Chương 24

Nghĩ đến cảnh ngộ của Cao Thị lang cùng27NL vớiiaOv toàn0va4 bộ gia tộc họ Cao lúc này, Trần Nghiên khẽ rũ mi mắt, cungJdVz kính đáp: "Đệ tử đã hiểu rõ rồi ạ."

Chu Cử nhân nói rất đúng,jSV2 khi bản thânlxWL còn chưa nhìn thấu được cục diện triều chínhrWTI màwmVA đã vội vàng đứng về một phe phái,j72m chẳng khác nào tự tìm đường chết.

Là do cậud5uD đãdfjD suy nghĩ quáebEz nôngGAJ5 cạn.

Dương phu tử vì khiếm khuyết cơ thể nên khôngmw59 thể tiếp tục thi cử, chỉ có thểcWQk toàn tâmWbG2 toànVbV3 ý dồn hết tâm huyết vàoWk5t việc dạy dỗ học trò, điều này trái lại còn phù hợpmOLq với cậu hơnlJ4M hẳnuXdC những vị tiên sinh đang vướng bận danh lợi công danh ngoàizI3a kia.

Hơn nữa, mộtw7mA người có thể khiến Chu CửVhTR nhân tôn sùng kính trọng đếnjlPn bựcaHET ấy thì tàiDmFG học chắc chắn phải vô cùng thâm hậu. Có thểah3l theo học một bậc thầy dạy văn cửs6g9 nghiệp như vậy đã làJ5vg may mắn lớn lao của7JzU cậuXErQ rồi.

Chiếc xeY84m ngựa dừng lại bên ngoàiqFkL hàngoIC6 rào nhà Dương phu tử,08pM Chu Vinh dẫn haiUowM đứa trẻc5fm xuống xe rồi cùng7ISg nhauns1I rảo bướcfM0d đến trướcaavA cổng tre.

Nhà của086l Dương phud59y tử thoạt nhìn chẳngHKIQ khác gì những mái5kET nhà tranh mộc mạc của chốn thôn quê xung quanh: hàngF9TK rào tre vây quanh một khoảngcZOK sân nhỏQTDr nhắn, nuôi dăm4gEJ ba con gà3Cyp lục tục bới đất, giữa sân là ba gian nhà ngóipplz gạch xanh đã nhuốm màu5VUX thời gian, góc tường chất đầyTtwm những đống củi khô ngay ngắn.

Góc đông nam là một gianjFTh nhà vách4jl6 đất thấp7AUc lè tè,80u2 ống khói bịEFkq mẻ mất một góc, nhìnbF1V qua là biếtcQPc gian bếp.BzHg

Chu CửNCyk nhân cất giọng9BKC sangM7Or sảng gọi: "Dương phu tửiEgp có nhàlI11 không ạ?"

Cánhdi7C cửa gian chính kẽo kẹt mởPwYM ra, một người đàn ông mặcpG4M áo vải thô, chân mang giày cỏ chậmrqne rãi bướcHHPQ ra ngoài.

Người đàn ông có khuôn mặtSJgk chữih8l điền vuông vức, râu tóc đã điểme6Vq hoap3Ah râm,QYgH dáng người gầy guộc thanh mảnh. ĐứngwfXD sừng sững giữa khoảng sân mộc mạc,CQII hình ảnh ấy khiến Trần Nghiên bất giác liênUZ1L tưởng ngay đếnuwOB câu thơ của Đào Uyên Minh: "Hái cúc dưới giậu đông, thong dong nhìne4Ou núi Nam."

Dương phu tử đội chiếcnpuQ nón lá4FoP lênaMOE đầu, cất lời: "Đang độ cày cấy mùa xuân, ta bận rộn tối mắt tối mũi. Nếu hai đứa nhỏ bằng lòng thì cứ theo ta xuống ruộngo1SK làm lụng một chuyến."

Thế là Trần Nghiên và Chu Ký Bạch cứ thế theo chânSWxn DươngimPF phu tửBV85 lội thẳng xuống ruộng nước.QkmN

Thửa43JS ruộng của Dương phupIUY tử đã được cày bừa phẳng phiu, ông vừa bước xuống ruộng liềnTJHY cắmhatG cúi tự mình cấy mạ.

