Chương 128: Câu trả lời (Hạ)

Chương 128: Câu trả lời (Hạ)

"Bong bóng đường sắt,wVx9 khủng hoảng nông nghiệpmEDb chỉ là những đốm lửa châm ngòih9vp khủngaxnO hoảng, thứ thuốcgbEv súng thực sự tích tụ1OGP bấy lâu nay chính là sự thu hẹp liên tục của nhu0bYz cầu biên trên toàn xã hội."

LúcSVW8 nàyRNZR trong phòng học8AZZ có không2VZC ít người nhíu mày,7UKS nghe tới đây họ cho rằngbZrr Edith đã hoàn toành5dh tiếp thu lý9wmZ thuyết dụng ích biên, dèm pha lý thuyết cổ điển.5ZbB

Edith không1vDW vộikBpP vàng phản bác những ánh mắt nhíu mày đó,1eVi chỉ nhẹ1ale nhàng gật đầu, như thể đang xác nhận họxcB0 quả thực đãUN1y theo kịp mạch suy nghĩ0Hcw của mình.

"Tuy nhiên ởS2s6 đây lại5cnU nảy sinhp9al một nghi vấn then chốt:pDrF Giả sử mọi5dTB giáf5P5 trị đều0PLQ phụ thuộc vào dụng íchxqXg chủrGOD quan của cá thể, vậy thì lựcX5qC lượngSVKk nào đã tước đoạt quyền thamGqDn gia giao dịch củawXkK tậpSpVt thểYXEt người2f29 lao động này?" Edith nhìnHSxF quanhunn3 toàn lớp,0Ga2 ánh mắt trầm tĩnh nhưng sắc bén.

"Đơn thuần dựa vào sởToM4 thích cá nhân,1UAU kỳ vọngMDYF cá nhân thìHeb5 rất khó trả lời."

"Mức thu nhậpDHOT liên tục thấp kém của người công nhân lớp dưới, sự phâncLQa phối tài sản mất7AX0 cân bằng lâu dài, tưPLFj bản tích tụ trong tay số ít người đã gây ra tìnhIda3 trạngkF9Z thiếu hụt sức muasRI0 trênk0VR diện rộng. Đây là thực tế mang tính cấu trúc tíchscq3 tụ lâu đời, tồn tạiUefo trước cả tâm lý bibYqx quan của con người. Tâm lý bi quan chỉ phóng đại thảm9gn2 họa chứ không phải3Ro8 là7YgN nguồn cội của thảmHijw họa."

"Nói cách khác, họcyw2d thuyết dụng ích biên có thể giải thích hoàn hảo việc khủng hoảng lan rộngFtsM ra7i0M sao, hoảng loạn làm trầm9X0C trọng thêm suy thoái thế nào, nhưng lại rất khó giải thích:8eh2 Vì sao suy thoái lại4QVq cắm rễ lan tràn, lâu dài không thể tự chữa lành."

"Dụng ích biên thảo luận về nhữngTpog người giao dịchyyu2 cóEVCS quyền lựa chọn, với tiền đề43XZ là những người tham2t0E gia đều là những người giao dịch tự do bìnhzZaJ đẳngOyMn trên thị trường,ednv nhưng trongEITd thựcyJMR tế rất nhiều người khôngwJaL sở hữu vị thế giao dịch bình đẳng. Các quan điểm trongvkyJ quá khứ nhìn chằm chằm vào cấu trúc khách quan củaJbFW sản xuấtVwLm và41QR tư bản, nhưng lại coi nhẹ tâm lýD1Vz con người chi phối thị trường ra sao; họcPORD thuyết dụng ích biên thấu suốtz2DL sự lựa chọn cá thể và sự định giá chủ quan, nhưng lại thường mặc định mọi người đềuUL9F sở hữu điều6ixz kiện giao dịch bình đẳng, bỏ qua bộqAxM khung xã hội ràng buộc sự lựa chọn của người bình thường."ptse

Khi cô nóij9Mr những lời này, trongRP6D lòngmyJ4 cô lướt qua một khái niệm rất nhanh mà phải tới thờiiXkn hậu thế mới được đưa ra một cách hoànvY4k chỉnh — tình trạng thiếu79M4 hụtneBD nhu cầuoNuL hiệu quả khi kinh tế suy thoái,c35g chính phủ cầnMPIT can thiệp kíchb5aa thíchRCpQ nhu cầu. Keynes phải3kBo đợisZMB tớiT8Ow hơnNzAl nửa thế kỷoRYE sauu9zJ mớiSiXl viết nó1ZKb thành hệ thống lý thuyết,eGGO nhưng lúc này khi cô đứng trongEW6E phòngPsZ7 học bậc thang của UCL vàoa6a8 năm 1875, cô chỉ có thể dùng ngôn từ của chính mình để bọc nóJNP3 lại lần nữa.kIkM

