Xuyên Không Cổ Đại: Thiếu Gia Làm Ruộng, Ấm Áp Điền Viên › Chương 11
Chương 11: Dạo quanh huyện thành, duyên may chép sách
Chương 11· 3.679 từMiễn phí
Chương 11: Dạo quanh huyện thành, duyên may chép sách
Lư Hủ bước tới trước cửa tiệm tạp hóa Lưu Ký. Bên trong đang có hai người phụ nữ chọn mua kim chỉ, hắn liền đứng lùi lại một chút ở phía ngoài, thong thả ngắm nghía các món đồ bày bán trong tiệm.
Đường ở đây thường thấy có bốn loại: đường trắng nguyên tảng, đường cát trắng vụn, đường phèn vàng nguyên tảng và đường mía vàng vụn. Ở trấn Ẩm Mã của họ chỉ bán loại đường vàng; ngày lễ tết đi thăm hỏi họ hàng mới dám mua cả tảng nguyên, còn ngày thường nhà tự ăn thì chỉ mua một ít đường vụn. Loại đường mà Nhan Quân Tề mua cho bé Văn Trinh chính là loại đường vụn này.
Trong tiệm tạp hóa còn có những khối kẹo đường trông rất giống đường phèn, được nhuộm đủ màu sắc bắt mắt, chẳng rõ là có trộn thêm nước ép trái cây hay không, chắc có thể xem là kẹo hoa quả.
Ngoài ra, tương, giấm, trà ở đây cũng có đủ, phân chia thành nhiều phẩm cấp khác nhau nhưng không hề niêm yết giá.
Tiệm còn bày bán cả đặc sản các vùng miền. Lư Hủ vô cùng ngạc nhiên khi thấy trong tiệm tạp hóa vùng sơn cước này lại có rong biển khô, tảo tía, mộc nhĩ, nấm hương khô, hạt sen, kỷ tử, táo đỏ, thậm chí có cả long nhãn! Trứng gia cầm cũng đủ loại từ trứng gà, trứng vịt cho tới trứng ngỗng. Có thể nói là mặt hàng vô cùng phong phú!
Phần còn lại là các loại ngũ cốc, đồ dùng sinh hoạt hàng ngày và kim chỉ vá may. Muối ăn thì phải tới tiệm muối do quan phủ độc quyền kinh doanh mới mua được, còn lương thực chính thì đã có tiệm gạo chuyên biệt.
Bên trong tiệm tạp hóa xoong nồi chén chậu, quạt nan chổi rơm, nến sáp đèn dầu, đèn lồng tranh vẽ... thứ gì cần dùng cũng có. Trong góc tường còn xếp chồng mấy chiếc ghế đẩu bằng gỗ. Quả đúng là chim sẻ tuy nhỏ nhưng ngũ tạng câu toàn!
Hai người phụ nữ chọn xong chỉ thêu, liền quay sang càu nhàu với chưởng quầy:
— Mới có mấy ngày mà sao lại tăng giá nữa rồi?
Chưởng quầy cười xòa:
— Nếu các bà lấy lương thực đổi thì vẫn giữ giá cũ đấy thôi.
Hai người phụ nữ làu bàu:
— Lương thực bây giờ cũng đắt đỏ lắm chứ bộ!
Chưởng quầy thở dài:
— Thì thế mới nói, mỗi ngày một giá. Hay là các bà trả bằng bạc vụn đi, bạc vụn thì ta vẫn tính giá gốc.
— Mua có mấy cuộn kim chỉ, đâu ra bạc mà dùng!
Hai người họ thanh toán tiền xâu rồi vẻ mặt chẳng mấy vui vẻ mà rời đi.
Vật giá leo thang khiến đồng tiền mất giá theo. Quy định của triều đình là một lượng bạc trắng đổi được một nghìn đồng tiền đồng, nhưng trên thực tế cầm một nghìn văn căn bản chẳng thể nào đổi nổi một lượng bạc. Lư Hủ lúc ở quán mì cùng mấy tay cờ bạc đổi tiền lẻ lấy bạc vụn, phải mất tới một nghìn hai trăm văn mới đổi được một lượng bạc, nghĩ lại mà hắn xót cả ruột. Nhưng nếu không đổi thì đống tiền đồng ấy lại quá nặng, vác đi đường không xuể. Chẳng chừng cứ giữ lại vài hôm nữa, khéo phải một nghìn ba trăm văn mới đổi nổi một lượng bạc ấy chứ.
