Chương 37

Cái gọi là Xí hào, chính là lều thi nằm sát ngayFUqO cạnh hố xí của trường thi,M4cv là vị tríxvcC tồi tệ và xúi quẩy bậc nhất trong toàn bộ trường thi.

Các sĩ tử đi thiP1pW sợ nhất làEjHI bốc phải Xí hào. Phàm là nhữnghsXd aiz7On ngồiYtCN phải vị trí này, mười người thì cóOAWu tới tám chín ngườin7uC thi trượt.

Thử nghĩ mà xem,PBbn khi ngồi vắt ócfmtq làm bài thi mà xung quanh1ewM từng đợt6b7f mùi hôi2r4i thối nồng nặc xộc vào mũi, làm saoScxK còn tâmCDty trí đâu màyYUa suy nghĩ4DFF chữ nghĩa, không bị hun cho ngất xỉu tại chỗzL43 đãvJjS là may mắn lắm rồi.

Bốcv0UD phảiltNQ Xí hào, hoặc là do số đen tận mạng,lbCl hoặc2bTD là có kẻ cố tình4Qe1 giở trò hãmhWGl hại sau lưng.

Giờ thi đã cận kề, Trần Nghiên không có thời gian9dXh để suy nghĩ vẩn vơ. Cậu liền lấy tay áo bịt mũi miệng,xFjl dùng khăn lau sạch sẽ chiếc bàn ghế gỗFOp6 đã4S2i cũGFou kỹ, rồi lấy chặnmfYu giấy đè ngayTLfv ngắnNhhV quyểnounp thi lên mặtsf0Z bàn.

Cậu vốnFEtU định nhắm mắt nhậpX11T định đểipUC đánh lừa khứu giác, coi như không ngửi thấyrPV3 mùi xú uế xung quanh,Riug ngặt nỗi tâmEM20 tính tu luyện chưa đạt đến cảnh giới tối thượng, căn bản không thể làm ngơ trước ngoại cảnh bên ngoài.

Trần Nghiên dứt khoát lấy miếng vải bọc bánh nướngP2V8 raV5Lp bịt chặtGVPQ lấy mũi và miệng,HIJ5 như vậy mới cảm thấy dễ thở hơn đôiqdSH chút.

Xem0uzL ra chỉ còn cách đánh nhanhWoYP thắng nhanh,gL5S làmEf4p xong sớm để rời khỏiOjj5 cái chỗ quỷ quáioV6k này!

Kỳ Huyện thíMAww tổng cộng thi năm đợt, mỗi ngày thi một đợt, sáng sớm tinh mơ bắtkdHO đầuEQl2 làm bài, hoàng hôn buông xuống làLE59 thu bài, lấy quy chuẩn khôngespf thắp nến8tEW ban2Onq đêm làmIKIe chuẩn.

Khi trời vừa sángbPeK rõ, tiếng khánh mây vang lên giòn giã báo hiệu toàn trường thi giữ trậtUoz3 tự nghiêm trang, đợt thizvbe đầu tiên của kỳ HuyệnLFUV thí chính thức bắt đầu.

Nha dịchAUqe giơ cao bảng đề thi đi12UT diễu hànhoh5c qua từng dãy lều thi.qrY5

Khi đi ngang qua lều thiQ2CU của TrầnWOrD Nghiên, lông mày tên nhaw0Vj dịchEQH7 nhíu chặt lại, suýt nữa đưa tayKdgY lênhjus bịt mũi. Nhận ra hành động thất thố, gã liền nín thở thật sâu, chỉ đưa ánh mắt đầy vẻ thương hại nhìn Trần Nghiên một cái.

Đợi khi Trần Nghiên chépanTJ xong3NRM đề bài vào giấy nháp, tên nha dịch gần nhưjykt co giò tháo chạy thục mạng25Ie khỏi khu vực đó.

Trần Nghiên đổ nướcfESJ sạchZHir vào nghiên mực, cầmHsac thỏi mực chậm rãi mài mực, ánh mắtgLn6 lạiJqKD chăm chú nhìn vào dòng đề bài vừaUWWh chép5gIy lại trên giấy.tS33

"Học nhiJCWQ bất3RiE tưCF5E tắc võng."

