứt khoát lấy miếngW0jS vải bọc bánhiH1f nướng ra30NH bịt chặt lấy9wU7 mũi và miệng, như vậy mới cảm thấy dễ thởNPdT hơnd5aw đôi chút.DdtM

Xem ra chỉ còn cách đánh nhanh thắng nhanh, làm xong sớmaJ3y để rờiCEdE khỏi cái chỗu25G quỷ quái này!cH6p

Kỳ Huyện thí tổng cộng thi năm đợt,uJ5U mỗibmgv ngày thi một đợt, sáng sớm tinh mơN6h8 bắt đầu làm bài, hoàngd4K9 hôn buôngKMtP xuống làIJLZ thu bài, lấyY3SF quy chuẩn không thắp nến ban đêm6JxT làm chuẩn.

Khi trời vừa sángXISQ rõ, tiếng khánh mây vang lên giòn giã báo hiệu toàn trường thi giữ trật tự nghiêm trang, đợt thi đầu tiên của kỳ Huyện thíf4kg chính thứcB5m5 bắt đầu.Jx7y

Nha dịch giơ cao bảng đềbp5F thi đi diễudKGV hành qua từng dãy lều thi.

Khi đi ngang qua lều thi của Trần Nghiên, lông mày tênoxkT nha dịch nhíu chặt lại, suýt nữa đưa tay lên bịtPavL mũi. Nhận ra hànhkfRx động thất thố, gã liền níngeIO thở thật sâu, chỉ đưa ánh mắt đầy vẻ thương hại nhìn Trần Nghiên một cái.

Đợi khi TrầnjQtl Nghiên chép xongQaIn đềNNUb bàiNml1 vào giấy nháp, tên nha dịch7BfZ gần như co giò tháo chạy thục mạng khỏi khu vực đó.rDJA

Trần Nghiên đổ nước sạch vào nghiênG9Rg mực, cầm thỏi mực chậm rãi mài mực, ánhLeEp mắt lạiDKRb chăm chú nhìnS92v vào dòng đềMYjP bài vừaQhwx chép lại trên giấy.

"Học nhi5jQ7 bấtHaux tư tắc võng."

Câu nàyukud trích từ thiênHY4g 《ViZupI Chính》 trong sách8X7m 《Luận Ngữ》. Việc trực tiếp lấyUPcR mộtnf9i câu ngắn trong Tứ Thư raUwUn làm đề bài đượcfo2O gọi là "Tiểu đề", có1x6J thể coi là dạng đề tương đối đơn giản, dễ nắm bắt.

Sau bao nhiêu năm khoa cử phát triển, dạng đề tiểu đề đơn giản nàyjD1i phần lớnC8tj chỉ cònT2ZZ xuấtndK4 hiện ởOPN5 kỳ thi cấp Huyện thí mà thôi.

Rất nhanh saujpLq đó, nhaxITs dịch lạipSNR giơ7U8q bảng đềAnfS thi thứfRcA hai đi ngang qua.

ĐềIvXm thi thứ hai chính là đề Ngũ Kinh.

Triều Đại Lương giữ nguyên8MWD quyRocl chế của tiền triều,8Pso giới sĩ tử đềuZ8qn chọn một bộ kinh sở trường trong Ngũ KinhtRzP để chuyên tâm nghiên cứu sâu, bốnmuRY bộ1Ue0 kinh còn lạiVw8w chỉ cần đọc hiểuJNyW thấu đáo là được.

Khi đi thi khoa cử, sĩtkVG tử sẽ căn cứGZ7R vào bản kinh củaPUg2 mình mà chọn đề thi tương ứngklb0 để làmEHYz bài.JZXj

Đề thi thứ4m34 ba là mộtcUPR bài thơ "Thíir1T thiếp" theo thể ngũ ngôn bát vận.

Thi khoa cửbjeF không thi làmkPGN thơ tự do, nhưng bắt buộc phải thi làmQNQf thơ thí thiếp.

Tuy nhiên yêu cầu củaQ1qO thơ thí thiếp không quá khắt khe, chỉD1eO cần gieoc1hh đúng vần,xDeB câu đối ngẫu chuẩn chỉnh, tuân thủldC1 nghiêm ngặt luật bằng trắc, câu từ có7SMG chút văn tháiefWe và ý cảnh nhất định làbxaB đạt yêu cầu.

Những quy tắc niêm luật nàyqpBE đối vớiT1Q2 Trần Nghiên mà nóiCGSo chẳng khácWST9 nào từng công thức toán họcpe4n mẫu mực, so với việc làm1hAQ thơ tùy hứng baybbTq bổng không mục đích thì dễ dàngnNWX hơn gấp bội63m6 lần.ktCc

Dương phu tử chỉ cầnAS0M dành mộtDzbX tháng trước Tết đểv3WJ đặc huấn làm thơ thí thiếp cho TrầnLPkW Nghiên, cậu đãMZDu có thểoqjT viết raGNH0 những bài thơ đúng quy chuẩn, ra dángf58a raOHhY hình.