Lư Hủ bèn thuận miệng hỏi:
— Chưởng quầy, hiện giờ một lượng bạc đổi được bao nhiêu đồng tiền vậy?
Chưởng quầy lắc đầu ngán ngẩm:
— Chẳng biết đâu mà lần chú em à, bèo nhất cũng phải một nghìn ba trăm văn đấy.
Hừm, tính ra chuyến này hắn đổi bạc vụn hóa ra lại còn hời! Lư Hủ thầm nghĩ trong bụng mà dở khóc dở cười.
Chưởng quầy nhìn hắn hỏi:
— Chú em muốn xem món gì nào?
Lư Hủ đáp:
— Cháu muốn mua ít đường về cho lũ trẻ trong nhà ăn vặt.
Chưởng quầy liền bảo:
— Vậy chú em lấy loại đường vụn đi, tiết kiệm hơn. Đường trắng sáu mươi văn một cân, đường nâu bốn mươi lăm văn.
Vẫn là quá đắt, nhưng dẫu sao cũng rẻ hơn ở trấn trên năm văn tiền.
Lư Hủ chỉ vào mấy khối kẹo màu:
— Mấy khối kẹo màu này bán thế nào ạ?
Chưởng quầy cười đáp:
— Đồ mới lạ từ phương nam đưa tới đấy, nấu từ mạch nha quyện với nước ép quả tươi, ngọt thanh lại lâu tan. Ta bán cho người quen nên lấy giá hữu nghị, một cân nửa lượng bạc.
Lư Hủ méo mặt, kẹo hoa quả xa xỉ thế này thì hắn chịu, không kham nổi!
Hắn hỏi thêm giá một vài loại hàng khô và ngũ cốc, cuối cùng quyết định mua một ít đường vụn và một gói tảo tía khô. Tảo tía khô rất nhẹ nên người ta bán theo gói chứ không cân, một gói chỉ ba mươi văn mà nấu được bao nhiêu bữa. Đem nấu canh trứng tảo tía, nhắm mắt lại cũng ngửi ra được chút vị biển đậm đà!
Trong lúc trả tiền, thấy bên quầy có bày nhiều bó chỉ màu, Lư Hủ chợt nhớ tới mẹ của Nhan Quân Tề cũng hay làm thêu thùa kiếm sống, liền chăm chú nhìn một lúc. Quả nhiên màu sắc chỉ thêu ở đây phong phú, đa dạng hơn hẳn trên trấn.
Chưởng quầy gói đường lại đưa cho hắn, tiện miệng khoe khoang:
— Chú em mà muốn mua chỉ thêu thì cứ ghé tiệm ta. Khắp huyện Quan Dương này, tiệm ta là đủ màu sắc chủng loại nhất đấy. Các tú nương khéo tay trong huyện đều tìm đến đây mua cả, hàng họ còn đầy đủ hơn cả mấy tiệm vải lớn.
Lư Hủ hỏi giá qua một lượt, thấy chẳng chênh lệch mấy so với trên trấn. Hắn cảm ơn chưởng quầy rồi quay người cất bước hướng về phía phố Tây.
Đi qua nha môn huyện lỵ, người đi đường trên phố vắng hẳn đi. Thỉnh thoảng mới thấy vài cỗ kiệu của các gia đình giàu có thong dong qua lại. Lư Hủ men theo dãy phố, bước chân ghé vào một hiệu sách.
Hiệu sách này chia làm hai gian: một bên bán bút mực giấy nghiên, một bên bày bán sách vở, chung một chủ quán. So với trên trấn, các mặt hàng ở đây phong phú hơn nhiều.
Lư Hủ lật giở mấy quyển sách trên kệ, nhận thấy sách in mộc bản và sách chép tay mỗi loại chiếm một nửa. Sách in mộc bản đắt hơn sách chép tay rất nhiều, giá cả gần như gấp đôi. Còn nội dung viết những gì thì hắn chịu, không hiểu nổi. Chữ nghĩa ken dày đặc khiến đầu óc hắn hoa cả lên, đại khái toàn là kinh thư, giáo trình thánh hiền của đạo Nho.
