Chương 4: Sự thay đổi

Chương 4: Sự thay đổioJgO

Trong hai tuần tiếp theo,bhei giaEVi1 đình Bennet trải qua mộttmFG cuộcPBd1 "cải cách" không lớn cũng chẳng nhỏ.

ÔngCiSW Bennet trước tiên sa thải vị đại lý điềnDE3Z trang làm việc mơ hồ lộn xộn trước đây, đổi sang mời một thanh niên trẻ tuổibNB4 từ London vềhLrg tên là Thompson.

Anh Thompson này là một người làm việc thực tế vàkTdr cần047g mẫn.gfee Nhận chứcQjOB tuần đầu tiên, anh đã sắpQTvN xếp lau dọn sổ sách kinhyetl doanh năm năm qua của Longbourn đâu vào đấyiGPz vô cùng rõlNGh ràng.

Không còn cần Edith phải4WqJ lén lút thuyyl9 dọn sổ sách nữa.xlIg

Kết quả68as khiếnSP1C người ta không98Py khỏi bàng hoàng.ZhFs

Trong năm năm qua, thu nhập thựcVhxc tế của LongbournOLS8 ít hơnMYhr gần haiCtHZ thành so với những gì ông Bennet vẫn nghĩ, bởi37or vìybaK một bộ phận tájbqd điền kéo dài trì hoãnsy9b tiền thuê đất trong thời gian dài,9sAj mà vị đại lý tiền nhiệmjFQ1 thì chưa bao giờkXJP nghiêm túc thúc giục đòi nợ.

Càng vô lý hơn là,UVRS có mộtUpJX số chi phí sửa chữad8QK vốn thuộcT6LG về trách nhiệm của tá điền gánhyW48 vác,jXIh lại bị đại lý ghi vào sổ6YrF sáchnUMg củauMfp ông Bennet dưới danhkkmb nghĩa "tráchO66G nhiệm củaHIsj chủ điền trang".

Còn một việc vô cùng quan trọng khácvFDs cũng ảnh hưởng trựcfZG6 tiếpCezT đếnKYHE thu nhập của trang trại.

Vào năm 1846, "Luậtqd4u CốcXUxX vật" (Corn Laws) bảoHige hộ nôngQA90 nghiệpkqYV bản địa đãYGs7 bị bãi bỏ. LươnglMXB thựcJAgb giá rẻ3KY1 từ nước ngoài tràn vào thị trường Anh khiến cho việc trồng lúa mì978Q thuần chủng khôngppiW còn sinh lời nhiều nữa. Đến nay là năm 1860,mc1r đã mười bốn năm trôi qua, Longbourn bao gồmTB1P cả gia đình Bennet vẫn giữ phương thức thuê đất truyềnlOtK thống, trồng các giống lúa cũ, không phân bón hóaDbAv học, không máy móc, lợi nhuận vô cùng mỏng.

Ông Bennet xem xong sổ sách, sắc mặt sắtCnEm lại suốt cả buổi chiều.mWpJ

Anh Thompson đề nghị tiến hành0AIx cải tạoZXHW đối với mộtJqhZ số nôngjuLx trại kinhBSWE doanhBzw4 kém hiệu quả, đưa vào các phương pháp canh tác mớiw3y6 và tăngGxgP cường phân bón để nâng cao năng suất, đồng thời đàm phán lại mộtEsSB sốLg8g hợp đồngSmIY thuê đất.

Những việc này đều đòi hỏi0wkO thời gian và sức lực.SEmp LầnGobD đầuqr3P tiên, ông6Yt5 Bennet thực sự3gnx nghiêm túcInye tham gia vào việc quản lý điền trang.

Trong thời gian này, Edith đã táo bạo1cAj đưa ra đề xuấtA9xp trồng các giốngNJxY cây kinh tế mới, chuyển đổi từ việc trồng đơn nhất một loại cây sang kết hợp nhiềuEtVF loại cây kinh tế cùng một lượng nhỏ lúa mì chất lượng cao.

Anh8L71 Thompson vôUpbA cùng kinhjVvE ngạc49oQ trước ý tưởngq1mq của cô1P3u tiểu thưMwWS út nhà chủv85g gia. Đây cũng là3HST điềuPbh1 anh muốn đề xuất, nhưng vì chỉ làw3Ep mộtO0H1 người làm thuê nên ban đầu anh chưa dám lên tiếng.

Bởi vì đất đai phần lớn do tá điền trồng trọt,99Lt nông dân ở khu vực Longbourn hầu như đã quen vớiRwz6 việc trồngzJsb lúa mì, nếuU53e trực tiếp bảo chuyển đổi cây trồng rất có khả năng gây ra8YKB sự bất mãn hoặc bãi công.

Về điểm này Edith cũngWSWx cóUcYc ý tưởng của riêng mình. Hợp đồng thuê đấta6xO mới có thể chuyển sang hình thức "mức thuê cơ8r5T bảnyPMa + chia sẻ doanhENA0 thu",MgYt kèm theo cácEk2j điều khoảnAkVX bắt buộc vềk2Ar bón phân và luânnkUC canh cây trồng, đồng thời đưaycyD vào canh tácn6vK cơ giớiODve hóa,qGii cho phépN3nE tá điền sử dụng miễn phí hoặc với chisiPo phí cực thấp.