Câu này trích từsuFt thiên 《Vi Chính》 trong sách 《Luận Ngữ》. ViệceuPj trực tiếp lấytxSJ mộtJbnk câuqWM4 ngắn trong TứwscJ Thư ra làm đề bài được gọiY1Gv là "Tiểu đề", có thể coi là dạng3XT5 đềzJgm tương đối đơnIM1Y giản, dễ nắm bắt.

SauTBjJ bao nhiêu năm khoa cử phátPS06 triển, dạng đề tiểuiBSA đề đơn giản nàyfOAA phần lớn chỉ còn xuấtyQrT hiệncUnq ở kỳ thiu2Y5 cấp Huyện thílt2j mà thôi.

Rất nhanh sau đó, nha dịch lại giơ bảng đề thi thứasSe hai đi ngang qua.0ZLB

Đề thi thứ hai chínhWVn3 là đề Ngũ Kinh.

Triều Đại Lương giữ nguyên quy chếTgHk của tiền triều, giớiyRxL sĩ tử đều chọn một bộ kinh sởvb6Q trường trong NgũGfkp Kinh để chuyên tâm nghiên cứu sâu,TW0y bốn bộ kinh còn lại chỉ cần đọc hiểu thấu đáo là được.

Khi đi thi khoa5V5s cử, sĩ tử sẽ căn cứ vào9eNA bảnC6aM kinh của mìnhrIA9 mà chọn đề thi tương ứng để làm bài.

Đề thiBbXi thứ ba là mộtFTio bài thơ "Thí thiếp" theo thểtHOT ngũTwPp ngôn bát vận.

Thi khoa cử không thi làm thơ tự7o6o do, nhưng bắtpgXU buộcC76W phải thi làm9Py2 thơ thíwMey thiếp.

Tuy nhiên yêu cầu củafqvy thơCWpu thí thiếp khôngqXwq quá khắt khe, chỉ cần gieo đúng vần, câu đối ngẫu chuẩnW8Tk chỉnh, tuân thủ nghiêmW26w ngặt luật bằng trắc, câu từ có chút văn thái và ý1TL0 cảnh nhấtHb5o địnhZPva là đạt yêugjD3 cầu.

Những quy tắc niêm luậtfR2y này đốikDv4 với Trần Nghiên mà nói chẳng khác nào từng công thức toánNqrq học mẫu mực, so với việc làm thơ tùy hứngtxcY bay bổng khôngA5Cz mục đích thì dễ dàng hơn gấp bội lần.a0Nd

Dương phu2OCp tử chỉ cần dànhr5yV mộtqA1h thángGVNN trước Tết để đặc huấn làm thơ thí thiếp cho7GFv Trần Nghiên, cậu đã cógXO2 thể viết ra những bài thơ đúngpafk quy chuẩn,U1k1 raOVgg dáng ra hình.WPpi

Sau khi chép xong cảP9jd ba đềnj2B thi vào giấy nháp, khắp trường thiVmn4 ngoại trừ tiếng bước chân của nha dịch tuần tra ra thì không cònhgbH một tiếng động nào khác.

BêneddJ lềuY5Q4 thi cách váchjt95 đãLUtW truyền đến tiếng sột soạt của tay áo cọ xát vàolRjz trangJ6w9 giấy, rõ ràng là thí sinh bên cạnh5WBZ đã nóng lòng đặt bútVmPt làmkaac bài.

Trần5kiY Nghiên không vộiTm5H vã hạ bút, mà chăm chú nhìn đềs41x bài đểXd1e suy ngẫm mạch văn.6qPX

"Học nhiYXVw bất tư tắc võng" cóxn2w nghĩa là nếu chỉ biết vùi đầu học vẹt mà khôngNQSE chịu suy ngẫm,cUjv ắt sẽ rơi vào cảnh u mê,H7lr mùP9rS mịt.3NNb

Đưa câu này ra làm đề thi Huyện thí,BsQq chứng tỏ vị quan HuyệnK1CB tônsVhb đại nhânXyrA này đang0Tlj muốn gửi gắmiNiz tâm ýxd3Y khuyến học, chấn hưng việc học hành trong huyện.

