Nàng Bennet Và Thế Giới Mới › Chương 212
Chương 212: Thư bạn đọc (Hạ)
Chương 212· 2.528 từMiễn phí
Chương 212: Thư bạn đọc (Hạ)
"Kính gửi Ban biên tập Tuần báo Quanh Năm:
Kể từ sau ngày tiên sinh Charles Dickens tạ thế, lòng tôi vẫn thường canh cánh một nỗi bùi ngùi xót xa rằng nền văn học hiện thực nước nhà đã vĩnh viễn mất đi một bậc cự phách vĩ đại.
Cho đến tận hôm nay, lối cứu chuộc ấm áp mang nặng tính lý tưởng êm đềm kiểu cũ rõ ràng đã trở nên lỗi thời, lạc lõng, trong khi những tiếng nói cách tân thực sự lại vẫn còn đang chập chững trong thời kỳ thai nghén.
Mãi cho tới khi đọc xong tác phẩm 'Ngược Dòng Vươn Lên', tôi mới thực sự nhìn thấy được tiếng nói văn học mới mẻ, đích thực thuộc về những năm 1870 này.
Tác phẩm đã tiếp nối một cách hoàn hảo bước ngoặt chuyển mình mang tính thời đại của chủ nghĩa hiện thực: Nó kế thừa trọn vẹn gam màu nhân văn sâu sắc của các bậc tiền bối trong việc hướng ánh nhìn trắc ẩn về phía tầng lớp đáy cùng và thẳng thắn chĩa mũi nhọn phê phán vào những bất công xã hội, tuyệt nhiên không hề ruồng bỏ lòng bi mẫn đối với những con người bình thường; đồng thời, nó cũng dũng cảm vượt thoát khỏi chiếc lồng giam của kết cục 'viên mãn đoàn viên' gượng ép trong lối viết truyền thống, mang theo sự tỉnh táo, sắc lạnh và điềm đạm đậm chất Thomas Hardy để trực diện đối mặt với sự tàn khốc cùng tính chất hoang đường của thời cuộc.
Tác giả không hề tô hồng nỗi khổ đau, không thần thánh hóa các cuộc đấu tranh, và càng không bao giờ dùng những điều hời hợt để dỗ dành độc giả.
Nhân vật nữ chính Ada từ bãi xỉ than bước vào xưởng dệt, từ việc chắt chiu tự học từng mặt chữ cho đến ngày dũng cảm cầm bút cất lên tiếng thét đòi công lý, trên suốt chặng đường ấy nàng không ngừng giãy giụa, không ngừng phản kháng, thế nhưng rốt cuộc nàng vẫn chẳng thể nào một tay lay chuyển nổi chiếc gông cùm khổng lồ của thời đại.
Sự bất toàn không viên mãn ấy, trớ trêu thay, lại chính là đỉnh cao của sự chân thực nghệ thuật — bởi lẽ bước tiến của thời đại xưa nay chưa từng là một kỳ tích anh hùng có thể đạt được trong chớp mắt, mà là sự dấn thân bền bỉ, dẫu dường như uổng công vô ích nhưng vô cùng kiên định của biết bao con người bình dị.
Trong một thời đại mà ai nấy đều mải miết khát khao sự cứu rỗi ảo tưởng trong cõi mộng mơ, thì 'Ngược Dòng Vươn Lên' đã can đảm lựa chọn trung thành với hiện thực trần trụi, trung thành với những con người bình phàm.
— Một người say mê văn học trẻ tuổi kính thư"
***
"Kính gửi Ban biên tập Tuần báo Quanh Năm:
Từ bấy lâu nay, trong các sa lông văn học tinh hoa, những cuộc tranh luận xung quanh các sáng tác của tiểu thư 'Hai Thế Kỷ Sau' vẫn chưa bao giờ dứt.
Trước đây, những điều mà ngòi bút của cô thể hiện phần nhiều đều vô cùng bất ngờ, kỳ ảo, song dường như vẫn luôn lơ lửng trên bề mặt của thời đại, thiếu vắng sự truy vấn tận cùng vào hiện thực khắc nghiệt dưới đáy xã hội, sức mạnh phê phán còn có phần mỏng manh, nền tảng hiện thực chưa thực sự sâu sắc.
