Chương 37

Cái gọiA5g9 là Xí hào, chính là lều thiLQvY nằm sát ngay cạnh hố5X81 xí của trường thi, làDb3V vị trí tồiAqJM tệ và xúi quẩyom3M bậcqrgK nhất trongIzmH toàn bộ trường thi.

CácFUJO sĩ tử đi thi sợ nhất là bốc phải Xí hào. Phàm là những ai ngồi phải vị1nTV trí này, mười người thì có tới tám chín người thi trượt.

Thử nghĩ màioy5 xem, khiVUE0 ngồi vắt óc làmqmn4 bài thi mà xungAXaV quanh từng9ABX đợtZkQj mùi hôi thối748A nồngrhGX nặcaa61 xộc vào mũi, làm sao cònLo9v tâm38Hs trí đâua53P mà suy nghĩ chữ nghĩa, khôngztWF bị hun chohAoI ngất xỉu tại chỗ đã4tOk là may mắn lắm rồi.CVYG

Bốc phải XíYvGY hào,CYV1 hoặc làzqIg do số đenYACw tận mạng, hoặc là có kẻ cốcCzG tìnhNNtd giở trò hãmozSp hại sau lưng.

Giờ thiu35Z đã cận kề, Trần Nghiên không có thời gian để suyGJa8 nghĩsiWk vẩn vơ. CậuoSp9 liền lấy tay áoL8a9 bịt mũi miệng, dùng khăn7l3h laum6RA sạchMJav sẽ chiếc bàn9aDF ghế gỗ đã cũ kỹ,qNT4 rồineOW lấy chặngnpO giấy đè ngay63pU ngắn quyển thi lên mặt bàn.

Cậu vốngKDD định nhắm mắt nhập địnhyh4F đểuKkz đánh lừa khứu giác, coi như không ngửi thấyJ1EF mùi xú uế2ET2 xung7dDs quanh, ngặt nỗi tâmIuyt tính tu luyệnhxNX chưadv8k đạt đến cảnhk4Ug giới tối thượng, cănyFgW bảnEbmk không thểQKHF làm ngơ trước ngoại cảnh bên ngoài.zL7d

Trần Nghiên dứt khoát lấy miếng vải bọc bánh nướng ra bịtrrzI chặt0sYu lấy mũi và miệng, nhưBiSA vậy mới cảm thấylcRW dễ thở8Jl4 hơnYEIF đôi chút.

Xem raEquu chỉ còn cáchF0pk đánh nhanh thắng nhanh, làm xong sớm đểczwh rời khỏi cái chỗ quỷ2WyF quái này!

Kỳ Huyện thí tổng cộng thiGeOe năm đợt,321G mỗi ngày thi mộtoAAE đợt, sáng sớm tinh mơ bắt đầu làm bài, hoàngkqLe hôn buông xuống2L5e là thu bài, lấy quy chuẩn không thắp nến ban đêm làm chuẩn.

Khi trời vừa sánghiMD rõ, tiếngXZbP khánh mâyiQfd vang lên giòn giã báo hiệuhdXq toàn trường thi giữ trật tựRRVV nghiêm trang, đợt thi6uDz đầu tiên củaxhe3 kỳ Huyện thí chính thức bắt đầu.

Nha dịch giơ cao bảng7NBF đề thi đimd8h diễu hành qua từng dãy lều thi.k79C

Khi đi ngang qua lều thi của Trần Nghiên,s146 lông màyEVVg tên nha dịch nhíuPrIv chặt lại,4tJH suýt nữa đưa tay lên bịt mũi. Nhận ra hành động thất thố, gãBpAT liềnONtJ nín thở thật sâu, chỉ đưa ánh mắt đầy vẻ thương5kk8 hại nhìn Trần Nghiên9sdC một cái.

Đợi khiwUAP Trần Nghiên chépTPxQ xong đề bài vào giấy nháp,CeOA tên nha dịch gần như co giò tháo chạy thục mạng khỏi khuKbA5 vực đó.ZyuT

Trầnn4Ty Nghiên đổClji nướcUUzD sạch vào nghiên mực,baVw cầm thỏi mực chậm rãi mài mực, ánh71DS mắt lại chăm chú nhìn vào dòng9OxQ đề bài vừa chép lạiGoep trênFzNK giấy.