Khoa cử0hoc cũng là một trong2s1O những tiêu chí quan trọngHu3E để triều đìnhndby đánh giáxDyl thành tíchHNEA chính4i89 trị của quan lại địa phương. Trướctn81 đó huyện BìnhPe6G Hưng vừaKBYq xảy ra "vụ án gian lận thi cử", vị Tri huyện tiền nhiệm bị bắtjAHD tống giam, kỳ thi khoa cử nơi đây chắc chắnhuUB đang bị vô số conhAS5 mắt ở cấp trênKJVo dòm ngó. NếukmX7 vị quan kế nhiệm có thểkaZg làm thay đổipqvw hoànQPZa toàn phong khí thi cửzPWK của huyện nhà,tU5u bồi dưỡng được nhiềuyhqS sĩ60Mo tử đỗ đạt côngeveQ danh, bản đánhHIgl giáxHzD thành tích cuốixqDH năm ắt sẽ đạt loại ưu tuyệt đối, tiền đồ chốnjmOB quanmZ2G trường từ đó sẽ rộngIkh4 mở thênh thang.

Xem ra vị Huyện tôndCTc đại nhân đương nhiệm này là mộtqNQn người có chí tiến thủ rất lớn.

Trần Nghiên suy ngẫm chốc2x56 lát,OhKT trongR92s đầu đã định hìnhPd6X xong kếtJfH7 luận.

Đã là Huyện tônfn1c muốn khuyến học, vậy thì cậu sẽ tập trung luận bàn thật sâu vềngpQ việc đọc sách, nâng tầm quan trọng của việcRss2 học kết hợp với tư duy lên tầm cao mới, cao mãi không ngừng!

Trần Nghiên nhấc bútn5m4 lông, viết0p3f lên giấy nháp câuoYnA Phá đềhnaq mở màn:t8Wc

"Duy học nhi bất cầu chư tâm, tắc hôn nhi vôVHDM đắcb7p5 vu kỷ." (Chỉ học2Alq màcM8D chẳng suy xét nơiAeSu tâm,JVVl ắt mờ mịtIU53 mà không thu hoạch được gì2EWF cho bản64co thân).

Sau khi pháydZu đề xong, cái hồn và tôngG68k giọng chủ đạo của cả bài văn báteJ01 cổ đã5kxw được định hìnhHN1T vữngdEf2 chắc.

Trần63tO Nghiên tiếpRcRy tục đặtQwJM bút viết phầnxiCb Thừaga63 đề:

"Cái học quýroDH hồ tư dã,xQk1 bất nhiên, ninh năng miễn phuFMoX võng chi thất tai?Gnjx TíchHfUf thánh nhân ngôn thử chiPcOe ý vị..." (Bởi việc học quý ở chỗ suy ngẫm, bằng không, sao tránh khỏi cái vạmrKl mờ mịtpUGj u mê? Xưa kia bậc thánh nhân nói lời này ý là...).

Phần tiếp theo, chỉkGix cầnkr7A lập luậnRCoL chặt chẽ, tự chứng minh lýjciI lẽ của mìnhl2EJ làElck bài văn sẽ hoàn chỉnh.

Việc ngàyKKVi ngày0nL3 không ngừng vungo1E4 bút luyện tập giúp tốc độ viết văn của Trần4dfZ Nghiên nhanh đến kinh ngạc,ZcZ9 cậupl0v gần như mộtj2DY hơi viết xong trọn vẹnjEoF cảu9yX bài văn thứZ5OX nhất.

Viết xong,eTmP cậu nhẹHPRj nhàng thổi choEfCo ráo mực rồi đặt sang một bên, bắt đầu xemuoJW xétc3rE đề thi thứ hai.

Đề thi thứ haiMcp3 trích từ sách 《XuângbDa Thu》: "Tề sư phạt ngã" (Quân Tề đánhEQrF nướcy71q ta).

Quâne0Jy Tề đánh ai?

《Xuân Thu》G0ix làRRcL bộ sử do5MTw nước Lỗ biên soạn,wG5R đứngDrnl từ góc nhìn của nước Lỗ để ghi chép sự3lCY kiện lịch sử, nên mới xưng là "Ngã" (ta).

VìoCos sao lại đem quân đánh? Nước Lỗ đã ứng phó ra sao? Câu chuyện đóEWxM mangqZE6 lại lời cảnh tỉnhUd2Z sâu sắc nàoOweU cho hậu thế?

