Chương 32

Tình trạng2uCx học tập đến mức điên cuồng của cậu suýtFn3X chút nữa đã bức Chu KýcfpM Bạch phát rồ.

Chu Ký Bạch sợKHzB mình bị tụt lại phíacJBL sau, nên nhất mực học theo thời gian biểu củaLyP5 Trần Nghiên.

Thế nhưng việc vùiBQt2 đầu quáuCpn lâu vào văn chương, lại thêm thiếu ngủ trầm trọng khiến đầu óc cậu béGDlu lúc nào cũng căng tứcu3ZR đau nhức. CóvGti mộtZtz9 lần ra giếngLrBy múc nước rửam5dC mặt, cậu bé đứng ngủSZ98 gật ngayXpl7 bênYjJ7 miệng giếng, suýt5naw chútxqFz nữa ngã nhào xuống đáygjf1 giếng sâu.

Kể từ hôm đó, mỗi tối Dương phuSeGU tử đều phải đích thân đứngZc6f canhG0Qv chừng Chu Ký Bạchik6b thổi239E tắtV1EL đèn đi ngủ, sáng hôm saud4PC phải đợi thầy gọiegR5 thì mớiDPyC được thức dậy.

Chu KýLwhs Bạch liền giả vờ8J0J ngủ say, đợi Dương1Uaj phu tử rời điJ6QC là lạiNQln lén lút bò dậyGBgy thắp đèn khổ đọc. Nếu khôngid8p phảiIgsR doK0Y9 nửaLXXg đêm phuD50Q tử thứcZqIu giấcZEBZ đi vệ sinh, e rằng cũng chẳng tài nào phát hiện ra.

Dương phuLE9C tử tức giận tịch thubBbm luôn đĩa dầu đèn của Chu Ký Bạch, Chu Ký4mu7 Bạch ấm ức hỏi2YGS lạioekE phuPewb tử:

"Tại sao Trần Nghiên lại được chongeUip đèn đọc sáchHyKJ ban đêm?"

Thế là, đĩa dầu đèn của Trần NghiênzV2u cũng bị Dương phu tửvrYA tiện tay thu hồi nốt.

Trần Nghiên bất mãnHNxI nhìnJe0f Chu Ký Bạch:

"Đệ làmKzIT lỡ dở tiền đồ của ta rồi."RXmB

Chu Ký BạchVgqe cãi lại đầy lý lẽ:

"Phu tử đã dạy, huynh vàZAgj đệ tuổi còn nhỏ, nghỉ ngơi đầy đủwwAg mới làwxc4 điềuwW17 quan trọng nhất,KMJQ đệ làm vậyLnsW là nghĩ chozMKQ sức khỏe của huynh đấy."

Trần Nghiên: "……"

Rõ ràng là thằng nhóc nàyjg0O không muốn việc học bị0fz0 cậu bỏ lại quá xa. Nhưng mộtqHFF người trưởng thành có năng lựcj6ub lĩnh hội cao, lại cộng thêmQaFf trí nhớ siêu phàm do xuyên không mangfQBS lạiLmpn như cậu, làm sao một đứa trẻ bảy tuổiuzBx bình thường có9IMq thể sánh kịp.

Cứ cốmSrV sốngfjnI cốZ7XV chết so bì với cậu, chỉ khiến ChuhjFV Ký Bạch sớm muộn gì cũngiHSO kiệt sức mà tàn phế.

Đãk3SX không thể đọc sách vào ban đêm, vậyaXWw thì ban ngày đành phảiqq04 tăng gấp đôi nỗyj8U lực,Mfny mức độFdHu cần cù chăm chỉ ấy còn vượt xa cảuCcb thời cậu ôn thi đại học kiếp trước.

Dương phu tử tựpCyN nhận mình là một người thầy nghiêm khắc,EmfD nhưng8512 cũng không đành lòng nhìn hai đứa nhỏN31g hành3zDp xác9ph6 đến mức ấy.

Đọc sách quá độ sẽ tổn hại tâmwuwI trí, cần phải nghỉ ngơi điều độ.