"Học nhi bấtoyld tư tắcozfR võng."

Câu nàyl2C6 trích từ thiên 《Vi Chính》 trongWrI5 sách 《Luận Ngữ》. Việc trực tiếp89Mu lấy một câu ngắn trong Tứ Thư ra làm đề bàik9Wu đượcK6JA gọi6zGG làCfOf "Tiểu đề", có thể coi là dạng đềjESk tương đối5kKM đơn0iPN giản, dễ nắm bắt.

Sau baouZXa nhiêu nămhQye khoa cử phát triển, dạng đề tiểu đề đơn giản này phầnAszk lớn chỉB3eP còncuBs xuất hiệnhyHK ở9AQJ kỳ thi cấp Huyện thí mà thôi.

Rất nhanh sau đó, nha dịch lại giơ bảng đề thi thứ hai đi ngang qua.

ĐềKNXi thi thứ hai chính là đề Ngũ Kinh.6Q0L

Triều ĐạilqYN Lương giữ nguyên quy chế của tiền triều, giới sĩ tử đều chọn một bộ kinh5qUA sở trường trong NgũOy9A KinhWUs1 để chuyên tâm2WwN nghiên cứu sâu, bốn bộ kinh cònSTTs lại chỉ cần đọc hiểu thấu đáo là được.NZaa

Khi đi thii81g khoa7oZt cử, sĩ tửN0rr sẽ căn cứpuh4 vào bản kinh của mình mà chọn đề thi tương ứng để làm bài.h4lu

ĐềEZnI thi thứ ba là một bài thơ "Thí thiếp" theo thể ngũ ngôn bát vận.

Thi khoa cử không thi làm thơ tự do, nhưng bắt4LJm buộc phải thi làm thơ thí thiếp.

Tuy nhiên yêu cầu củaEvkA thơk2B9 thí thiếp không quá khắt khe, chỉ cần gieo đúng vần, câusAM7 đốiyjPo ngẫu chuẩnE2z8 chỉnh, tuân thủ nghiêmnrgd ngặt luật bằnga1vR trắc, câu từjm5O có chút văn thái và ý cảnh nhất định là đạtxntM yêu cầu.

Những quy tắclRQU niêmHRwE luật này đối với Trần Nghiên mà nói6nHV chẳng khác nào từng47ew công thức toán học mẫu mực, so với việc làm thơ tùyRmC5 hứng baywzZr bổng không mụcYB92 đích thì dễ dàng1uHY hơn gấp bội lần.

Dương phu tử chỉ cần dành một tháng trướcuKUE TếtsbfO để đặc huấn làm thơ thí thiếpjKUV cho Trần Nghiên, cậuU9aJ đã có thể viết ra những bài thơ đúng quy chuẩn,aoVX raLWvu dáng ra hình.jLRl

Sau khi chép xongsLba cả ba đề thi vào giấy nháp,bLom khắp trườngAG7d thi3LK4 ngoại trừ tiếng bước chânpxbx củaghjC nha dịch tuần tra raYSQ1 thì không còn một tiếng động nào khác.

Bên lều thi cáchbELc vách đã truyền đến tiếng sộtWGnd soạt của tay áo cọ xát vào trang giấy,JnID rõ ràng là thí sinh bên cạnh đã nóng lòng đặt bút làm bài.S0Eh

Trần Nghiên không vộiORcc vã hạ bút, mà chăm chú nhìn đềR1A6 bài để8SES suy ngẫm mạch văn.

"Học nhi bất tưUAn8 tắc võng" có nghĩa là0ejV nếu chỉ biết vùi đầuMnnB học vẹt mà không chịu suy ngẫm, ắt sẽRJ9A rơi vàovS7s cảnh u mê, mù mịt.

Đưa câu nàyXboR ra làm đềfrkj thi HuyệnX1aW thí, chứng tỏ vị quan Huyện tôn đạiv2SN nhân này đang muốn08DS gửi gắm tâm ý khuyến học, chấnN3cJ hưng việc học hành trong huyện.