Sau khi chép7VWl xong cảm7Hc ba đề thi vào giấy nháp,x3UI khắp trường thihtAc ngoại7MdP trừ tiếngPE80 bước chân của nha dịch tuần tra ra thì khônggrH7 còn một tiếng động nào03rc khác.

Bên lều thi cáchwQ1F vách đãXyEa truyền đến tiếng sột soạtDpEs của tay áooT0L cọ xát vàobw4k trang giấy, rõ ràng là thí sinh bên cạnh đã nóng lòng đặt bút làm bài.

Trần Nghiên khôngjosO vội vãOD1K hạ bút, mà chăm chú nhìn đề bài để suy ngẫm mạch văn.

"Học nhi bất tư tắc võng"gYZt cóQwrt nghĩa là nếu chỉ biết vùi đầu học vẹt mà không chịu suy ngẫm, ắt sẽ rơi vào cảnh u mê, mù6moj mịt.

Đưakb1g câu này raFVkm làm đề thi Huyệns2Ih thí,nQyt chứng tỏ vị quan Huyện tôn đạiZUEZ nhân này đang muốn gửi gắm tâm ý khuyến học, chấnpwTH hưng việc học hành trong huyện.7QvO

KhoaoEio cửyStM cũngikJ3 là một trong những tiêuclpG chí quan trọng để triều đình đánh giáPahX thành tích chính trịrxhQ của quan lạihqIZ địa phương.SceA Trước đó huyệnc8CJ Bình Hưng vừa7wmX xảy ra "vụjmrL ánvgps gian lận thi cử", vị Tri huyện tiền nhiệm bị bắt tống giam, kỳ thi khoa cử nơizlQi đây chắc chắn đang bị vôOlZG số con mắt ở cấp trên dòm ngó. NếuKf3U vị quan kế nhiệm có thể làmQbnN thay đổi hoànPplz toàn phong khí thir5n3 cử của huyện nhà, bồi dưỡng được nhiềuCkqA sĩ tử đỗ đạtB3hF công danh,4TV5 bản đánh giá thànhwtEG tíchlhhG cuốiwFMd nămwTY2 ắt sẽ đạt loại ưu7Adh tuyệtrpIU đối, tiềnd50f đồ chốn quan trường từYfEb đó sẽ rộng mởbhQA thênh thang.

Xem ra vịFgYp HuyệnVTMt tôn đại nhânYqge đương nhiệm này làh3F4 một người có chíeLlr tiến thủ rấtvoEp lớn.

Trần Nghiên suy ngẫm chốc lát, trong đầu đã định hình xong kết luận.

Đã làGKli Huyện tôn muốn khuyến học, vậyCvsg thìp3mT cậu sẽUWdP tập trung luậnxUZM bànvrUr thật sâu về việc đọcP3W1 sách, nâng tầm quanCH7H trọng của việc học kết hợp với tư duyjw8A lên tầm cao mới, caoA45W mãi không ngừng!

Trần Nghiên nhấc bút lông, viết lên giấyepDA nháp câu PháAgxJ đềDOao mở màn:

"Duy học nhi bất cầu chư tâm, tắc hôn nhi vôQA7L đắc vu kỷ."xohk (Chỉ học mà chẳng suy xét nơi tâm, ắt mờYFvs mịt mà không thu hoạch được0qUj gì1I8j cho bản thân).

Sau khi phá đề80H6 xong, cái hồnbEgb vàJjTI tông giọng chủebHg đạo của cả bài văn bát cổ6ILB đã được định hình vững chắc.

Trần Nghiên tiếprvYV tục đặt6P2N bút viết phần ThừaNWUP đề:

"Cái học quý hồ tưYeH7 dã,mMrU bất nhiên,FYvd ninh năng miễn phu võng1YcB chiO8uX thất tai? Tích thánh nhânpSz6 ngôn thử chi ý vị..." (Bởi việc học quý ở chỗ suy ngẫm, bằng không, saofjB8 tránh khỏi cái vạ mờdIM0 mịt u mê? Xưa kia0RkR bậcfRKL thánh nhân nói lời này ý là...).

Phần tiếp theo,scd8 chỉ cần lậptzC3 luậnkRmh chặt chẽ, tự chứng minh lý lẽ của mình là bài vănxG1X sẽ hoàn chỉnh.