ThầyLNPr biếtsCNA rõ dù mìnhTrw9 có khuyên răn bằng lời, hai đứaajNf nhóc này cũng chẳng chịu nghe theo, nênLFLt sau giờ đọc sách buổikZEi sáng,7cAW thầyhK1B bắt hai đứa ra giữa9Ntc sânhe0J luyệntldS quyền dưỡng sinh, cứ học5VYH xong2eKt một canh giờ lạivl3N dắtwrvi chúng ra đồng ruộng đi dạo, ngắm nhìnIuaj cảnh tượng bà con nông dânvNcq tất bật cày cấy.

Đi lại nhiều lần, TrầnzNGK Nghiên quen mặt với hầu hết người dân ở các làngEVUa xung quanh, hễ gặp mặt là niềm nở chào hỏi nhau một tiếng.4r55

Cũng chính vào lúc này, Trần Nghiên mới vỡ lẽ radE1n mảnh ruộng mà dạo trước Dương phu tử bắt hai đứa càykw3k cuốcOUSm thực chất là do thầy bỏ tiềng5A4 thuê lại, càybM75 xongqvd8 xuôi liền trảb1Kv lại cho chủHrDT ruộng tiếp tụcBMkU canh tác.

Bị học trò bóc mẽ, Dương phu tử chẳng hề lộ chút ngượng ngùng:A6KH

"Nếu vi sưdfH1 dồn hết tâm trí vàoGtb1 việc đồng áng, ắt sẽ lơ là việc chỉRoli dạy học nghiệp cho các con, chẳng phải7xdl sẽ làm9ufz lỡ dởEYQd tiềnYEQG đồ của các con hayvdkc sao?"swzN

Trần NghiêncIjx thầm nghĩ mình nênjIAu học6APJ hỏi sự dày mặt của Dương phu9rdu tử nhiều hơn,YcHn đây là lần đầu tiên cậu thấy có ngườiFmck nói dối mà văn vẻ, thanh2vno thoátLCgp đến nhường này.

Những9M1U chuyến dạo bước nơikF84 đồng quê đã giúp kẻ tay chân vụng về như7s89 Trần Nghiên biết phân biệt ngũ2tkb cốc hoa màu, hiểupddi rõ thời tiết nôngRzmA vụ,9JaT đồng thời có một cái nhìn hoàn toàn mới về nỗiNvC9 cơ cực của chốn thôn2Rdf quê.LoOv

Cậu lúc nàysLjJ mớizjU1 hiểu rằng, nhà họ TrầnVQ7p có ruộngW0Cu đất, cólVWN nhà cửa vững chãi, lại có nguồn thuQf2F nhập đều đặn hàng tháng từYhcu tiệm mộc,0JE5 thực chất chưa hề được coi là nghèo khổ.

Những giaLRwR đìnhOSBc ít ruộng đấtCYRE phải đi cày thuê cấyNRz1 mướn, vất vả cực nhọc quanh năm suốt tháng, sauNCAg khi nộp đủ thuế lương thực cho triều đình và nộp địa tô cho chủ đất, phần lúa gạo còn lạidIbh căn bản3sUP không đủ để cả nhà no bụng.

Nếu trong nhà chẳng may có người ngã bệnh, hoặc làux56 cắn răng chịu đựngx7Uo cho quaVJD3 cơn, hoặc là nằm chờgllV chết, tuyệt đối khôngWV7h có tiền đểFTCM mời đại phu, lại càng không muay3R7 nổi một thangsiXi thuốc thang.

Trong54qe lòng Trần Nghiên bất giác dâng lên niềm trắc ẩngVRa sâu sắc đối với nhữngsIiR người nông dân lam lũ ấy. Cậu tựNCyK nhủ8Obg sau này nếu có cơ hội bước lên vịGTbX trí quyền cao chức trọng, nhất định phải tận tâm làm tròn bổn phậnKirX của mộtL8z7 vị quan vì nước vì dân.

Dù Dương phu tử có ra sức kiềm chế thế nào,sCil thì đến cuối năm, hai đứaGfbd nhỏ cũng đã đọc thôngfxft toàn bộIaTL Ngũ Kinh. Giờ là lúc hai người phải chọn bản kinhV7Dd cho riêngYLKT mình.

