Nàng Bennet Và Thế Giới Mới › Chương 223
Chương 223: "Thanh tra giáo dục"
Chương 223· 2.631 từMiễn phí
Chương 223: "Thanh tra giáo dục"
Edith sống trong thế giới này đã hơn hai mươi năm ròng, nàng đã từng tận mắt chứng kiến không biết bao nhiêu lần biểu cảm của những kẻ có thể diện và danh giá mỗi khi bàn luận về chủ đề đế quốc.
Bên trong những phòng khách salon lộng lẫy ở London hay tại những bàn tiệc tối xa hoa của giới hương thân quý tộc, những quý ông quý bà khoác trên mình những bộ âu phục lụa là cắt may tinh xảo, cử chỉ lịch thiệp đoan trang, lời ăn tiếng nói vô cùng phong nhã, vậy mà lại có thể thản nhiên thốt ra những luận điệu như "Gánh nặng của người da trắng", "Sự khai hóa của nền văn minh đối với giống loài dã man", hay "Vị thế phụ thuộc tự nhiên của các chủng tộc hạ đẳng" mà sắc mặt không hề biến đổi dù chỉ một chút.
Khi thốt ra những lời lẽ ngạo mạn ấy, ngữ điệu của bọn họ tự nhiên đến lạ lùng.
Bọn họ thực tâm tin tưởng tuyệt đối vào hệ thống logic quái gở ấy từ tận đáy lòng, hệt như việc họ tin chắc rằng mặt trời mỗi sớm mai đều sẽ mọc lên từ đằng đông vậy.
Đó là một sự ngạo mạn thâm căn cố đế được xem là điều hiển nhiên của thời đại.
Thế nhưng, ngay từ trong tủy xương của mình, Edith vĩnh viễn không bao giờ có thể chấp nhận hay đồng tình với mớ lý thuyết kệch cỡm ấy.
Nàng cũng tự hiểu rất rõ rằng, chỉ bằng sức lực đơn độc của một cá nhân nhỏ bé, nàng hoàn toàn bất khả thi trong việc lật đổ cả một thể chế thống trị khổng lồ của thời đại này.
Thế nhưng, nàng ít nhất có thể bảo đảm chắc chắn một điều: Trong toàn bộ phạm vi mà bản thân nàng có thể tạo nên tầm ảnh hưởng, tuyệt đối không một ai được phép nghiễm nhiên cho rằng có những con người sinh ra đã có quyền được tôn trọng hơn những người khác.
Những tri thức khoa học hiện đại về nhân loại học, sinh vật học và di truyền học mà nàng từng được học ở kiếp trước đã chứng minh một chân lý bất biến: Sự khác biệt giữa các chủng tộc người thực chất nhỏ hơn rất nhiều so với sự tương đồng cốt lõi của nhân loại. Sự khác biệt về màu da, tiếng nói, tập quán hay tín ngưỡng tôn giáo đơn thuần chỉ là sản phẩm hình thành từ điều kiện địa lý và tiến trình lịch sử lâu dài, tuyệt nhiên không bao giờ là bằng chứng khoa học chứng minh cho sự ưu đẳng hay thấp kém của bất kỳ giống nòi nào.
Huống chi, ở kiếp trước nàng từng được sinh sống trong một thời đại mà trên phương diện lý thuyết, tất cả mọi con người sinh ra đều có quyền bình đẳng — dẫu rằng xã hội ấy vẫn còn tồn tại muôn vàn hình thức bất bình đẳng, khoảng cách giàu nghèo cùng những bất công mang tính cơ cấu.
Nhưng ít nhất ở thời đại đó, tuyệt đối không một ai dám trơ tráo công khai tuyên bố giữa chốn thanh thiên bạch nhật rằng: "Có những giống loài sinh ra đã mang thân phận thấp hèn hơn kẻ khác."
Vậy mà trong thế giới này, một vị quý ông Anh quốc đàng hoàng, danh giá lại có thể thản nhiên vừa ngồi say sưa nghiền ngẫm cuốn "Nguồn gốc các loài" của Darwin, vừa ung dung tâm đắc cho rằng những người da đen châu Phi và người Ấn Độ sinh ra vốn dĩ thuộc về "chủng tộc hạ đẳng".