"GiốnginUS như thực tế trướcoxuo mắt, khủngmNOj hoảng bùng phát đãOE9F được hai năm,NBgf giá cả liên tục đi xuống, hàng hóa trở nên rẻ mạt hơn,sLyO vậy mà vẫn có vô số công nhân không tìm đượca0rK việc làm. Theo suy luận ẩn chứa của thầy, tiền lương và giá cảkkyH tự doySIj biến động thì luôn có thể tìm rafNnp một mức cân bằng cho đôi bên mua bán đạtx7fr thành giao dịch. Thế nhưng trong thực tế,7xQU nhiều người lao động sẵnqnXQ sàngcnHJ chấp nhận mức thù lao thấp hơnJCTL màGNvc vẫnpnOh không có ai thuê mướn. Cả hai lýpl7r thuyết nếu tách riêngXHuA ra thì đềuVL4d không đủ5ylM để gánh vác trọn vẹnbbJP thế giớifdgN kinh tế thực tại."LIv9

Nói xong từ cuối cùng, cô nhẹ nhàng gật đầu một cái0jw9 rồi ngồieoaS xuống.

Phòng học trong chốc lát rơi vàonU7e im lặng phắc.

Harrington theo bản năng quay đầupPsf nhìndkfu cô, lông mày khẽ nhíu lại nhưng khôngMq3s cách nàoUS3W phảnliJi bác. Mỗi một câu kết luận của Edith đều dựa trên dữ liệu công khaiafjp chính thức,09LY logic chặt chẽ, có lý5n67 cópeuq cớ,T5RM vừa không có sự chỉ trích chế độ kích động, lạiKRF5 nhảyFFJv ra khỏi nhận thức học phái cổ điển màNfIZ các sinh viên đanggLds cố thủ, đồng thời vậnVqJB dụng hoàn hảo lýirdV thuyết mới mẻ của Jevons.

Tuyệt đại đa số sinh viên chỉ nghe ra4rSK được sự tổngCNpy kết của cô đối với hailI6e tập hợpdyFq lý thuyết — nửa đoạnwwPK đầu thừa2CPm nhận sức giải thích của dụng ích biên đối với lựa chọn cá thể, nửa đoạnxHcx sau côngbvEF nhậng6Yo sự phân tíchGHsm của trườngzDFY phái cổ điển đốiRtQj với2WEa sản xuất và tư bản, cuối cùng chỉ ra cả hai đều không hoàn chỉnh, nêneK7L bổ sung cho nhau.

Tuy nhiên bản5Jj7 thân Jevons lại vô cùngfbg9 hài lòng với câu trảTVy2 lời "lấy ưu điểmUIdv của mỗi bên" này.

Dù5yQe sao côZtr2 cũngSb4I không phủ nhận dụng ích biên, mà đãhRcK chỉ52v0 ra rõ ràng điểm mù trong học thuật của ôngw2fk — Jevons vốn luôn6q5o cố ý thu hẹp kinh tế họck5Zl thành một mônopWe khoa học nghiên cứu cá thể,Tmyp toán lý, giao dịch ngắn hạn, chủ động gácYPnD lại những bài toán vĩg4O8 mô mang7aqd tính8B6Y cấu trúc như phân phối, giai tầng, thất nghiệp0EOl dài hạn. VịumiX nữtWT8 sinh trước mắt tuổi đời còn trẻ màOQVf đã nắm rất sâu0Hq9 các lý thuyết kinh tế, quả thực rấtgcFW hiếm có.

ÔngKmnV hơi ngẩng mắt, trong giọng điệu mang theo một tia tán thưởng kiềm chế, lại mangAQLl theo sự tư biện và hạch hỏi theo bản năng của một họcemVC giả:

"Tiểu thư Bennet,7PB3 một câu trả lời vôGw66 cùngnRqR xuất sắc. Tuy nhiên, tôiwkTo muốn đặt cho trò7l3O một câu hỏi. GiảvhRQ sử chúng ta đưa vào thuyết mất cângYUy bằng phân phối mang tính cấu trúc,dOiM liệu31eG cóU4mM phải chúng ta lạighqI quay trởXKAx về con đường cũ của trường phái cổ điển, buộc vận mệnh kinh tế vàoppZ4 tư bản vàOmmB chế độuTL6 khách quan?"vVol

Edith thong dong không vộicqGN vã, hơip9Dd cúi người, bình thản đáp7WIi lời:

"Thưa thầy, hai điều đó946w không nhấtK9y5 thiết phải là lựaRPrx chọn mộtDUv9 mất một còn."