Bản thânPxVT Dương phu tử chuyên nghiên cứu bộwzMG 《Kinh Thi》, nếu cảoML1 hai đứa cũng8c7B chọn 《Thi》, việc truyềnbmiW dạy sau này sẽ vô cùng thuận lợi.

Chu Ký Bạch liền chọn theo thầysza2 nghiênuTJj cứu 《Kinh Thi》, nhưng Trần Nghiên thì không thể.

Trần NghiênJ5Qa tuy học thuộcLazi lòng vô số thi từ, nhưngHRbT mãi vẫn không thể ngộ raQZjP được cảnh giới thi ý mộng mơ.

Dương phu5DhT tử có dốc lòng chỉ bảo thế nào, cũng chỉ khiến cậu viết ra những bài thơ sặc mùi thợ2lvC vẽHueB vụng về, gượng gạoDrKZ và hoàntLNx toàn thiếu4U5O đi nét đẹp cảm xúc.

Mỗi lần như vậy,qyPZ TrầnWEGr Nghiên lại càng thêmgpu3 thán phục Lạc Tânpkeu Vương năm xưa mới bảy tuổi đã làmI3pL nên bài thơ thiên cổ 《Vịnh Nga》.

Thiên phú là thứ không thể gượng ép. Rõ ràng cậu không cómXim năngGoGq khiếu về thơ ca, vậy thìqhHz hà tấteTrw phải tự làmVD56 khó mình, bộ 《Xuân Thu》 quả thực thích hợp với cậu hơn nhiều.

Khi cậu đem quyết địnhy7tD này thưa với8Do9 Dương phu tử, thầyy12q đã trầm ngâm hồi lâu khôngboaV nói một lời.

"Con có biết vì sao người chọn 《Xuân Thu》mcap làm bản kinh lại cực kỳ hiếm hoi hayXdAh không?"

Trần Nghiên đápar2J lại đầy tự nhiên:

"Thưa thầy, học trò không rõ."

Dương phuLt8R tửT0n0 khẽi9CL vuốt chòm râu,07co chậm rãi nói:

"LờiVVF3 văn trongmhOE 《Xuân Thu》UBH9 vô cùng giảnzQ5F lược, nhưng hàm chứa vi5c87 ngôn đại nghĩa thâm sâu khôn lường. Đề thigX9F khoa cử từ bộ này cực kỳ khó nắm bắt, rất dễl0aN vì sớm bộc lộypMw chính kiến mà bị các quan khảo thí có quan điểm trái ngược chán ghét rồi đánh trượt bài thi."

Trần NghiênguTk cứkSE1 ngỡ phu tử sẽ khuyên mình từIuIV bỏ,7Yeq nào ngờ phu tử lại chuyển giọng:

"Thế nhưng1QjI nếu có4Oqh thể thấu triệt được4ntX 《Xuân Thu》, đối với việc bướco5xb chân vào chốn quan trường sauB5ci này2FSA lại cóDEIE muôn vàn lợi ích. Tiền bối Cố Trung Thanh từng phê phán giới sĩ tử sợ khóna1V ngạiDx0t khổ, phần lớn đều không dám nghiên cứu 《Xuân Thu》.d5V2 Con0HLe dám đốiShqb mặt với hiểm nguy51t4 gian khó, quả thực rất đángTQNW khen."

Hơnm0GV nữa, số lượng học trò nghiên cứubt0v 《Xuân Thu》 rất ít, khi đi thi khoa0qA1 cửj6mn tỷ lệivF8 cạnh1Wx2 tranh sẽ thấp hơn nhiều, âu cũng là một lựa chọn sáng suốt.

"Chỉe5gP có điều, thầy dạy vềFfcv 《Xuân Thu》 trên đời này quá đỗi hiếm hoi, người dạy giỏi lạie2GW càngGQme như phượng mao lân giác."

Dương phu tử khẽ nhíuiCa6 mày, đanglGuY suy tính xem nên đi đâurVij để tìmWdMk giúp Trần Nghiên mộtAhJ7 vịQWjW danh0hN8 sư, thìhPH9 bỗng nghe giọng nói trẻ conf1qz non nớt vangUU9G lên:

"Học3LBh trò lại phải làm phiền tiên sinh rồi."