TrầnoUy7 Nghiên bóc tách đề bài thành từng câu hỏi nhỏ, sau đó tổng hợp,OHbo xâu chuỗi các luận điểmlT4w lại vớiBXj7 nhau, khung sườn củacle5 bài vănHu46 lậpemrW tức hiện rõ mồn một trong đầu.

Sau khi đã phác thảoUOOC xong bài văn trong5Ks5 bụng, cậu liềnp5oc nhấc bút viếtEbEe một mạch lên giấy.

Kỳ Huyện thí thíE9Z6 sinh đông đúc, bàiJAJu thitmgf gửi lên nhiều vô kể, quan Huyện tôn tuyệt đối không có đủ thời gian để đọc hếtqoqF toàn bộ.kbXx Bởi vậyuRgQ HuyệnYTws thí chú trọng nhấtIy0k là bài vănfSgO Tứ Thư ởMqXC đợt thi đầu tiên.

HầuPNsU hết các sĩ tử đều sẽ dồn toàn bộ tâm lực vào đề thi TứBbro ThưnKXr đầu tiên để màip8Yw giũaf7x8 từng câu từng chữ, còn bàixP8T thi Ngũ KinhdPzn thứ hai chỉ cần câu cú trôiksP5 chảy, gom đủYvhQ số chữ theo quy định là được, đằng nào quan1kwR Huyện tôn cũng chẳng thèmIaN2 ngóWeRF ngàng tới.

ThếcqXm nhưng Trần Nghiên tuyệtjUVX đối không cho phép bản thân lườipibd biếng, cẩu thảypbg ở điểm này.F9Ug

Huyện thí dẫu không coi trọng đề Ngũ Kinh, nhưng còn các72q7 kỳ8lQ4 Phủ thí,EWXQ ViệnJUrv thí, hay thậm chí là Hươngp2Jz thí phíaDZt4 sau thì sao? Triều đình cũng có thể ngó lơ đượcNDlj hayFJoh sao?

Một khi đã hạ bút viết, cậu nhất định phải dốc toàn tâmnazZ toàn lực.

Viết xong bài thứ hai,3oK0 cậu cảmv0k8 thấy có chútOwEZ mệt mỏi rã rời.pBMJ Nhìn lại canh giờ, lúc4xig này đã gần tới giờ Ngọ,XijR trong trường thiH5KO đã có lác đác vàiL9lO thíAN30 sinh lôi đồ ăn mang theo ra gặm.

Trần Nghiên60IY liếcztXk nhìncqli chiếc bánh nướng bọc trong giỏ thi, tay vừa định thò ra lấy, nhưngWQ8r mùicWjx hôifSI9 thối nồng nặc quanhapaP quẩn nơi chóp mũi lập tức làm cậu mất sạch cảm giácNMyM thèm ăn, đành rụt tay trở lại.

Vừa rồi mải mê tập trung viết văn nên khôngE63F để ý,KfaC giờ đây vừa thả lỏngjkxI tinhNkrW thần,6yZj mùi hôi thối xộc tớiRFF6 khiến cậu buồn nôn muốn mửa7PG3 hết toàn bộ đồ ăn sángGNtp ra ngoài.

Trần Nghiên hết thấy đói bụng,JFfG tinh thần lại tỉnh táo hẳn lên. Cậu lập tức cầm bài văn thứ nhất lên rà soátzMCf lạiykM4 cẩn thận,Kt5S cân nhắc thêm bớt từngTpJq từ ngữ cho thật đắt giá.

Chỉnh sửa xong xuôi, cậu lại đọc thầm lại hai lượt, sau khi xác nhận không2Izv còn bất kỳ sai sót nàobrxg mới cẩn thận nắnCHLv nótG91l chép lại vào tờ giấy thi chính thức (trình văn chỉ).eBkE

Làm xong bài thơ thí thiếp, cậu mới quay sangoMYf sửa chữaOG6O bàimLiP văn Ngũ Kinh thứ hai. Sau khi chépAFvj bài Ngũ Kinh vào giấy thi xong xuôi, cậu mới quay lại xem xét bài thơ thí thiếp.