Không ít nhà phê bình từng thẳng thừng nhận định rằng, dẫu văn phong của cô có hoa mỹ, ý tưởng có tài tình đến đâu, thì tác phẩm vẫn thiếu đi sức nặng nghìn cân của thời đại, chung quy cũng chỉ là những trang viết phù hoa nhằm mua vui, giải trí cho đại chúng trong lúc trà dư tửu hậu, chưa đủ tư cách để bước chân vào thánh đường của nền văn học nghiêm túc.
Thế nhưng, sự ra đời của 'Ngược Dòng Vươn Lên' đã triệt để đập tan mọi định kiến cố hữu bấy lâu nay của giới học thuật dành cho vị tiểu thư này.
Giờ đây, cô đã thực sự là một nhà văn hiện thực chủ nghĩa vô cùng chín muồi, một ngòi bút nắm bắt chuẩn xác từng nhịp đập của thời đại, vừa mang tầm nhìn bi mẫn bao la lại vừa sở hữu sức mạnh phê phán đanh thép, sâu cay.
Tác phẩm này một lần nữa bùng nổ vang dội giữa làn sóng chuyển dịch công nghiệp dữ dội hoàn toàn không phải là chuyện ngẫu nhiên, mà nó đang từng bước trở thành một bản anh hùng ca bình dân không thể thay thế của thời đại chúng ta.
Nước Anh hôm nay đang quằn mình trong một cuộc biến chuyển công nghiệp vô cùng khốc liệt: trật tự làng quê nông thôn cổ xưa đã hoàn toàn sụp đổ tan tành, quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa đang lao vút về phía trước với tốc độ chóng mặt, khiến hàng vạn người dân nghèo khổ dưới đáy xã hội buộc phải rời bỏ quê cha đất tổ đi tha hương cầu thực, chật vật mưu sinh trong tiếng gầm rú điếc tai của máy móc và bức tường thành kiên cố của sự phân hóa giai cấp.
Vô số mảnh đời bị dòng thác thời đại cuốn phăng, nghiền nát rồi tàn nhẫn chôn vùi vào quên lãng. Những nỗi nhọc nhằn, sự cùng cực, khát vọng tìm kiếm phẩm giá của họ rất cần phải được nền văn học chính thống đường hoàng ghi nhận và khắc tạc.
Văn học bình dân trước đây hoặc là cố tình tô hồng tiến trình công nghiệp hóa, hoặc là đắm chìm vào những màn bi lụy sướt mướt rẻ tiền; trong khi văn học tinh hoa phần lớn lại chỉ chăm chăm hướng ống kính vào giới thượng lưu quý tộc, lạnh lùng ngó lơ những chìm nổi đắng cay của muôn mặt nhân gian dưới đáy cùng.
'Ngược Dòng Vươn Lên' đã xuất sắc lấp đầy khoảng trống văn học thiêng liêng ấy.
Nó thẳng tay rũ bỏ toàn bộ những trang sức hoa mỹ, những giấc mộng lãng mạn hư ảo cùng văn phong khoa trương trước kia của tác giả, để bằng một ngòi bút hiện thực kiềm chế tột bậc, điềm đạm và khách quan lạ thường, phác họa nên một bức tranh toàn cảnh chân thực và đau đớn nhất về đời sống dân sinh trong thời kỳ biến chuyển công nghiệp.
Tác phẩm không còn mải miết săn đuổi những cốt truyện ly kỳ nhuốm màu huyền thoại, mà cắm rễ sâu chắc vào số phận thực tế của con người bình thường, lấy cuộc đời của nhân vật nữ chính Ada Mayhew làm hình ảnh thu nhỏ để viết trọn nỗi cơ hàn bôn ba tha hương mưu sinh, nỗi nhọc nhằn của kiếp làm thuê kiếm sống, sự bướng bỉnh quật cường dám đối đầu với số phận an bài, và lòng dũng cảm cô độc trên hành trình đi tìm nhân phẩm cùng giá trị của bản thân.