Dương phu tử giậtA0SB mình ngẩng phắt đầu nhìn5ih0 Trần NghiênpNYp đang đứng trướcCNFD mặt.

Lúc này Dương phuQE0N tử đang ngồi trên ghế, khiến thầy phảiloVR ngước mắt nhìn7Dri lên cậu bé.

ThầyaVTr nói:gYsy

"Bản kinh của vi sư vốn là 《Thi》."HdVr

Trần Nghiên chắp tay, khom mìnhXG5Y vái sâu một lạy, khi ngẩng đầu lên, gương mặt đã đong đầy vẻ áy náy:

"Vìhx3e học0JPF trò chọn 《Xuân Thu》qQOh làm bản kinh, lại8Bva khiếnWifW tiên sinh ở độ tuổicVhJ cao thế nàyZOvs phải mấty0Jf côngQeU0 nghiên cứu lại từ đầu, thực sự là lỗi lầmuU3p củasRTL đệ tử."

Tay Dương phu tử run lên một cái, lỡ tay giật đứt phựt mấy sợi râuhhM4 cằm.

Thầy đau đến mức hít sâu một hơi, nhưng vẫn bất động thanh sắc giấu tay ra sau lưng, sau đó mới trầm giọng nói:

"ViQMcu sư đã ngoài bốnT6TM mươi tuổi rồi,nbOP giờ mà nghiên cứu lại 《Xuân Thu》YNHn sợl5kI rằng không cònwCvL kịp nữa."

"Năm7cSb xưa Tô Tuân hai mươi bảy tuổi mới bắt đầu0SOJ đóng cửa khổ đọc, sau này trởH16c thành đại văn hàon29K một thời,zWTB chiếm trọn một ghế trongtRhC Đường Tống Bát Đại Gia;aDey HoàngebhN Trung tuổi gần sáu mươi mới lậpRadP nên chiến công lẫy lừng vang danh thiên hạ trong trận Định Quân Sơn; Khương TháijrKS CôngXZnK thậm chí đến tuổidYGM thất tuần mới tương phùngXU4x Chu VănMC2u Vương, từ đó thi thố tài năng, lậpZ7ai nên công nghiệp bất hủ lưu danhyL8X muôn thuở. Tiên sinh năm nay mới ngoài bốnobYF mươi, chính là độ tuổi hoàng kim sunglEGN mãn nhất!"

Trần6D0C Nghiên tuôn ra55TV một tràng hào hùng khẳng khái, khiến Dương phu tử nghẹn họng không thốt nênBjFi lời.

Chẳng lẽP962 một người làm thầyILJz như ông lại đi dập tắt lòng6dpJ hiếu học của đệ tử mình hay7ciG sao?0MsL

Dương phu tử im lặng không đáp, chỉ mở to mắt nhìn trừng4mBa trừngXjzR Trần Nghiên, TrầnXSua Nghiên cũngppO6 chớphkFJ chớp mắt nhìn lại.

Cuối cùng, Dương6SKM phu tử đành phải chàoyafT thua trước ánh mắt ấy.

Kể từ ngày hôm đó, Dương phu2AA7 tử cùng Trần Nghiên và Chu Ký BạchidRg bước vào chuỗi ngày khổ đọcSrbL điên cuồng. Ngay7LRR cả banWpVE đêm khi4aG3 hai đứa7SVd nhỏ đã chìm vào giấc ngủ, gian phòng của Dương phu tử vẫnskUl chong đènnh9T sáng rực.

May mắn thay, bao nămxqLL qua Dương phu tửofTq vốn học rộng hiểu sâu, đối với 《Xuânz7Nu Thu》Zh3Y cũng từng đọc qua rấtdDaF kỹ lưỡng. Nay mua thêm cách8dy sáchGfi5 chú giải nhưsgok 《XuânsLcM Thu Truyện》 về ngày đêm nghiền ngẫm, bỏ raLZuy lượng lớn thời gian vàqv1C tâm huyếtveM5 để hệ thống lại toàn bộ, việc chỉ dạy bướcOaoB đầu cho TrầncqRg NghiênukLs xem như vẫn chumZcg toàn.