Edith nhìn nhận vô cùng tỉnh táo và minh bạch: Tất cả những thứ ấy — từ chủ nghĩa người da trắng thượng đẳng, thuyết phân cấp chủng tộc, cho tới luận điệu văn minh ưu việt — chính là những khối u ác tính độc hại nhất của thời đại Victoria.
Bởi lẽ chúng đã cung cấp một lớp vỏ bọc mang danh "khoa học" để biện minh cho hành vi bóc lột, khoác lên tấm áo choàng "đạo đức" để dung dưỡng cho chế độ nô dịch, và dựng lên ngọn cờ "tiến bộ nhân loại" để che đậy cho những cuộc chiến tranh xâm lược đẫm máu.
Thế nhưng, lịch sử nhân loại sinh ra vốn dĩ không phải để người ta u mê ca tụng tán dương một chiều, và nó cũng không nên trở thành công cụ để nuôi dưỡng hận thù mù quáng.
Ý nghĩa chân chính của lịch sử là để giúp con người đời sau nhìn thấu rõ ràng: Phía sau những trang sử vàng son rực rỡ được khắc ghi trong sách giáo khoa, rốt cuộc có bao nhiêu tiếng khóc than ai oán của các nạn nhân đã bị thời gian cố tình xóa nhòa; để nhìn thấu những nền văn minh từng bị miệt thị là lạc hậu kia trong quá khứ đã từng sở hữu những giá trị nhân văn rực rỡ đến nhường nào; và để nhìn thấu những con sóng cuồn cuộn mang danh "tiến bộ" ấy rốt cuộc đã nhẫn tâm nhấn chìm biết bao nhiêu số phận con người xuống đáy vực sâu.
Tiếng chuông báo hiệu tan học bỗng ngân vang khắp các dãy hành lang.
Các nữ sinh bắt đầu thu dọn sách vở, ríu rít từng tốp hai ba người cất bước rời khỏi phòng học.
Edith lặng lẽ đứng dậy từ hàng ghế sau cùng, khoan thai sải bước tiến về phía bục giảng.
Cô Wallace đang cầm chiếc giẻ lau tỉ mỉ xóa từng dòng phấn trên bảng đen. Khi thoáng thấy Edith bước tới gần, cô khẽ dừng tay lại.
"Kính chào cô Bennet."
"Chào cô Wallace," Edith dừng bước bên cạnh mép bục giảng, ánh mắt đong đầy sự khích lệ và tôn trọng, "Tiết học vừa rồi cô giảng giải xuất sắc lắm. Cô đã phải dành bao nhiêu thời gian để chuẩn bị cho bài giảng này thế?"
"Dạ, tôi cũng chỉ chuẩn bị đôi chút tư liệu mà thôi," trong ngữ điệu của cô Wallace toát lên một nét thản nhiên và đĩnh đạc hiếm thấy.
"Nhưng những điều cô truyền đạt thực sự vô cùng tuyệt vời," Edith chân thành khen ngợi.
Cô Wallace khẽ mỉm cười, những nếp nhăn nơi khóe mắt và gò má dường như giãn hẳn ra, toát lên niềm hân hoan rạng rỡ.
"Tôi xin chân thành cảm ơn cô."
......
Biến cố bất ngờ ập đến vào một buổi sáng mùa đông u ám của tháng Mười Một.
Mary lúc này đang ngồi chăm chú xử lý các công văn giấy tờ thường nhật bên trong văn phòng Hiệu trưởng.
Bỗng nhiên, tiếng gõ cửa cộc cộc vang lên. Cô thư ký Perkins khẽ hé mở cánh cửa bước vào, trên tay kẹp một chiếc danh thiếp viền mạ vàng vô cùng sang trọng.
"Thưa Hiệu trưởng, bên ngoài có một quý ngài tự xưng là thanh tra viên thuộc Ủy ban Giáo dục đang yêu cầu diện kiến. Ông ta nói rằng nhận được đơn thư tố giác nên muốn tới tiến hành kiểm tra tư cách pháp lý của trường chúng ta," trong giọng nói của cô Perkins ẩn chứa một thoáng bối rối và hoang mang, "Ông ta bảo đây là cuộc thanh tra theo quy trình định kỳ, thế nhưng trước đó văn phòng chúng ta hoàn toàn không nhận được bất kỳ công văn chính thức nào báo trước cả."