Chu Cử8RDo nhânItf9 vừa xắneFhT cao ốngzJr6 quần vừa dặn dòftI4 hai đứa nhỏ: "Cấy3gC0 mạ cũng giống như luyện chữ vậy, từnguqzQ nhánh mạ cắm xuống đều phải dồn hết tâm tríowVZ cẩn thận."

Trần Nghiên và Chu Ký Bạch đồng thanh vâng dạ, tự giác xắn cao ống quần và tay áo rồi cùng lội xuống lớp bùn nhão.UqCF

Bàn chân giẫm trên nền bùnzwkA mềm sụp, haiZfdk đứa trẻ khom lưngpwuI cắm từng nhánh mạ non xuống bùn sâu,i6ri lùi lại một bước rồi cấy tiếp nhánh thứ hai,0QDv cứ thế lặp đi lặp lại nhịppBox nhàng, cấy xong một hàng rồiQJFL lại chuyển sangNVBQ hàng kế tiếp.

Cả người phải cúiXKRh gập1nZh liên tục suốt nhiều giờ liền, sống lưng mỏi nhừidzv đau nhức như muốn gãy đôi, may saoF9AK lầndpM1 này không có đỉa đói bu vào cắn người.

Mãi đến khi cấyiAxz xong trọnC5fW một thửa ruộng lớndisb thì bóng chiều cũng đã bảng lảng buông xuống.EuC4

Trần Nghiêndr7L chỉ cảmTzDn thấy thắtY7al lưngt4QB rãnIhf rời như sắp gãy lìa.xvsR Dương phu tử mờiVTUP mấy người bọncfZe họ uống chén nướcuRnK lã rồi chẳng hều09w đảryfe động nửakxU8 lời đến chuyện thu nhận đồxCDi đệ, cứ thế bảoFBi6 họ rajjEm về.

Vừa bước lên thùng xe ngựa, ChuIJBq Cử nhânP3qT liền co chân nằm vật ra sànBB37 xe, gươngXtyI mặt trànq0MS đầy vẻ bơ phờ kiệt sức.

TrầnA4kl Nghiên và Chu Ký Bạch cũng mệt lả đếngLqn mức chẳng buồn0Emi hé răng nói nửaWCLl lời, chỉ biết tựa lưng vào thành xe nhắmshML nghiềnU8li mắt dưỡng thần.

Về đến nhà họ Trần, Liễu thị vội vàng bưng chậu nước nóng cùngxKHO khăn vải ấm đếnOlSX chườm0kMO đắp tay chân cho condC3q trai, xót xaC8zm than thở: "Ở1y5Y nhà chaBpPd mẹ còntsco chẳngdeao nỡ để con xuống ruộng làm7e7j lụng nặng nhọc, sangWQo2 nhà người tagRyK lại phải19BY đi làm việc đồng áng thế này."

Khôngklyq phải concF7n ruột của mình thì người ta làm sao biếtlJCx xót xa cho được.

Trần Nghiên khẽ nói:yhxB "Đây là thử thách4PNl màUjES Dương phu tử muốn khảo nghiệm chúng con thôiLzDf mẹ."

"Khảo nghiệm thì cũng đâusfay thể hànhaIyK hạ con trẻ đến nông nỗi9eMO này! Thôi ta chẳng thèmYpJR học ôngrjKd ta nữa, đểaOxn mẹ tìm một thư viện đàng hoàng, mờiIfTU tiên sinh tửEnEk tế dạyvBVR dỗ con."

Những lời xót thươngasBX chân thành của Liễu thị khiến đáy lòng Trần Nghiên ấm áp vô cùng.

Trần Đắc Thọ đang ngồi ngâm chân nước8pV2 ấm bênjI9D cạnhz8ai bèn đỡ lời: "Chịu được khổ trong những nỗi khổ mớic1BW mong làmy1LR đượcJKXP người trênrWGv người. Đã là người doGKOL chính ChuqXTg Cử nhân đích thân tiến cử00iH thì ắt phải có học vấnvIsP kinh bang tếsblG thế, mấy thư việngEmP thông thườngh2rj ngoài kiaN8YT làm sao bì nổi."