Khoa cử cũng1TW7 là một trong những tiêuGnAK chí quan trọng để triều đình978k đánhITbu giá thànhMJUt tích chính trịWUpB của quan4nCB lại địa phương. Trước đóEwZE huyện Bình HưngyTTO vừa xảy ra "vụ án gian lận thi cử", vị TriGKaW huyện tiềnZ0zr nhiệm bị bắt tống giam, kỳ thi khoaAa9r cử nơis80a đâyq0QO chắc chắn đang bị vô số con mắt ởQ3Ip cấpzpVK trên dòm ngó. Nếu vị quancbkg kế nhiệm có thể làm thay đổi hoàn toàn phong29oa khí thi cửuyOR củaBQnr huyện nhà, bồi dưỡng đượcJC4n nhiều sĩ tử đỗ đạt công danh, bảnW9OO đánh giá thành tích cuốiQlLF năm ắt sẽG92a đạtzp2N loại ưu tuyệt đối, tiền đồ chốn quan trường từ đó sẽTn6G rộng mở thênhpM5A thang.

Xem ra vị Huyện tônEAI2 đại nhân đương nhiệmVjsJ nàyJ1cs là một ngườiIWol có chí tiến thủ rất lớn.

Trần Nghiên suykNul ngẫm chốc lát, trong đầu đã định hình xong kếtxhQd luận.

Đã là Huyện tôn muốn khuyến1C5h học, vậy thìCxps cậufAbQ sẽ tập trungRMpN luậnvNRT bàn thật sâu về việc đọc sách,k3Ef nâng tầm quan trọngZCzJ của việc học kết hợp với tư duy lên tầm cao mới, cao mãi khôngiK4l ngừng!

Trần Nghiên nhấc69Mj bút lông, viết lên giấy nhápOzXK câu Phá đề mở màn:

"Duy học nhi bất cầuo8z4 chư tâm,b7B0 tắc hôn nhi vôCDUN đắctLWv vuin2e kỷ." (Chỉ học8pZ5 mà chẳng suy xét nơi tâm, ắtmbQP mờ mịt mà không thu hoạchXPLT được gì cho bản thân).

Sau khifCsR phá đề xong, cái hồn và tôngKRrt giọng chủ đạoul28 của cảQenG bài văn bátNp6I cổKFVu đãjySd được địnhExAo hình vững chắc.

Trần Nghiên tiếp tụcYmUn đặt bút viết phần Thừa đề:

"Cái học quý hồ tư dã,jMPs bất nhiên, ninh năng miễn phu võng chi6xdj thấtKABa tai? Tích thánh nhân ngôn thử chi ý vị..."ozQT (Bởi việcExm1 họcjrr9 quýnNtS ở chỗ suy4quA ngẫm, bằng không, sao tránhfYIK khỏi cái vạ mờ mịt uncfS mê? Xưa7WQQ kiaa88k bậc thánh nhân nóiKBW1 lời này ý là...).

Phần2sD1 tiếpMRX0 theo, chỉ cần lập luậnRdtG chặt chẽ,ub6o tựJihO chứngL4O8 minhxzWx lý lẽQ1LE của mình là bài văn sẽ hoàn chỉnh.

Việc ngày ngày không ngừngLRiy vung bút luyện tập giúpAKFI tốc độo6yK viết văn của Trần Nghiên nhanhGKLu đến kinh ngạc, cậu gần như5xaz một hơi viết xong trọne1jR vẹnoJhT cả bài văn thứ nhất.

Viết xong,IGtK cậu nhẹ1lfi nhàng thổi cho ráo7q8n mực rồiRqou đặtq0ef sang một bên,EPYF bắt đầu xem xét đề6xx2 thibBGh thứ hai.

Đề thi thứI1zc hai trích từ sáchYQj0 《Xuânx9vx Thu》: "Tề sư phạt ngã" (Quân Tề đánhkvBZ nướcggt2 ta).

Quân Tề đánhZJMt ai?

《Xuân Thu》 là bộ sửBiNz do nước Lỗ biên soạn, đứng1ETE từKlWY góc nhìn của nước Lỗ để ghi chépaIwF sự kiện lịchsMir sử, nên mới xưng là "Ngã" (ta).

Vì saovVZ7 lại đem quân đánh?cLAn Nước Lỗ đã ứng phórPtp ra sao? Câu chuyện đó mang lại lời cảnh tỉnh sâu sắc nào cho hậu thế?