Mary đưa tay đón lấy chiếc danh thiếp, đưa mắt nhìn lướt qua một lượt — bên trên in nổi dòng chữ vô cùng trang trọng: "Alfred Spencer, Thanh tra Đặc phái của Ủy ban Giáo dục của Nữ hoàng Bệ hạ", phía dưới còn kèm theo một dòng chữ in nhỏ ghi địa chỉ cùng phương thức liên lạc tại London, trông vô cùng quy củ và uy nghiêm.
"Hãy mời ông ấy sang phòng tiếp khách ngồi đợi tôi một lát," Mary bình thản căn dặn.
Nàng đặt chiếc danh thiếp lên mặt bàn, đứng dậy chỉnh lại cổ áo cho ngay ngắn, rồi cất bước đi sang căn phòng tiếp khách nằm ngay sát vách.
Khoảnh khắc đẩy cánh cửa bước vào, nàng trông thấy một người đàn ông trạc chừng năm mươi tuổi đang ngồi bệ vệ trên ghế sô pha. Ông ta khoác trên mình một chiếc áo dạ dài màu xám đậm được cắt may vô cùng khéo léo, chiếc nơ cổ được thắt ngay ngắn không một nếp nhăn, mái tóc hoa râm chải chuốt mượt mà, nét mặt lộ rõ vẻ nghiêm nghị đường bệ.
Trên chiếc bàn trà trước mặt ông ta đặt một chiếc cặp tài liệu bằng da thuộc màu nâu sẫm, trên tay đang cầm một cuốn sổ ghi chép mở sẵn. Toàn bộ phong thái của người đàn ông toát lên sự đĩnh đạc, trầm ổn đặc trưng của những kẻ đã có nhiều năm thâm niên làm việc trong bộ máy hành chính nhà nước.
"Kính chào ngài Spencer," Mary nhẹ nhàng ngồi xuống chiếc ghế đối diện, "Xin hỏi ngài ghé thăm trường chúng tôi có việc gì cần chỉ giáo?"
Ngài Spencer ngước mắt lên, đánh giá Mary một lượt từ đầu đến chân. Nơi khóe môi ông ta thoáng hiện một nụ cười xã giao vô cùng chuẩn mực, rồi lập tức thu lại, thay bằng một vẻ mặt trang nghiêm, đạo mạo.
"Thưa Hiệu trưởng, tôi xin phép được đi thẳng vào vấn đề chính," ông ta mở chiếc cặp da, rút ra một tập văn bản đặt ngay ngắn lên mặt bàn trà, "Thời gian gần đây, Ủy ban Giáo dục chúng tôi có tiếp nhận được một số phản ánh và đơn từ khiếu nại liên quan trực tiếp tới quý trường. Tựu trung lại có hai vấn đề then chốt: Thứ nhất, quý trường hiện hoạt động với tư cách là một cơ sở tư thục chưa qua đăng ký chính thức, liệu quy trình tuyển sinh và việc thiết lập chương trình giảng dạy có tuân thủ đúng các quy định hiện hành của 'Đạo luật Các trường học được Tài trợ năm 1869' hay không; và thứ hai, việc quý trường tiếp nhận một số lượng lớn học sinh xuất thân từ các tầng lớp đáy cùng xã hội rồi tự ý cấp phát các khoản học bổng trợ cấp quy mô lớn liệu có cấu thành hành vi sử dụng sai mục đích các nguồn lực từ thiện hay không. Ủy ban chúng tôi nhận thấy cần thiết phải tiến hành một đợt xác minh và kiểm tra sơ bộ."
Mary vươn tay cầm lấy tập văn bản ấy lên xem xét.
Lời lẽ trong văn bản được hành văn vô cùng trang trọng song lại mơ hồ, chung chung. Người viết cố tình trích dẫn hàng loạt điều khoản của các đạo luật hiện hành, thế nhưng tuyệt nhiên không chỉ ra được cụ thể nhà trường đã vi phạm chính xác vào điều khoản nào.
Ánh mắt sắc sảo của Mary dừng lại một giây nơi góc ký tên dưới cùng. Tại đó có đóng một con dấu hình tròn màu đỏ mờ nhạt, các ký tự chữ cái trên mặt dấu nhòe nhoẹt đến mức không tài nào phân biệt nổi.