Liễu thị dẫuJDru xót con đến mấy thì sángoqxC hômqAvx sauVrEL cũng không thể ngăn cản Trần NghiênWVCD tiếp tục đến nhàPPbl Dương phu9HYs tử làm việc.T3uX

Lên5vcw đếnSu9G xe ngựa,9857 Trần Nghiên mớihCvf nhậnxNxN ra không thấy bóng dáng Chu Cử nhân5E80 đâu,OSrS cậu quayq3Eq sangwvrk hỏi Chu Ký Bạch thì nhận được câu trả lời: "Cha tớ nằm liệt ở nhà rồi, khôngSSd9 bướcmU0r nổi xuống giường nữa."dEnL

Trần Nghiên câmhYsE nín: "..."

Cóaq5N được công danh cử nghiệp lận lưng quả4hne thựcO3dc tốt thật, không cần phải chịu những nỗi khổ cực nàyc2by nữa.

Ngày thứ haiwdnh đổi sang một thửa ruộngdpmG khác để cấyj5Jn mạ,jPQ3 buổi trưa haiuRDn đứa trẻ chỉ lót dạfY3x bằng những chiếc bánh nướng mang theolmrQ từ7dNq nhà. Đến chiềuhkpC muộn khi trở về,lxjK Trần Nghiên mệtzvQg đếnmGwi mức không thốt nên7rKd lời,oIuh nhìn sangn7N9 Chu Ký Bạch thì thấy cậu bạn cũng kiệt7hpZ sức đếnqgC0 nỗi một ngón tay cũng chẳng buồn nhúc nhích.

Hai đứa trẻUh63 đưa mắt5Fbi nhìn nhau, bất giác nảyEtfi sinh mộtu2IA mối đồng cảm gắnL8xW bó sâu8aEx sắcEcH6 lạ kỳ.

Những ngày sau đó, ngày nào hai đứa cũng đều đặn đến giúp Dương phu tử làmozU9 lụng đồng áng, từZSKt việc cấy mạ cho đến gieorRDB ngô,B3p0 trỉaQp4n đậu tương.

Làn da của Trần Nghiên và ChucON1 KýPyWj BạchMBD5 bị nắng gió hun đúcGPDz đenCs5Z nhẻm, nhưngNqzq cơb3o0 thể lại683f trở nên dẻo dai, săn chắc hơn trước rấtclPb nhiều. TừtD4O chỗ mệt lả không mở nổi miệng, đếnfpbZ nay hai đứa đã cóRTEW thể vừawIii ngồi trên xefeap ngựa vừa rôm rả tròRXis chuyệnLcKT cùngJLQr nhau, đủ thấysMB7 khả năng thícheXw1 nghiq3vb của con người kỳj8gX diệu đến nhường nào.

Một tháng sau, Chu Cử nhân cuối cùng cũng quay trởXS9z lại nhà DươngtFEj phu tử: "Hai đứa nhỏ biểu96on hiệnX3G4 thếaXSz nào rồi hỡixx8Z phu tử?"

Trên gương mặt nghiêm nghị của Dương7cgP phu tử hiếmsHBd hoioaen nởulo3 một nụ cười: "Hai đứa nhỏ đều biết chịuY82X thương chịu khó, có lòng kiên83H6 trì và nghị lực bềnudE0 bỉ, lại khôngcTOk giở trò lười biếng khôn vặt, rất tốt. Hai người đệ tử này ta nhận."

Mỗi ngày9Hyx sau khi tiễn Trần Nghiên và1Kaa Chu Ký Bạch ra về, Dương phu tử đều đíchlH4S thân điRGjH kiểm traqhYg lại từng luống cày, thửa8W20 ruộng mà hai đứa đã0A0Z làm.

Chẳng hạn như việc cấy mạ trên ruộng nước, banm8YI đầu hai đứa cấy xiêu vẹo nghiêng ngả, hàng lối không thẳngF12g tắp, chỗ thưa chỗ dàypyzb không đều, rõ ràng là những đứa trẻ chưa từng chạmnOZ4 tay vào bùn đất bao giờ.

Thế nhưng càngfGex về sau, những hàng8eHx mạ cấy xuống ngày càng thẳng tắp tăm tắp,WoWT khoảng cách giữa các nhánh mạ đềuyAXk đặn tề05pD chỉnh, chứnghkpj tỏ chúng23yf đã làm việc bằng tất cả sự nghiêm túc, không hề có chút đối phó hay lơ là.