Một thiếu niên trạc tuổi học trò, dáng vẻ thư sinh, vừa phe phẩy chiếc quạt xếp vừa bước vào cửa, vừa đến nơi đã cất tiếng hỏi:
— Thoại bản "Ngộ Tiên Ký" đã có hàng chưa tiểu nhị?
— Có rồi, có rồi ạ! — Tiểu nhị lanh lợi rút từ trên kệ sách ra hai cuốn, đon đả chào mời: — Cả bản in khắc gỗ lẫn bản chép tay đều có đủ, thiếu gia muốn lấy bản nào ạ?
Vị tiểu thiếu gia kia chẳng buồn đắn đo, đáp gọn lỏn:
— Lấy bản in!
Tiểu nhị tươi cười:
— Dạ được rồi, thoại bản in mộc bản giá sáu trăm văn, tiểu nhân lấy cho ngài cuốn mới tinh nhé.
Đứa trẻ ấy chẳng hề chớp mắt, dứt khoát móc ngay bạc vụn ra trả tiền.
Lư Hủ đứng bên cạnh nhìn mà giật thót cả mí mắt. Một cuốn sách mỏng tanh như thế này mà giá những sáu trăm văn tiền!
Nhân lúc tiểu nhị đang bọc sách, Lư Hủ bước tới gần đứa trẻ tò mò hỏi:
— Bản chép tay rẻ hơn một nửa, sao đệ lại không mua bản chép tay?
Cậu bé quay sang nhìn hắn, ánh mắt hơi khó hiểu nhưng vẫn trả lời:
— Bản chép tay hay bị sai chữ lắm. Huynh cũng đi học à? Huynh học ở thư viện nào thế, sao ta chưa từng gặp huynh bao giờ nhỉ?
Hóa ra là vì thế! Lư Hủ cười xòa đáp:
— Ta không đi học, nhưng đệ đệ nhà bên cạnh ta thì có học. Đệ ấy vừa đỗ đồng sinh, đang ở nhà dốc sức ôn luyện để thi tú tài.
Cậu bé kia tính tình hoạt bát, dễ gần, nghe vậy liền thắc mắc:
— Nếu đã đỗ đồng sinh rồi, cớ sao huynh ấy không vào thư viện của bọn ta mà học?
Lư Hủ hỏi lại:
— Thư viện của các đệ?
Cậu bé lộ vẻ tự hào:
— Phải đấy, ngay mạn bắc phố Tây, đi qua hai ngã rẽ, chỗ có sân viện rộng lớn nhất chính là thư viện của bọn ta. Phu tử của thư viện xuất thân cử nhân, những ai thi đỗ viện thí tú tài ở huyện này gần như đều từng theo học ở đó cả.
Lư Hủ hiểu ra ngay. Đây chẳng phải là trường điểm sao! Chưa biết chừng còn có lớp chuyên danh sư nữa ấy chứ!
Hắn hỏi tiếp:
— Thế học phí vào đó tốn bao nhiêu tiền?
Cậu bé đáp:
— Một năm năm lượng bạc.
Quả nhiên là đắt đỏ vô cùng!
Lư Hủ đành thành thật than thở:
— Nhà đệ ấy nghèo lắm, ngày thường ngay cả tiền mua bút mực cũng phải chắt bóp từng đồng.
Cậu bé tỏ vẻ tiếc nuối:
— Ra là vậy...
Nghĩ ngợi một lát, cậu liền nhiệt tình mách nước cho Lư Hủ:
— Thế huynh bảo huynh ấy đi chép sách kiếm tiền đi! Mấy bạn đồng môn nhà nghèo trong thư viện của bọn ta đều làm nghề chép sách để kiếm thêm tiền mua giấy mực cả đấy.
Lư Hủ đầy dấu hỏi trong đầu, không ngại học hỏi mà hỏi lại:
— Ta nghe nói chỉ những hiệu sách có được cấp phép thư hiệu của quan phủ mới được thuê người chép sách cơ mà?
Cậu bé ngớ người:
— Thế hả?