So với sự nông cạn về mặt tư tưởng trong những tác phẩm thuở ban đầu của tác giả, giá trị vô giá nhất của tác phẩm lần này chính là sự phê phán hiện thực vô cùng sắc bén và lòng trắc ẩn nhân văn sâu lắng chạm tới đáy tim.
Giới đồng nghiệp trên văn đàn đều đồng lòng khẳng định rằng, đây chính là một kiệt tác hiện thực xuất sắc bậc nhất của thập niên 1870.
Nó đã tiếp nối truyền thống cốt lõi của nền văn học hiện thực Anh quốc trong việc hướng về số phận của các tiểu nhân vật và chĩa mũi nhọn phê phán vào những ung nhọt của thực tại xã hội; hòa nhịp hoàn hảo với xu thế chuyển dịch của văn đàn đương thời từ sự ủy mị lý tưởng sang sự quan sát hiện thực lạnh lùng, nghiêm cẩn; dùng cuộc đấu tranh ngược dòng của một cá nhân nhỏ bé để phản chiếu toàn bộ tình cảnh bế tắc sinh tồn cùng khát vọng tinh thần cháy bỏng của tầng lớp cùng đinh trong thời đại này.
Sự bùng nổ của 'Ngược Dòng Vươn Lên' tuyệt đối không phải là một hiện tượng ăn may nhất thời.
Đồng thời, nhờ vào tác phẩm xuất chúng này, có thể khẳng định chắc chắn rằng tiểu thư 'Hai Thế Kỷ Sau' đã vững vàng ghi tên mình vào hàng ngũ những tác giả hiện thực nghiêm túc hàng đầu dưới thời đại Victoria. Bằng những con chữ mộc mạc, chân thực nhất, cô đã đàng hoàng giành lấy sự công nhận trịnh trọng và triệt để nhất từ văn đàn.
— Nhà phê bình kỳ cựu của sa lông văn học kính bút"
***
Lời Tòa soạn gửi gắm:
Thời gian qua, tòa soạn chúng tôi liên tục nhận được vô số thư từ của quý độc giả gửi về bày tỏ những lời bình luận sâu sắc và cảm nhận xúc động sau khi đọc 'Ngược Dòng Vươn Lên'. Từng câu từng chữ đều chân thành, tha thiết đến nao lòng. Nhân dịp tác phẩm đang đi đến những phần đăng tải cuối cùng, ban biên tập cũng xin có đôi lời gửi gắm tới quý độc giả để tỏ rõ tâm nguyện ban đầu của chúng tôi.
Hôm nay, văn đàn Victoria đang đứng trước ngưỡng cửa chuyển giao thay cũ đổi mới vô cùng sâu sắc.
Một nền văn học hiện thực kiểu mới — dám trực diện đối mặt với bản chất xã hội, dám nhìn thẳng vào nỗi bế tắc của nhân tính và bình thản đón nhận những vết khuyết không hoàn hảo của đời thực — đang dần trở thành dòng chảy chủ lưu ghi lại dấu ấn thời đại và phản chiếu muôn mặt chúng sinh.
'Ngược Dòng Vươn Lên' ra đời đúng thời điểm lịch sử, cắm rễ sâu vào mảnh đất màu mỡ của cuộc cải cách công nghiệp những năm 1870, thoát khỏi khuôn sáo sướt mướt của tiểu thuyết giật gân, vứt bỏ lối tự sự hời hợt đối lập thiện ác trắng đen, để bằng ngòi bút cẩn trọng, khách quan và kiềm chế, khắc họa nên bức tranh sinh tồn chân xác nhất của những mảnh đời nhỏ bé dưới làn sóng công nghiệp hóa.
Cuộc đời của Ada Mayhew trong trang sách không hề có những kỳ tích thiên bẩm, không có sự may mắn được quý nhân dang tay nâng đỡ, và càng không có bất kỳ phép màu lội ngược dòng thần thánh nào. Nỗi giãy giụa của nàng mộc mạc và vụng về, sự phản kháng của nàng nhỏ bé và dường như hoàn toàn vô vọng.