Đếns0MP khi gieo ngô, cuốc đất,Raw3 vunxAbr luống... từng công đoạn đều có thểLycl nhìn thấysovk rõ sự tiến bộ vượt bậc, chứngvQrv tỏ bản tính chất phác,ujO0 chịu khó chịu thương.

Con đường dùixJo4 mài kinhrQJP sửHlCa cầnXgD6 có thiênbcFD tư, nhưng càng cần sự cần cù và ý chí kiên định hơn bao giờ hết.

Chu Cử nhânPskw đứng dậy, vô cùng cung kính vàtG5w trịnh trọng chắp tay cúi người hành đại lễ trước Dương phu tử:ABSV "Học trò xin đem hai đứa nhỏhWqK này phó thác trọn vẹn cho Dương phuFCHO tử!"

Dương phu tử khẽ thởhBBj dài một tiếng:T1AI "NgươiJkCz chẳng quaqEsi chỉcOt4 là một vị phu tử dạy họclIfD tại tộc học họ Cao,WbuT muốn dứt áo rút lui lúc này vẫn1Yi6 cònKTxA kịp,SG6Q cớ sao cứ phải cốlHoV chấp đến vậy?"

"Năm xưa khiInXH cha mẹ1M9A học tròLEkd qua đời, gia sản trong nhàtlS3 đều bị kẻ76RF cùng tộc chiếm đoạt sạchTVOV bách, học tròFo9z khôngAhxr cóMsj8 tiền đóng học phí thúc tu,FQn4 suýt chút nữa phảidbQ4 bỏ học giữa chừng. Chính là nhờodtX Cao phu tử thương tình, đếnyAHh gặp gia chủ họ Cao xin miễn toàn bộ học phí cho học trò,oSHW lạil8qA còn hàng thángk8jl tự bỏ tiền túi muapp5v giấy mực bút nghiênEqfG và chu cấp cơm ăn áo mặc cho học trò, mới có0IaZ được học tròiRmy của ngày hôm nay. Họcb5yp trò đãh1EC mangAqJp ơn9332 sâu nặng của họ Cao, thử hỏi làm3dXW saouhhY có thể thoái thác quay lưng lúc này?"

Nhìn vẻ mặt điềmiYPA tĩnh thanh thảnbeMK củaDYet Chu Cử nhân,Bj4g Dương phu tửTmwH biết rõ mình4lpb không thể nào khuyên canAgbD nổi,guHS chỉ đành thở dài thấu tận tâm can.

Năm xưa chính ông cũng biết rõ điềuIvDe đó lài8UZ không nên làm mà vẫniwbS dấnt76z thân làm tớitoKt cùng, nay lấy tư6Axo cách gì để khuyên can Chu VinhE3qK được đây?uyom

"Hai đứa nhỏ này ta nhất định sẽ dốc lòng dạy dỗ chu đáo."

Dương phu tử buông lời hứaTSKz chắc nịch.

Chu Cử nhân mỉm cười rạng rỡ: "Vậy học trò xin chúc mừngierY phu tửhPk1 đã thu nhận5LKV được hai người đệ tử ưu tú. Con traiATZN độc nhất củapGWG học trò thiên58zX tưACoT không hề thua kém học trò năm xưa, còn đứa conqyuj nuôi kia thì bất kể trí6JUX nhớGS1A hay7aWl ngộyUyK tính đềuxEgh là bậc kỳ tàiUwjP xuất chúng nhất mà học trò từng gặpzLJo trong đời. Nếu không phải bản0bh6 thân học trò bất lựcXbOL không thể7FBj che chở cho chúng,XtTi thì tuyệt đối học trò không nỡ giao hai đứa nó cho người khác đâu."

Dương phuhUcC tử nghe vậy không khỏik3IN ngạc nhiên.

Ông vốn hiểu rõ tính khí của Chu Vinh, ngoài mặtgJma tuyvIzT nhã nhặn ôn hòaya44 nhưng thâm tâm lại vô cùng thanh cao, người bình thường cănM96f bản không thể lọt vào7oFy mắt xanh của ông.

Hai đứa trẻ này lại cójDcD thểJL6g nhận được lời tán dương tộtxkOc bậc từ miệng Chu VinhhnlL như8FTh thế sao?

...