Việc ngàyfGun ngày không ngừngEHgI vung bútKwxn luyệnIFaR tập giúp tốc độ viết vănrYtL củaOM7R Trần Nghiên nhanhcedw đến kinh ngạc, cậu gần như một hơi viết xongYHhB trọn vẹn cả bài văn thứ1il9 nhất.

Viết xong, cậu nhẹ nhàngHDeF thổiFSA9 cho ráo mựcTnyi rồi đặt sang một bên, bắt đầu xem xét đề thi thứ hai.

Đề thi thứ hai trích1n6w từ sách 《Xuân2I3W Thu》: "Tề sư phạt ngã" (Quân Tề đánh nước ta).

Quânzl33 Tề đánh ai?

《Xuân Thu》 là bộ sử do nước Lỗ biên soạn, đứng từ góc nhìn của nướczL2Z Lỗ để ghiVvHm chép sự kiện65XL lịch sử, nên mới xưng là "Ngã" (ta).

VìCgxK sao3E4j lạiFJiE đemvqDD quân đánh? Nước Lỗ đãNHPq ứng phó ra8hHR sao? Câump9e chuyện đó mangKop5 lại lời cảnh tỉnh sâu sắc nào cho hậu thế?

Trần Nghiên bócUZSp tách đề bàixZUw thành từng câu hỏi nhỏ,Q4xX sau đó tổng hợp, xâu chuỗi các luận điểm lại vớiikWH nhau, khung sườn của bài vănf5Dd lập tức hiệnRwk2 rõ mồn một trong đầu.

Sau khi đã phác8CgF thảo xong bài văn trongYJZG bụng, cậu8Vh3 liền nhấcM6jw bút viết một mạch lên giấy.GMk1

Kỳ HuyệnT1B6 thí thí sinh đông1L1w đúc, bài thi4fUQ gửi lên nhiều vô kể, quan Huyện tôn tuyệt đốiUJt5 không có đủ61D8 thời gian để đọc hết toàn bộ.r96P Bởis9pe vậy Huyện thí chú trọngN6A2 nhất là bài vănArbs Tứ Thư ởdfSx đợt thi đầu tiên.IQzL

Hầu hết các sĩ tử đềunNsI sẽ dồn toàn bộ tâmAoZg lực vào đề thi Tứ Thư đầu tiên đểOMO1 mài giũa từng câu từng chữ, còn bài thi Ngũ Kinh thứ hai chỉ cần câu cú7RlI trôi1FBu chảy, gom đủ số chữNoHN theo quy định là được, đằng nào quan4hIN HuyệnkQWd tôn cũngCSwJ chẳng thèm ngóbqPR ngàng tới.

Thế nhưngHum2 Trần Nghiên tuyệt đối không cho phép bản thân lười biếng, cẩu thả ở điểm này.

Huyện thí dẫu không coivmtT trọng đề NgũmLQv Kinh, nhưng còn các kỳ PhủLNze thí, Viện thí, hay thậm chí là Hương0PN8 thí phía sau thìhQyQ sao? Triều đình0dRN cũngNr4q có thể ngó lơ được hay sao?

Một khi đã hạ bút viết, cậu nhất4r83 định phải dốc toàn tâmaJJE toàn4TUq lực.

ViếtjOtu xong bài thứDo6N hai,dg1I cậu cảm thấy có chút mệt mỏisBf6 rã rời. Nhìn lại canh giờ, lúc nàytyuL đãDMpT gần tới7XId giờ Ngọ, trong trường thi đã0nPo có lác đácjY1j vài thíQriA sinh lôi đồ ăn mang theokR6S ra gặm.

Trần Nghiên liếc nhìn chiếc bánh nướng bọc trong giỏQUiR thi, tay vừa định thò ra66GF lấy,PoRW nhưng mùi8oKe hôi thối nồngcaGU nặc quanh quẩn nơi chóp mũi lập tức làm cậu mất sạch cảm giác thèm ăn, đànhIoSW rụt tay2wl2 trở lại.

Vừa rồi mải mê tập trung viếtLgAT văn nên khôngW8hm để ý, giờ đây6HVw vừa thả lỏng tinh thần, mùi hôi thối xộc tới khiến cậu buồnrhnY nôn muốn mửa hếtsb7R toàn bộZV02 đồ ăn sáng ra ngoài.

Trần Nghiên hết thấyK52a đói bụng,XedN tinhbwTC thần4zPE lại tỉnh táo hẳn lên. Cậu lập tức cầm bài văn thứ nhất lên rà soát lại1DkY cẩn thận, cân nhắcXe1a thêmlReQ bớt từng từ ngữ cho thậtm8BE đắt giá.