Trần Nghiên bóc tách đề bài thành từng câu hỏi nhỏ,6RzF sau đó tổng5clN hợp,y7OJ xâu chuỗi các luận2usV điểm lại với nhau, khung sườn của bài văn lập tức hiện rõs9Ur mồn một trongvQ5Z đầu.

Sau khi đã phác thảopmbX xong bài văn trong bụng,vN8P cậu liền nhấc bútA9Kq viết9Xqb một mạch lên3ByR giấy.g51M

KỳHigX HuyệnBxig thíFPLT thíh15a sinh đôngXUB6 đúc, bài thi gửi lên nhiều vô0uIg kể, quan Huyện tôn tuyệt đốiaUd9 không cóztPM đủpKHl thời gian để đọc hết toàn bộ. Bởi vậy Huyện thí chúEJXZ trọng nhất là bài vănjXbX Tứ Thư ở đợt thi đầu tiên.

Hầu hết cácjc64 sĩ tử đều sẽ dồn toàn bộ tâm99fv lực vào đềkPh0 thi Tứ Thư đầuFKNN tiên đểFNgi mài giũa104h từng câu từng chữ, còn7B3r bàifSMU thi Ngũ Kinh thứ hai chỉ cần câu cú trôirXql chảy, gompZ2P đủTXsT số chữ theo2UiT quy định là được, đằng nào quan HuyệnCQUU tôn cũng chẳng thèm ngó ngàng7wtW tới.

Thế nhưng Trần Nghiên tuyệt đối không cho phép bản thân lười biếng, cẩu thả ở điểm này.

Huyện thí dẫu không coi trọng đề Ngũ Kinh, nhưngtLAF còn các kỳ PhủKxpj thí, Viện thí, hay thậm chíuIfd là Hương thí phía sauLYO9 thìk0Th sao? Triều đình cũng có thể ngó lơ được hay sao?

Một khi đã1Cin hạ bútYJtO viết, cậu nhất định phải dốc toànZg6W tâm toàn lực.oDLI

Viết xong bài thứ hai, cậu cảmrdix thấy có chút9BU9 mệt4M6Z mỏi rã rời. Nhìn lại canh giờ, lúcHXFf này đã gầnZdDZ tới giờ Ngọ,sPSt trong trường thi đã có lác đác vàixkqk thí sinh lôi đồ ănNd9e mang theo raYG3U gặm.

Trần Nghiên liếc nhìn chiếc bánh nướng bọc trong giỏeilc thi, tay vừa định thò ra lấy,HZI0 nhưng mùifZeH hôi thối nồng nặc quanh quẩn nơi chópxqKD mũi lập tức làm cậu mất sạch cảm giác thèm ăn, đành rụt tay trở lại.

Vừaxqo4 rồi6wLF mải mê tập trung viếtElxn văn nên không để ý, giờ đây vừagW2Y thả lỏng tinh thần, mùi hôi6Y0D thối xộc tớiUDl3 khiến cậu buồn nônlbu1 muốn mửa hết toàn bộ đồ ăn sángHPSf ra ngoài.

TrầnLWfn Nghiên hếtC8pD thấy đói bụng, tinh thần lại tỉnh táo hẳn lên. Cậu lập tức cầm bài vănUWaH thứ nhất lên rà soát lại cẩnqBUv thận,DjIy cân nhắc thêmbXGf bớt từng từ ngữ cho thậtW2ec đắt giá.

Chỉnh sửa xongJ3Ir xuôi, cậu lại đọc6Rtf thầm lại hainiw9 lượt, saut7pf khi xác nhậnf7LP không còn bất kỳ sai sót nào mớiSoyu cẩn thận nắn8v58 nót chépUb31 lại vàoev1A tờ giấy thi chính thức (trình văn chỉ).

Làm xong bài thơ thí thiếp,O4bw cậutUPO mới quay sang sửa chữa3DSW bài văn Ngũ Kinh thứ hai. Sau khidDiU chép bàiQZej Ngũ2Vcm Kinh vào1iGb giấy thi xong xuôi, cậu mới quay lại xemc4rm xétc8PE bài thơ thí thiếp.