"Thừa nhận sựOOGZ ràng buộcxUyg cấu trúc không đồng nghĩa với phủdZAE nhận4Vel dụng ích chủ quan.OO9V Lao độngx7Qz tạo raivci giáJNOy trị,rusE còn khát vọng và sự định giá của cá thểWNF1 quảYDts thực quyết định giá cả của từng giao dịch đơnLkyP lẻ. Nhưng một người có sở hữu cơ61tw hội tham gia giao dịch hay không lại do cấu trúc kinh tế nơi người đó đang sống định sẵnDCci từ trước."

"DụngDUu7 ích làCuB9 thước đo nội tại đểpUgF con người đưa ra lựaJ86N chọn, còn ngưỡng cửa lựa chọn chưa bao giờ được dựng lênl0ME bởi suy nghĩ chủ quan củajQAm con5zWH người. Hai điềujtXm này hoàn toàn có thể cùng tồn tại."

Jevons gật đầu:

"RấtqlfZ thú vị. Vô cùng thú vị. Sau0RnJ buổiJxCA học, tôi rất kỳ vọng đượcxboD tiếp tục trao đổi sâurxjc hơn với trò về chủ đề này."

Ông quay lại9rL5 đối mặthCnj với toàn lớp, giọng điệu lấy lại sự bìnhnSa2 thản thường nhật:D8w4 "Buổi thảo luận hôm nay dừng lại tại đây. Trước buổi học tới, tôi hy vọng mỗi người trong các bạn viết ra lời giải thích choEx0R cuộc suy thoái năm 1873, sốXYoL lượngKLeI từ không giới hạn, nhưng phải nói rõ logic."

Các sinh viên lần lượt thu dọn đồ đạc đứng dậy,NoMT trong phòng họcKOdV vang lên những tiếng2qAs xê dịchOQBz bàn ghế và8mV2 tiếng nói chuyện rì ràoCPtK liênLyLa tiếp.

Edith gập sổv6Oa ghi chép lại, vừafk7K định đứngu1S3 dậyEY3s thì Phillie Cox từ bênCV4I cạnh ghéuQZM sang: "Trờicxwx ơi,UMR6 xuất sắc quá đi mất!"

Edith kẹp sổ ghipKqx chép dưới nách, nghiêng đầu nhìnBQSr cô ấyQICf mộtvO0M cái,LvjZ khóe môi hơi cong lên. Edith không có ýNZVm địnhmlhq sống cô độc lập dị nên sau khigi2f vào trường đã làm quen được không ít bạn học. MàP9WN Phillie Cox và Edith ở cùng mộtO01M tầngqoUr ký túc xá,nTJ4 bình thường học chung mấy môn, có thể coi làNNYQ bạn học thân thiết. TheoH7sy như Phillie nhận xét thì những lờit7l1 hômUg5Y nay của Edith suýt nữayP6x khiến ngàieOzD Jevons mới tới cũng phải ngẩn người.1za2

"Còn phải nói5YP7 sao, tớ chẳng nỡ bỏ sót một từ nào luôn." MộtspRo cô gái khác tên Murphy WhiteEk6U ở bên cạnh cũng ghé2ggn lại,wJtq hạ thấp giọng cười nói.

"Tớ chỉ tìnhoYKC cờEvPF tìm hiểu đôia9C8 chút thôi."j5QO Edith nói,7iMH giọng điệu3foi bìnhlCZ8 thản nhưng không hề có ý làm lạnh bầu không khí.

Murphy ở bên cạnh khẽ mỉm cười: "Nhưng lúc cậu đứngTIyM dậy, những lý thuyết đó trở nên vô cùng cóGZ4R sức thuyết phục."

Họ rẽSIdh qua góc ngoặtmdAm hànhxjNJ lang, ánh nắng928X từ ô cửa sổ hình vòm chiếu vào, trải mộtWpzn dảiHRCm ánh sáng màu trắng ấm áp trên mặt đất.R1Kb