Trần Nghiênekce trong lòng6xre khá chê bai bài thơ thítAmr thiếp của mình,N3uo ngặt nỗi đâycaWW đã là trình độ đỉnh cao6tzA nhấtmFQj của cậuTBKv ở thời điểm hiện tại rồi, đànhs5Qc phải chấp nhận.

Cái gọivSyY là thước9PgR có chỗ ngắn6Xrx tấc cóyyzy chỗ dài, cậu phải học cách chấp nhận sở đoản của bản thân.

Tự an37to ủi mình mộtE5bI hồi, nhìn lạiwtKj bài thơ thí thiếpyAm2 vừa làm,nPDZ cậu lại thấypnhs dườngIfv5 như cũng không đến nỗi nào,877b liền hứngL8mt khởi nắn nótKaO2 chépbJcy nốt vào quyển thi.

Ngước nhìn sắc trời, lúc này mới vừaOpCm qua giờ NgọqMRy một chút.

Dưới cái nắng ban trưa gay gắt,MLji mùi hôiAVKE từ hố xí bên cạnhREpP càng bốc lên nồngRhvh nặc khủng khiếp.NXqw Trần Nghiên không thể nào chịu7ZmV đựng thêm được nữa, liền dứt khoáthi0F đứngyJpS dậy cầm quyển thi bước lên nộpiasz bài.mGCg

Vị quan phụEGZr trách thu quyểnohm6 thipZck là một vị họcldez quan của huyện học.IXSy Nhìn thấyTaIZ Trần Nghiên bước lên nộp6V1K bài, ôngjgqm theo bản năng liếc nhìn chiếc đồng hồuc1l nước (lậu khắc), phát hiện lúc này mới chỉ vừa chớm sang giờ Mùi.

Các kỳ Huyện thí hàng năm, những1c9r thíAah0 sinh muốn nộpf5S7 bài sớm đểl3Cs lấy may không phải là hiếm, nhưng nộp bài2Gid sớm đến mức kỷ1GsF lục nhưPItg thế này thì quả thựcuOvX là lần đầuY8Dv tiênUINx ông mới thấy.

Vị học quan trongMxnx lònghsh8 dâng lên mối nghi hoặc,ITTI liếc mắt09de kiểm tra họ tên, quê quán trênCNWG quyểntTpX thi, thấySIaT khôngz8XF có vấn đề gì liền bảoxsHU nha dịch7lWK dẫn Trần Nghiên ra khu vực cổng Long Môn đứng chờ.

Theo quy địnhggsd củaf1qz trường thi, phải gomi1QV đủ mười thí sinh nộp bài thìuueP mới được mởyhMX cửa Long Môn cho ra ngoàiSqwe một lần. Trần Nghiên chỉ đành đứng phơi mìnhw6Hf dưới trời9ID2 nắng chang chang, thầm mong sao có người nộp bài thật nhanh.

Bụng cậu bắt đầu cất tiếngKeWn réo6DaP "ùng ục" biểu tình. Ánh mắt Trần Nghiên dừng lại ở chiếc bánh nướng thơm phức trong giỏ thi.

Chiếc bánh này là do Liễu thị đích thân ránp7Wj hôm qua. SợWDLn con traihlWG bị đói,bjLe bàwsKj đã dùng bột mì trắng thượng hảoaMRG hạng, lại cho rất nhiều dầuzuFU rán vàng ươm hai mặt.

ThếaMON nhưng cứ mỗi lần nhìnNvRB thấy chiếc bánh,EMVr Trần Nghiên lại như ngửi thấy từng đợtnIkW mùi hôi thối nồng nặc ban nãy, thà chịu đóioQMH chứ nhất quyếtqjBv không chịu nuốt chiếc bánh này vào bụng.

ĐứngOmpM chờ ròngvPbQ rã suốtal8t nửa canh giờ trôi4rDq qua, Trần Nghiên đói đến mức hai mắt hoa lên,aL30 đom đóm bay đầy trời.4AWi Đang lúc6BUv cậu suy tính xem cómAUJ nên vứtZWKM bỏ hết thể diện của kẻv3hL sĩ để ngồih8f5 bệt xuống đất nghỉ chân hay không, thì cuối cùng phía sau cũng có người bước tới.