Trần Nghiên trong lòng kháwTdB chê bai bài thơ thí thiếpgxLX của mình, ngặt nỗi6JZZ đâyTbo2 đã làmndJ trình độwttr đỉnh cao nhất của cậu ở thời điểm hiện tại rồi, đành phải chấp nhận.QB6N

Cái gọi là thước6uI8 có chỗ ngắn tấc có chỗ dài, cậu phải học cách chấpYDJ3 nhận sở đoản của bảnmMto thân.

Tự an ủi0EBi mình một hồi, nhìn lại bài thơ thí thiếpAymc vừa làm, cậu lại thấy dường như cũng không đến nỗixzuZ nào, liềnCZRl hứng khởi nắn nót chépBfeh nốtFEWE vào quyển thi.

NgướcqcKX nhìn3zyt sắc trời,r8in lúc này mới vừa qua giờ NgọAj99 một chút.

Dưới cáikyRM nắng ban trưa gayqT00 gắt, mùi hôi từ hố52JL xí bênQt62 cạnh càng bốc lên nồng nặcrds5 khủng khiếp. Trần Nghiên không thể nào chịu đựng thêm được nữa,EXQg liền dứtPzLj khoát đứng dậy cầm quyển thi bước lên nộp bài.

Vị quanwkS3 phụ trách thu quyểnW4ms thi là một vị học quan củaXMo8 huyện học. Nhìn thấyaeQb Trần Nghiên bước lên nộp bài, ông theo bảnDI6A năng liếc nhìn chiếc đồng hồ nước (lậu khắc), pháthgRH hiệnfeuK lúc này mới chỉ vừa chớm sang giờ Mùi.

CácxiO2 kỳ Huyện thí hàng năm, những thíhMqW sinh muốn8tp2 nộpXFyR bài sớmOEgW để lấy may không phải là hiếm, nhưng nộp bài sớm0PJ7 đếnwIu8 mức kỷ lục như thế nàyvfQs thì quả thực8tqv là lần đầu tiên ông mới thấy.

Vị họcBhmM quan trong lòng dângPMxM lên mối nghi hoặc, liếc mắt kiểm1ozA tra họCSI8 tên, quê quán trêndZZh quyển thi, thấy không có vấnOiwS đề gì liền bảo nha dịch dẫn Trần NghiênZjsG ra khu vực cổng Longqf4U Môn đứng chờ.

Theo quyeYpZ định của trường thi, phải gom đủnWo1 mười thí sinh nộp bài thìGfKH mới được mở cửa LongzeaT Môn cho ra ngoài một lần. Trần Nghiên chỉ đành đứng phơi mình dưới trời nắng chang chang, thầmC4bF mong saoEnIO có người nộp bài thậtx6N0 nhanh.bVxT

Bụng cậu bắt đầu cất tiếng réoRaIo "ùng ục" biểu tình. Ánh mắt TrầnHS7k Nghiên dừng lại ở chiếc bánhJeeB nướngFtCg thơm phức trong giỏ thi.

Chiếc bánh nàyq0Vp là doU4V9 Liễu thị đích thân rán7Zbw hôm qua.eGnP Sợ con traijxxW bị đói,XL2L bà đãc6v3 dùng bộtcS9b mì trắng thượng hảo hạng, lại6uK3 cho rất nhiều dầu rán vàng ươm hai mặt.

Thế nhưng cứ mỗi lầnDlGV nhìn thấy chiếc bánh, Trần Nghiên lạiviFW như ngửi thấy từng đợt mùi hôi thối nồngZpiG nặc ban nãy, thà chịu đói chứ nhất quyết không chịu nuốt chiếcOy2r bánh nàyzZ6D vào bụng.AJmA

Đứng chờ ròng rã suốt nửa canh giờ trôi qua, TrầnJBY8 Nghiên đói3D2K đếnaSul mức hai9vrv mắt hoa lên, đomcbQt đóm bay đầy trời. Đang lúceIK1 cậu suyfX6y tính xem cóSUdT nên vứtcxTK bỏ hếtJGZX thểbNLz diện của kẻ sĩ để ngồi bệt xuống đất nghỉ chân8xZw hayn4y0 không, thì cuối cùng phía saufs9x cũng có người bước tới.