"Thưa ngài Spencer, theo những gì tôi được biết, 'Đạo luật Các trường học được Tài trợ năm 1869' chỉ áp dụng đối với những cơ sở giáo dục có tiếp nhận các nguồn kinh phí tài trợ công từ phía chính phủ. Còn Học viện Nữ sinh Caelia chúng tôi hoàn toàn là một cơ sở do tư nhân tự bỏ vốn đầu tư sáng lập, chưa từng nộp đơn xin bất kỳ một đồng trợ cấp công nào từ ngân sách, do đó theo luật định hoàn toàn không nằm trong phạm vi tài phán của đạo luật nêu trên."
"À, về điểm khúc mắc này..." Ngài Spencer khẽ hắng giọng một tiếng, ung dung giải thích, "Quan điểm chính thức của Ủy ban chúng tôi là: Cho dù quý trường không trực tiếp xin cấp phát ngân sách chính phủ, song việc quý trường tự ý thiết lập một chương trình học bổng trợ cấp với quy mô lớn như vậy trên thực tế đã tương đương với việc gián tiếp sử dụng và phân bổ các nguồn lực giáo dục của xã hội, do đó hoàn toàn có đầy đủ lý lẽ để tiếp nhận sự giám sát tương ứng từ phía cơ quan quản lý. Dĩ nhiên, những điều tôi vừa nêu tạm thời mới chỉ là các ý kiến đánh giá sơ bộ. Một khi cuộc thanh tra này được thông qua thuận lợi, Ủy ban chúng tôi hoàn toàn có thể cấp phát cho quý trường một bản Chứng nhận Hợp quy chính thức. Với tấm chứng nhận uy tín này trong tay, sau này quý trường khi tiến hành vận động quyên góp tài trợ hay làm thủ tục xin phân bổ hạn ngạch học bổng danh giá chắc chắn sẽ thuận buồm xuôi gió hơn rất nhiều."
Nói đoạn, ông ta lại thò tay vào chiếc cặp da, rút ra thêm một văn bản thứ hai, đẩy nhẹ về phía trước mặt Mary.
Đó là một tờ "Bảng kê chi tiết các khoản lệ phí thanh tra", bên trên liệt kê rành rọt các danh mục như "Phí thẩm định hành chính", "Phí tổn in ấn hồ sơ tài liệu", "Công tác phí đi lại của thanh tra viên"... cộng dồn lại ngót nghét xấp xỉ hai trăm bảng Anh!
Mary không buồn đưa tay chạm vào tờ giấy ấy.
Ánh mắt nàng dừng lại trên gương mặt của ngài Spencer đúng một giây, đôi lông mày thanh tú khẽ nhướng lên, biểu cảm trông như thể đã hoàn toàn tin sái cổ những lời ông ta vừa thao thao bất tuyệt. Thế rồi, ánh mắt nàng kín đáo trượt xuống, dừng lại nơi chiếc cặp tài liệu bằng da thuộc đặt bên tay ông ta.
Những mép góc của chiếc cặp da có xuất hiện vài vết sờn rách li ti do thời gian, song bản thân chất liệu da lại thuộc hàng thượng hạng đắt tiền, khóa kéo làm bằng đồng thau sáng bóng, và trên chiếc đầu khóa kéo có khắc chìm một dòng chữ tiếng Anh vô cùng nhỏ, thoạt nhìn rất khó phân định rõ ràng.
"Thưa ngài Spencer, trên tấm danh thiếp của ngài có in rõ chức danh 'Ủy ban Giáo dục của Nữ hoàng Bệ hạ'. Song theo những gì tôi nắm được, các ủy ban giáo dục tại các địa phương hiện nay đều chịu sự quản lý trực tiếp từ Cục Giáo dục. Tôi thực sự chưa từng nghe nói cơ quan mang tên 'Ủy ban Giáo dục của Nữ hoàng Bệ hạ' này đã được thành lập từ bao giờ."
Nụ cười trên gương mặt ngài Spencer vẫn không hề suy xuyển, ông ta điềm nhiên đáp: "Đó đơn thuần chỉ là vấn đề thể thức văn bản hành chính mà thôi, thưa Hiệu trưởng. Nội bộ Ủy ban chúng tôi để thuận tiện cho việc liên lạc và giao dịch với các cơ sở bên ngoài nên đôi khi mới sử dụng tên gọi rút gọn như vậy."
Bình luận0
Chia sẻ cảm nhận của bạn về bộ truyện này
Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.