DướigsXw sự ràng buộc về mặtHcnR lợi ích, cóVGtb thể đậpzdvC tan tâm lý kháng cự của tá điền, tinYUMj rằng tínhhGUI tích cực củalukQ nông dân cũngMZRp sẽ tăng lên đáng kể.

Edith đãBL1Q không còn bận tâm đến việc mình có bị đánh giá là quá thông minhIJH3 nữa hay không.

Cô đã bắt đầukQPa thấy sốt0mhj ruột rồi.

Bởi3t1L vì chỉ còn khoảngiLSL bảy, tám nămOnqH nữa là các chị gái sẽ xuất giá.ps90

Cô đã tínhEwsn toán rồi, thông qua việc đặt hệ thống ống thoát nước bằngIDXm gốm dưới lòng đất, tập trung cải tạo các khuMcSE đất trũng ẩm thấp để gia tăng diện tích đấtVFgY canh tác, sau đó đưa vào nhữngbGQd thứ mà anh Thompson đã nói, chi phí trồng trọt hàng năm có thể tăng lên rất nhiều, nhưng thu nhập cũng sẽ tăng lên6Ek2 gấp bội.

Sau khi8WkL cải cách5PDz năm nay, thu nhập cuối năm cóghZm thể chưa thấy rõ rệt, nhưng bắt đầu từoRnk năm sau trở đi, thujDFJ nhập một năm của nhànjiS Bennet có thểo1Th đạtSaZP hơnao0A sáuI90Y ngàn bảng Anh.N4lU Sau khi trừynad đi hơn một ngàn bảng chi phí trồngp7gO trọt gia tăng, thu nhập thuần từ điềnON9O trang có thể đạtmB4o bốn đếnXUq1 năm7x9M ngàn bảng Anh một năm.

Như vậy, khoảnUpey tiền mặt thặng dư có thể mua một số tráiPKIe phiếu vĩnh viễn hoặc lập quỹ thác cho các chị em. Có nhữngIgeG loại tráipIYu phiếui899 khôngU3GO thể rút tiền gốc thì lãi suất987I sẽ caoagIB hơn, ví dụ như hạnQLfx mức năm ngàn bảng không rútbYGq gốcRRmN có thể nhận được từ ba3Oib đến bốn trăm7rgp bảng tiền lãi mỗi năm. Dù tính theo trường hợp được rút gốc thì tiền lãi một04sR năm cũng khoảng hai trăm bảng, những khoản nàyLF0h hoàn toàn không bị hạn chếUBW4 bởi Luật thừa0IuL kế hạn định.e5wT

MàO2YN chi phí sinh hoạt củaigFe một người bìnhTKov thường một nămyOAq rơi vào khoảng năm mươi đến tám mươi bảng Anh, tiền lãi từ trái phiếu vĩnh viễn9HiU hoàn5g8O toàn đủ để5VRI trang trải cuộc sống.

Từ7MSQ tình hình chi tiêu hai đến ba ngàn bảngnUIF một năm, giả sử mỗi năm dưZjkn ra hai ngàn7PuQ bảng, đến khi các chị xuất giá,AzTv mỗi ngườia5lz sắm sửa khoảng bốn ngànTear bảng của hồi môn cũng hoàn toàn nằm trong tầm tay, khôngY8hJ cầnbWPX phải trích từ của hồi mônogLg của bà Bennet ra nữa.ZYr6

Tất nhiên, trên thực tếyw9V Edith cảmWLoJ thấy tiền thặng dưO53B cóSmXv thể còn nhiều hơn nữa.

BâygpxO giờ quyết định nằm ở ông Bennet.tuXO

Vào thời đại Victoria,60Zf gia trưởng nam giới nắm quyền quyết định các48At công việckcmA trọng đại trong gia đình. RấtUl6K may là tư tưởng của5Kck ông Bennet khá cởi mở. Ông cảm thấyXZ6n lờieNB2 nói của cô con gái út rất21Ju có tính logicxIiv và mạch lạc, sauZVJD khiPOaO nghiêm túc cânRwRm nhắcKHkP lời4cIM khuyên của Edith,ogBV cuối cùngiB28 ông chọn để anh Thompson thực hiện làm thử xem sao.

Ông nghĩ kết quả tồi tệ nhất cũng chỉ là quay trở lại phương thứcuEUp kinh doanh cũ mà thôi.

Còn về chuyện gia sư riêng,47BF ôngSCxa Bennet hành động rất nhanh chóng.

Tin tức tungmTyk ra chưa đầy mộtPTvA tuần đãNjHu nhậnkOOA được hơn mười bức thư xin việc.