Cậu bé cũng mờ mịt nhìn sang vị chưởng quầy hiệu sách. Chưởng quầy nghe vậy thì mặt mày thoáng chút ngượng ngùng, cười gượng giải thích:
— Thiếu gia có điều chưa biết. Theo lệ triều đình, hiệu sách được cấp thư hiệu mới được thuê học sinh chép sách, cốt là để tránh việc kẻ học nông cạn chép thiếu, chép sai, bỏ sót chữ nghĩa mà làm hỏng cả việc học của người đọc sách trong thiên hạ. Ngặt nỗi hiệu sách có quyền hạn đó thì cả châu phủ ta chỉ có vỏn vẹn hai nhà, huyện ta đào đâu ra được một nhà nào. Huyện thành lớn ngần này, người đọc sách thì đông mà sách vở lại khan hiếm. Lão hủ mở tiệm sách sát vách thư viện nhiều năm, đều nhờ các vị học sinh chiếu cố. Có những học trò thanh bần muốn chép sách đổi lấy chút giấy mực, lão hủ biết tài học và phẩm hạnh của họ hơn người nên chẳng nỡ chối từ. Nhưng nói thật lòng, lão hủ cũng chỉ dám nhận chép mấy cuốn thoại bản dân gian, tuyệt đối không dám làm chuyện sai lệch kinh điển thánh hiền đâu!
Lư Hủ nghe là hiểu ngay bản chất vấn đề. Không phải triều đình cấm chép sách, mà là người chép phải đủ trình độ, ngộ nhỡ chép sai thì làm hại học trò đời sau thì sao? Muốn chép sách thánh hiền đàng hoàng thì phải thi đỗ viện thí, lấy được chân tú tài!
Thế nhưng người đã đỗ tú tài, ruộng đất được miễn thuế, mấy ai còn túng quẫn đến mức phải đi chép sách kiếm từng đồng cắc?
Người chép sách ít đi thì tất nhiên tạo ra sự thiếu hụt. Ở một nơi nhỏ bé như huyện Quan Dương, dân không thưa thì quan chẳng buồn tra xét, hiệu sách muốn kiếm lời thì cứ lén lút tìm học trò chữ đẹp về chép. Miễn là nội dung không sai sót thì ai mà biết được có phải do tú tài chép hay không? Chung quy việc này cũng có lợi cho việc phổ biến sách vở trong dân chúng, quan phủ dẫu biết cũng mắt nhắm mắt mở cho qua.
Sau khi tiễn cậu học trò nhỏ vừa được "phổ cập kiến thức", Lư Hủ liền lân la lại gần, hạ giọng ướm hỏi chưởng quầy:
— Chưởng quầy, nếu như đệ đệ của cháu muốn chép vài cuốn sách thánh hiền, liệu có thể nhờ ngài làm cầu nối mối lái tìm giúp người có nhu cầu được chăng?
Chưởng quầy sững lại một chút, thầm đánh giá: Tên nhóc này đúng là đầu óc nhanh nhạy thật đấy!
Nếu ông chỉ đứng ra mai mối, giới thiệu thì trên danh nghĩa đâu tính là mua bán, chẳng phạm vào luật lệ nào cả. Hai bên tình nguyện, một bên chép tặng sách, bên kia nhận sách tự nguyện đáp lễ chút quà mọn hoặc lộ phí, đâu coi là buôn bán sách lậu. Đương nhiên để cảm tạ người trung gian như ông, họ biếu ông chút tiền công trà nước, đó cũng là chuyện hợp tình hợp lý.
Chưởng quầy vuốt râu ngẫm nghĩ một chặp rồi bảo:
— Được thì cũng được đấy, nhưng phải có vài điều kiện.
Lư Hủ sáng mắt:
— Dạ, ngài cứ nói ạ.
Chưởng quầy cẩn thận dặn dò:
— Chép sách chữ nghĩa phải thật rõ ràng, nét bút ngay ngắn, tuyệt đối không được cẩu thả, lại không được phép viết sai. Trong mười trang sách lỡ có một hai chỗ sai sót nhỏ thì sửa chữa lại còn tạm chấp nhận, chứ nếu sai nhiều quá thì sợ rằng chẳng tìm nổi người hữu duyên chịu rước về đâu.