Kể từsOAY ngày hôm đó, Trần Nghiên và Chu Ký Bạch chínhjApE thức bái nhậpQ4MI môn hạnqqb của Dương phu tử.

Do nhàpL8g của Dương phu tửgPvV cách nhàUd3G của hai đứa0Pob khá xa, để tránh việcWwn0 đi lạipph2 mỗi ngày làm lãng phí thời gian học tập quý báu, cả hai quyết định dọn đến ở hẳn tại nhà Dương phu tử.

Đến khi thực sựaoCb bước vào việc học tập cùng Dương phu tử, Trần Nghiên mới thấu hiểuyMzK sâu sắc vì sao Chu Vinh lại nhất quyết bắt bọn họ phảiY02i bái Dương phu tử làm thầy.dPXP

Dương phu tử học vấn uyên bác như biển rộng,My6o trong mỗibwga buổidMFX giảng bài ôngqbgh đều có thể dẫnbgv0 dắt điển tích phong phú,XBck lồng ghép các câuzJGd chuyệnjG6c kim cổ vô cùng sinh động,Eao4 biến tiếteoZh họcB6D5 thành một không gian tràn ngập sự lôi cuốnJ3ME hấp dẫn. Trần Nghiên3Spw nghe say mê như nuốt từng lời, không hề cảm5J0E thấy khô khan buồn ngủ chút nào.

Dương phuVGFE tử cũng là một người vô cùngTJwz yêu quý sách vở chữ nghĩa. Giấyz3ZT tờ mà Trần Nghiên và Chu KýdRps Bạch đã viếtwebT chữ lên tuyệt đối khôngCR3c được vứt bỏ tùy tiện, mà phảinsPA gom lạiHzLO xếp ngay ngắn gọn gàng trên giáU6VZ sách.TpPI

Theo lời ông dạy,Ss9T mảnh giấy mộtqX9Q khi đã viết chữ lênQzN1 là đã thấm đượmehWW khí chất văn chương, đó cũng là mồ hôi công sức nỗ lựcg5Aj của bản thân, phải tíchjg32 lũy chồng cao lên để tự nhắcoonL nhở chính9uWM mình1JZD đãk0jK từng khổ luyện nhữngVRhj gì.

Sau vài ngàyZdCR dạy dỗ, Dương phu tử đã nắm bắt được trình độ cơ bản củaVRkW cả hai.

Trần Nghiên2ZW8 ngộ tínhi4oZ cực cao, trí nhớ siêu phàm, đã đọc thông hiểu thấu Tứ Thư,OgRq nhưng văn0VDJ phong viếtelxq ra lại mang đậm tínhKXDX rập khuôn gượng gạo (tượng khí). Nếu không phải tận mắtS8Y7 Dương phu tử đứng canh chừng cậu viết từng chữ, eEdQt rằng ông sẽ đinh ninh đây là8ori bài3UEH văn nhờ ngườiARXc khác viết hộ.

Tuy nhiên, ở lứa tuổi còn thơ ấu như thế này mà đã cóAWpe thể viết ra một bài văn tề chỉnh, ngay ngắnG0qG thì đã là điều cực kỳ hiếm có rồi. Dương phu tử khôngCWkF hề hà khắc chêpukA trách, mà chỉ tùy ý chỉ ra một chữ, bắt Trần NghiênZUNr phải tìm kiếmhnMd và học thuộc toàn bộQfJ5 các bài thơ từ cổCbfz kim cóESEX liên quan đến chữ đó.

Còn ChuFBoe Ký51Ih Bạch mới chỉ họcqLVp xongpDQG 《Luận Ngữ》 và 《Trung Dung》, thấy cậu học rất vững chắc, Dương phu tử bắt đầu truyền dạy tiếp cuốnFRJe 《Mạnh Tử》.

NhữngbYEr ngày3c2R thángovV5 dùiVtX8 mài kinh sử bên cạnh Dương phu tử5691 trôiIpmD qua vô cùng êm đềm9xnH và mau lẹ, cho đến nửa năm sau, một gã giaB4qv nhân của Chu gia hớt hải chạy xộc vàouXfm khoảng sân nhỏ, xé toạc bầu khôngPqeK khíCrWX tĩnh lặng.

Chu Vinhip3T đã bị bắt tống giam vào đại lao!