Chỉnh sửa xong xuôi, cậu lại37FC đọc thầm lại hai lượt, sau khi xác nhận không còn bất kỳ sai sót nào mới cẩn thận nắn nót chép0JAh lại vàoRwDV tờ giấy thi chính thứct3MO (trình văn chỉ).

Làm xong bài thơ thí thiếp, cậu mới quay sang sửa chữa bài vănGYvS NgũEAt6 KinhYXpC thứ hai. Sau khi chépgYWx bài Ngũ Kinh vào giấyXlJU thidEUe xong xuôi, cậu mới quay lại xem xét bài thơ thí thiếp.

Trần1jK7 Nghiên trong lòng kháEmZy chê bai bài thơ thí thiếp của mình, ngặt nỗi đâyGKpa đãfZJ1 là trình độ đỉnhoVvV cao nhấtgnfV của cậurbbw ởIH92 thời điểm hiện tạiM2av rồi, đành phảiLwEO chấpSqha nhận.

CáiLY4n gọi là thước có chỗ ngắn tấc có chỗ dài,MGl8 cậuo5Q2 phải học cáchemMv chấpU3pT nhận sở đoản của bản9dV7 thân.

Tự an ủi mình một hồi, nhìn lại bài thơ thí thiếp vừa làm, cậu lại thấy dường như cũng3Ufy không đếngzfq nỗi nào, liền hứng khởiNhHq nắn nót chéptjxz nốt vào quyển thi.4Vn7

NgướcfbWn nhìn sắc trời, lúc này mới vừa qua giờ Ngọ một chút.I097

Dưới cáiHg0o nắngaHpD banosxI trưaGouC gay gắt, mùi hôi từ hố xí bên cạnh càng bốc lênmI4H nồng nặc khủng khiếp. Trần Nghiên không thể nào chịusXhK đựng thêm đượcFfAW nữa, liền dứtFW0a khoát3UAo đứng dậy cầmQNdj quyển thiyiJq bước lên nộp bài.

Vị quan phụ trách thu quyển thigkaZ là một vị học quan của huyệnKOXw học. Nhìn thấy Trần Nghiên bướcPb0L lên nộp bài, ông theo bản năng liếc nhìn chiếc đồng hồ nướcuHe9 (lậu khắc), phát hiện lúcJDFC nàyr0q0 mới chỉ vừa chớmvjqB sang giờ Mùi.5M3A

Các kỳ Huyện thí hàng năm,NByT những thí sinh muốn0YPa nộp bài sớm để lấy may không phải làJ0bi hiếm, nhưngMe9I nộp bàikB3i sớmyBGV đến mức kỷ lục như thế này thì quả thực là lần đầu tiên ôngDSC5 mới thấy.

Vị học quan1CvF trong lòng dâng lên mối nghi hoặc, liếc mắt kiểm tra họZBbQ tên, quê quánZjUO trênZkoR quyển thi, thấy khôngo5k9 có vấn đề gì liền bảo nha dịch dẫn Trần Nghiên ra khu vực cổng Long Môn đứng chờ.

Theo quy định của trường thi, phải gom đủ mười thí sinhbjQt nộp bàiuPi8 thì mới được mởaT11 cửaZfK8 Long Môn cho ra ngoài một lần. Trần Nghiên chỉZQ0I đành đứng phơi mình dưới trời nắng chang chang,N87j thầm mong sao có người nộp bài thậtJEqP nhanh.

Bụng cậu bắt đầuiRgY cất tiếngYQK4 réoaVR1 "ùng ục" biểusFLK tình. ÁnhGV2o mắt Trần Nghiên dừng1RGD lại ở chiếc bánh nướng thơm phức trongFq1U giỏ thi.

Chiếc bánh này là do Liễu thịGg85 đích thân rán hôm qua. Sợ con trai bị đói,yDI6 bà đã dùng bột mì trắng thượng hảoLAb3 hạng, lại chol8qv rất nhiều dầu rán vàng ươm hai mặt.rg3K

Thế nhưngIOEr cứ mỗi lần nhìn thấy chiếc bánh, Trần Nghiên lại như ngửi thấy từngqgvH đợt mùi hôi thốiMXck nồngsaBf nặc7BQf ban nãy, thà chịubhaS đói chứ nhất quyết không chịu nuốt chiếc bánh này vào bụng.

Đứng3rWJ chờ ròngjuU3 rã suốt nửa canhkPYi giờ trôi qua,kVSl Trần NghiênZerU đóiF7ba đến mứchQIv hai mắtcbyp hoa lên,8PPl đom đóm bay đầy trời.Mdzt Đang lúc cậu suy tính xem có nên vứt bỏ hết1SVL thể diện của kẻ sĩ để ngồi bệt xuống đất nghỉ chânF1Tp hay không, thì cuối cùng phía sau cũng có người bước tới.