Lư Hủ gật đầu lia lịa:
— Cháu hiểu, cháu hiểu rõ ạ!
Chưởng quầy lại nói:
— Hơn nữa, phải dùng loại giấy và mực theo đúng quy định.
Lư Hủ thắc mắc:
— Không biết là phải dùng loại giấy mực thế nào ạ?
Chưởng quầy vẫy tay bảo tiểu nhị mang ra một xấp giấy. Lư Hủ ghé mắt nhìn, trong bụng bật cười: Khá lắm, đây chính là loại giấy y hệt loại dùng để in sách quan phương trên kệ! Đúng là làm giả cũng phải chuyên nghiệp đến thế là cùng! Dùng loại giấy này chép xong rồi đóng thành quyển, xếp lẫn lên kệ sách thì đố ai phân biệt nổi thật giả!
Lư Hủ nhìn chưởng quầy với ánh mắt bội phục. Kiếp trước đi mua sách hắn sợ nhất là mua phải sách lậu, ngờ đâu kiếp này đứng ngay trước mặt một tay trùm in sách lậu thứ thiệt, chẳng những bán mà còn tự thuê người sản xuất.
Lư Hủ hỏi:
— Loại giấy mực này có đắt lắm không ạ?
Chưởng quầy đánh mắt nhìn bộ quần áo thô sơ của hắn, thừa hiểu gia cảnh bần hàn nên thật tình bảo:
— Nếu huynh đệ nhà bên của chú em gia cảnh cũng nghèo như chú em, e rằng tiền mua mớ giấy mực này hơi bị chật vật đấy.
Lư Hủ thoáng xị mặt xuống.
Thấy hắn cụt hứng, chưởng quầy cười bảo:
— Lần tới chú em lên huyện, cứ mang theo mấy tờ chữ của cậu ta cho ta xem qua. Nếu nét chữ thực sự đẹp đẽ, ta có thể cho chú em vay trước giấy mực. Đợi sau khi chép xong sách giao hàng, ta sẽ trừ dần vào tiền công.
Lư Hủ nghe vậy thì mừng rỡ khôn xiết. Hóa ra còn có cách này nữa ư?
Nhưng ngẫm kỹ lại cũng phải thôi. Nếu bắt học trò nghèo bỏ tiền túi ra mua giấy mực trước thì những kẻ khốn khó muốn kiếm tiền bằng nghề này lấy đâu ra vốn liếng? Chưởng quầy muốn thuê người chép sách thì dĩ nhiên phải chịu đầu tư ban đầu. Có điều người ông ta thường tìm đều là học sinh thư viện có gốc gác đàng hoàng, còn Lư Hủ thì mới gặp lần đầu, nói chuyện chưa được mấy câu mà ông đã chịu cho nợ giấy mực, chứng tỏ trong lòng vị chưởng quầy này cũng có vài phần lương thiện. Thứ giấy này giá chẳng hề rẻ, ngộ nhỡ hắn ôm giấy chạy mất thì chưởng quầy biết tìm ai đòi?
Lư Hủ trịnh trọng khom người tạ ơn, cam đoan lần sau nhất định sẽ mang chữ mẫu tới. Sách ở đây hắn chưa đủ tiền mua, bèn chạy sang gian bên nhờ tiểu nhị chọn giúp một cây bút lông thỏ giá cả vừa túi tiền nhất.
Những cây bút lông của Nhan Quân Tề dùng lâu ngày đã mòn vẹt cả đầu lông, làm sao viết ra được những nét chữ phóng khoáng, sắc sảo? Muốn đốn củi tốt thì trước hết phải mài rìu cho sắc, chút tiền đầu tư một cây bút mới này hắn vẫn còn có thể lo liệu được.
Lư Hủ cất kỹ cây bút vào ngực áo rồi rời khỏi hiệu sách. Đi ngang qua tiệm bánh ngọt Tô Ký, hắn đứng chần chừ ngửi mùi thơm ngọt ngào của bánh ngọt hồi lâu, nhưng cuối cùng vẫn dằn lòng nhấc chân bước tiếp. Nợ nần trong nhà còn chưa trả xong, ruộng đất cũng chưa chuộc lại được, làm ca ca như hắn lúc này chưa có tư cách ăn chơi phung phí mua hoa quả, bánh trái đắt tiền.