CóHyE9 điều,WGLd Dương phu tửvbMm là người cực kỳ cẩn trọng với học trò, không muốn làm0Kqb lỡ dởqqwa tương lai của đệ tử, bởi vậy mà bản thân càng thêmmUWj phần lao lực,XFu1 tiều tụy.

Đến khi Chu Vinh hoàn toàn bìnhsOw6 phục, xách theo vò rượu đục sang thăm Dương phuIZ2g tử, nhìn thấy gương mặtQl9U bạnB9XL già trông như già đi cả chục tuổi, trongoHSn lòng cảm động khôn xiết:

"Ta mới bị giam tronggYyJ ngục cóTzY7 hai tháng, thế huynh vì lo lắng cho ta mà tâm can hao tổnHCHF đến nôngU5Se nỗi này, thực sự khiến ta xúc độngbhW4 rơi lệ."

Ngay cảUdsv bản thân Chu Vinh vừa ngồi tù vềfvR1 cũng chưa già đi nhiều đến mứcgU9R ấy.

Dương phu tử phải cốpT4b kìm nén xúc động muốn quét chổii9tO đuổi cổ Chu Vinh ra khỏi cửa, miễn cưỡng99zG mời bạn vàoBMfM nhà.NZNP Uống cạn vài chén rượujjp5 giải sầu, phu tử bắtyEg4 đầuy6ai than vãn nỗi khổ tâm.

Chu Vinh nghe xong màMDLF kinh ngạcNBld tròn mắt:

"Huynh vừa học vừa dạyAATf như thế, làm sao mà1duZ kịp cơ chứ?!"

"Thế huynh cóUZm1 quen vịhhCZ tiên sinh nào chuyên về 《Xuân Thu》 để dạy dỗ Trần Nghiên không?"

MộtcOPP câu hỏi của6yj4 Dươngo8LE phu tử lậpTvUY tức chặn họng khiếnnEt0 Chu Vinhsnie nuốt ngượcRAVP toàn bộ8TE5 những lời định nóiqpDt vào trong bụng.

Trong Ngũ Kinh, người nghiên cứu 《Kinh Thi》 làRZ6W đông đảo nhất, muốn tìm thầy18vw dạy Thi vô9wSH cùng dễ dàng.

Người chuyên về 《Xuân Thu》zEOw thì ít ỏi, thầy dạy0KAI không phải là không có, nhưngQgEb người có danh tiếng một chútGOS6 đều đã được các danhQ1jB môn vọng tộcTdmD hoặc các đại thưbXAV viện tranh giành đón rướcCfGv từ lâu, bọn họ làm sao mời6Ijw nổi.0pYW

Cũng có thểQmsj để Trần Nghiên đi thi vàortf7 cácSizV thưQzL3 viện danh tiếngrWl7 lớn,68Cb thếIAKJ nhưng tuổi tác Trần Nghiên còn quáziTq nhỏ, tuyệt đối không thích hợp để một thân một mình bôn ba trọ học nơi đất khách quê người.

Nghĩ đinHJp nghĩ lại,dRwC chỉ đành để Dương phu tử chịu khổ thêm một phen, đợi vài năm nữa khi TrầnA3cn NghiênHWXh lớn thêm chút nữa rồi mới tính chuyệnKJsY thi vào các đại thưofxR viện.

Ánh mắt Chu cử nhânoAV9 dừng lại trên đỉnh đầu của Dương phu tử.62Ev Rõ ràng mới chỉ hơnncK5 hai tháng không gặp, trên đầuRhvZ Dương phu tử đã lấm tấmrNaP biết bao sợi tóc bạc trắng.

Chu cử nhân bỗngeTLv thầmCI08 mayeUFE mắn vì bản thân đãti1q thoát0G1e được72pJ một kiếp nạn, đồng thời trong lòng dâng lên vài phần đồng cảm sâu sắc với bạn già:

"Thực sự là khổ chomoBf huynh rồi."

Vị DươngvcIn phu tử ngày thường trước mặt ngườiXDXU ngoàiWVt6 luônNZ1g giữ vẻuQG0 đoan nghiêm,szkA tềozgm chỉnh,roox lúc này hốc mắt bỗng đỏ hoe,nk9L liền nâng chénbm9d rượu lênIFAQ cùng Chu cử nhân uống mộtPJiV trận say túyRZuv lúy.