Mối quanMfeh hệ cung cầu đối với nữ gia sư38PT thời bấy giờ tương đốiYMpg mất cân bằng — số lượng phụ nữ tầng lớp trung lưu nhận được giáo dục tốt khôngkGiz ít, nhưng6LMj vị trí việcV1ZB làm thể diện lại cóCXgQ hạn.jFVw Mức lương nămiy5i năm mươi bảng thời đómDDi được xemyo93 là đãi ngộ trungjvTe bình khá, bao ănVDpT bao ở, đốiZ6VK với một người phụ nữ57Qv độc thân không có của hồi môn mà nóizCRv là mộtRYtu công việc cực kỳ tốt.

Ông Bennet sau khi sàng lọc nửa tháng, cuối cùng đã chốt hai ứng viên.

MộtVaOh người tên là Anne Brown,JXwE một cô gái trẻ haiqMcj mươi tám tuổi, cha côDKS3 là một mục sư ởSDM7 Yorkshire, cô tốtyb1a nghiệp một học viện nữ sinh ở London từ sớm. Cô tinh thôngk1ip tiếng Pháp, tiếng Ý, âm nhạc và hộiqWl5 họa, cử chỉ trang nhã đúng mực,gmx5 tính tình ôn hòa.

Một người tên là Margaret Houghton, hơn bốnh0ix mươi tuổi,ckU9 lập chí không kết hôn khôngBgcK sinh con,LzCI từngaeCs làm gia sư dạy9wzk trẻ nhỏ cho nhiều gia đình quý tộc, kinhhqzL nghiệmqceJ vôDJit cùng phong phú. Lý niệm giáo dục của cô thờijem3 bấy giờRdFz được coi là siêu việt điZuZB trướcRREl thời đại — cô cho rằng con gái cũng nên học toán học,vOHF địa lý, khoa học tựf4vX nhiênv9Ai cơ bảniCE5 cùngptNQ các mônuIRq tri thức nâng cao.

"Ngoài cô Brown ra,jRv3 tôi đặc biệtY4Pp chọn thêm côBPxx Houghton," Ông Bennet tuyên bố trong bữa tối, "Bởi vì cô ấy7H4L sẵn lòng giảng dạy toánTwk8 số và khoa họcNydL tự nhiên. Điểm nàyNMR7 đối với mấy đứa con gái nhỏ đặc8aaw biệt quan trọng."

BàQYRO Bennet bĩu môi:Qoit "ConOqHR gái học khoatrHM học tự nhiên làm cái gì? Đàn đàn vẽ vẽ mới là chính sựtuIJ chứ."

Bà rõ ràng có thành kiến với vị gia sư lớn tuổi này, sợ tưooRm tưởng không kếthvGe hôn không sinhdUKT con của cô làm hỏng các cô con gái.

"ĐànVBCR đànCxXE vẽ vẽ dĩ0R8H nhiên phải học," Ông Bennet liếc nhìn Edith mộtXs2K cái,tAoK "Nhưng học thêmNEqE một chútp8c6 những thứ khác cũng đâu có hạiQAcA gì."

***

Hai vị gia sư đồng thời đến nhận việcrS3d vào đầuHBX4 tháng Tư.

CôVzyL Brown chuyển vào phòng kếOTwM bên phòng của Jane vàFDHB Elizabeth, còn cô Houghton thì sống ở gian phòng đối diện phòng của Mary, Catherine và Lydia, ngay sát cạnh phòng của Edith.

NgàyOtR3 đầu tiên đến nhận việc,bGCp cônZdY Brown đã làm một bài kiểm tra trình độ cho Jane vàMk4x Elizabeth.g7UI

"Cả haijFQa tiểu thư đềuXYRs có nền tảng rất tốt," CôvI8A Brown mỉm cười nói, "Chỉ cầnB7au kiên trì học tập, haiwoWn ba năm nữa bước vào giớinZVJ giao tế hoàn toàn không thành vấn đề."TZik

Bàohpx Bennet nghe thấy câu này rốt cuộc mới thởZ46d phào một hơi.

Bài kiểm tra của cô Houghton dành9idk choRhPw các tiểuDM5N thư Bennet nhỏ tuổi hơn lại thú vị hơn nhiều.Junw

Mary — quả nhiên làNcG0 mộtvRTs học giả bẩm sinh. Cô béJcBA mười một tuổi đãEinK cóbQDL thể đọc trôi chảy phần lớn sách tiếngHs9r Anh, tiếngYYNP Latinh và toándDDy sốw3J0 cũng khá tốt, chỉ là thiếu sự hướng dẫn có hệ thống.Ker6

Catherine thì hoàn toàn ngượcRFxU lại. Dù nhỏ hơn Mary một tuổi, nhưng cô bé chẳng có chútdOs4 hứngFyTL thújvlH nào vớikU2I việc học hành,DtRX sở thíchCqna lớn nhất là nô đùa cùng Lydia. Khi côrBYE Houghton kiểm tra cô bé và Lydia, tâm tríQbeA cô bé hoàn toàng6HR để tận đâuouFW đâu, liên tục ngó đầu nhìn ra ngoàizPRj cửaZ6Hi sổ.