Trời hãy còn sớm, chiếc sọt tre trên lưng lại rỗng không. Lư Hủ muốn tiết kiệm mười lăm văn tiền vé đò nên quyết định không ngồi thuyền nữa mà cuốc bộ men theo đường núi trở về làng.
Trong ký ức của thân xác này, trước đây khi Lư Hủ lên huyện thành làm chân học việc cũng từng đi bộ qua con đường này vài lần. Đi từ huyện thành về thôn Lư Gia đường núi tính ra còn gần hơn đường về trấn Ẩm Mã, ngặt nỗi phải đi vòng qua mấy ngọn núi. Cứ thong thả cuốc bộ chừng ba bốn tiếng, qua hai ngôi làng nhỏ là sẽ về tới thôn.
Đầu hè trời tối muộn, đường núi tuy gồ ghề nhưng không quá khó đi. Lư Hủ hạ quyết tâm, cõng chiếc sọt rỗng sải bước ra khỏi cổng thành.
Lúc đi thì lưng quay về phía mặt trời mọc, lúc về lại quay lưng về phía mặt trời lặn. Không có điện thoại, không có đồng hồ, Lư Hủ chẳng biết mình đã đi được bao lâu. Mỏi chân thì tìm một tảng đá ven đường ngồi nghỉ một lát, hồi sức lại đứng lên đi tiếp. Đi mãi cho tới khi mặt trời đã ngả hẳn về tây, hắn vẫn chẳng rõ còn cách làng bao xa nữa.
Đường mòn trong núi vốn do dấu chân người qua lại nhiều năm mà thành. Càng rời xa huyện thành, đường càng hẹp dần, chỗ rộng thì hơn một mét, chỗ hẹp nhất chưa đầy một gang tay, khắp nơi ngập tràn sỏi đá cùng cỏ dại mọc lút đầu gối.
Thời tiết chớm hạ oi nồng khiến chiếc áo thô trên lưng Lư Hủ ướt sũng mồ hôi. Giữa chốn hoang vu vắng bóng người qua lại, núi non trùng điệp xanh biếc một màu. Dải Tây Bắc này trải dài những dãy núi lớn hùng vĩ, phóng tầm mắt ra xa, trập trùng núi non mờ ảo hệt như một bức tranh thủy mặc khổng lồ.
Lư Hủ ngồi bệt xuống tảng đá ven đường, đưa tay áo quệt vội mồ hôi trên trán, nắn bóp bắp chân đang mỏi nhừ rồi thở dài thườn thượt:
— Cảnh sắc đẹp mê hồn thế này mà tiếc thật, không có chiếc điện thoại nào để chụp lại!
Đợi mồ hôi ráo bớt, hắn lại lồm cồm bò dậy tiếp tục lên đường. Đi một mình giữa núi rừng vắng vẻ quả thực tịch mịch khôn tả, hắn bèn hắng giọng, cất cao tiếng hát nghêu ngao:
— Một ngày bớt mười lăm, mười ngày một trăm năm, trăm ngày là hơn một lượng... Đường về nhà... sao mà cô đơn quá đi thôi!
Tiếng gào thét lạc điệu của hắn làm một đàn chim rừng hoảng hốt vỗ cánh bay tán loạn.
Lư Hủ cười phá lên sảng khoái, nhưng rồi vui quá hóa buồn, suýt nữa bị chính nước bọt của mình làm sặc. Hắn ôm lấy tảng đá bên đường ho sù sụ, chợt khóe mắt bắt gặp trong bụi cỏ rậm rạp có rụng vài quả dại màu tím thẫm.
Lư Hủ cúi người nhặt lên xem. Đây chẳng phải là quả dâu tằm mà buổi sáng hắn thèm chảy nước miếng nhưng không nỡ bỏ tiền ra mua hay sao?!
Hắn ngước mắt nhìn lên, ngay trên vách đá cao chừng hơn hai mét phía trên đỉnh đầu hắn, có hai cây dâu tằm mọc nghiêng ngả, cành lá sum suê đang trĩu trịt những quả chín mọng!
Bình luận0
Chia sẻ cảm nhận của bạn về bộ truyện này
Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.