Thế nhưng đó tuyệt nhiên không phải là điều đáng tiếc của câu chuyện, mà chính là sự thật trần trụi nhất của thời đại.
Sức mạnh thực sự lay động lòng người xưa nay chưa bao giờ nằm ở những chiến thắng dễ dãi chớp nhoáng, mà ngời sáng ở sự kiên định bền bỉ dẫu trải qua trăm đắng ngàn cay, dẫu thất bại hết lần này đến lần khác vẫn không chịu gục ngã.
Giá trị thiêng liêng nhất của tác phẩm này chính là đã xé toang mọi sự tô vẽ khổ đau cùng những ảo tưởng cứu chuộc hão huyền trong văn học, nhưng tuyệt đối không bao giờ dập tắt phẩm giá và những đốm sáng le lói của những con người bình thường.
Nó trung thực ghi lại những nhọc nhằn, khốn đốn của người lao động dưới đáy cùng, nghiêm túc nhìn nhận sự gian nan và trường kỳ của công cuộc cải cách xã hội; không cố tình oán thán kêu gào, cũng chẳng gượng ép an ủi vuốt ve; hoàn toàn hòa hợp với chất giọng điềm tĩnh sắc lạnh cùng cái tâm nhân văn ban đầu của văn học hiện thực đương đại. Nơi đây vừa có chiều sâu mổ xẻ nhân tính và xã hội như George Eliot, lại vừa thấm đượm tầm nhìn tỉnh táo, sắc sảo dám đối mặt với hiện thực để vạch trần thói đời đương thời.
Chúng tôi vô cùng ấm lòng khi chứng kiến độc giả thuộc mọi tầng lớp xã hội đều có thể thấu hiểu được sức nặng nghìn cân của cuốn sách này.
Có lẽ, ý nghĩa đích thực của một áng văn hay xưa nay chưa bao giờ chỉ dừng lại ở sự trau chuốt câu từ tinh tế hay một mạch truyện trọn vẹn, mà quan trọng hơn cả là nó có thể xuyên thấu qua trang giấy để bước thẳng vào đời thực.
Để những con người bị lãng quên được xã hội nhìn thấy, để những nỗi khổ đau câm lặng được cất lên thành lời, để những ai đang chìm trong gian truân bế tắc vẫn giữ trọn lòng dũng cảm, và để những ai đang an vị trong nhung lụa bình yên biết thường trực lòng bi mẫn cùng sự tự vấn lương tâm.
Dòng thác thời đại vẫn cuồn cuộn đổ về phía trước, sự vùng vẫy và kiên trì của phần lớn những con người bình phàm rồi đây có thể sẽ bị lớp bụi thời gian vùi lấp.
Nguyện cho tất cả những ai đã từng đọc qua 'Ngược Dòng Vươn Lên' đều có thể thấu hiểu được lòng dũng cảm cô độc của những con người bình dị, và biết cúi đầu kính cẩn trước từng sự kiên cường không chịu khuất phục số phận.
— Ban biên tập Tuần báo Quanh Năm
***
Edith đọc từng bức thư bạn đọc cùng lời gửi gắm của ban biên tập từ đầu chí cuối, thế nhưng đọc xong, trong lòng nàng lại trào dâng cảm giác dường như những gì mình đã viết ra vẫn còn chưa đủ độ sâu sắc.
Edith chợt nhớ lại mấy trang bản thảo chép tay mà nàng từng có dịp nghiền ngẫm vào hồi đầu năm nay.
Đó là một tập vở mà nàng đã nhờ vào mối quan hệ thân thiết với quý bà Houghton để cất công mượn được, bên trong chép lại những đoạn trích từ tập hai của bộ "Tư Bản Luận" (Das Kapital) vẫn còn chưa chính thức xuất bản.
Vào một buổi chiều nọ khi ngồi một mình trong phòng sách, nàng bỗng nhiên cảm thấy dường như giữa bản thân mình và người đàn ông trung niên đang sinh sống trên con đường Maitland Park Road ở mạn tây bắc London kia, lại tồn tại một sự đồng điệu tâm hồn kỳ lạ đến khó tả.
Bình luận0
Chia sẻ cảm nhận của bạn về bộ truyện này
Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.