Chương 37

Cái gọitdlV là Xí hào,nhMn chínhIk9Q là lều thi nằm sát ngay cạnh hốRBvJ xí của trườngt4hh thi, là vị trí tồi tệA8wN và xúi quẩy bậc nhất trong toàn bộohWK trường thi.

Các sĩ tử đi thi sợ nhấtjdC2 là bốc phảicSC2 Xí hào. Phàm là những ai ngồi phải vịsPrw trí này, mười người thì8f5a có tới tám chín người thi trượt.kO95

Thử nghĩ mà xem, khi ngồi vắt óc làm bài thi mà xung quanh từng60fK đợt mùi hôi thối nồng nặc xộcDXuB vào mũi,PsFO làm saoysf8 cònV4nk tâm trí đâu mà suy nghĩCXKv chữ nghĩa, khôngH9qh bị hun cho ngất xỉuArRm tại chỗ đã là may mắn lắm rồi.

Bốc phải Xí hào, hoặc là do số đen tận mạng,iv27 hoặc là có kẻ cốSk2A tình giở9zSq tròh2yF hãm hại saulTfo lưng.

Giờ thi đã cận kề,ZD4X Trần Nghiên khôngEUmt có thờikvdx gian đểAnih suy nghĩ vẩn vơ. CậuUAaU liền lấy tay8Ug8 áo bịt mũi miệng, dùng khăn lau sạch sẽ1YDy chiếccYnu bàn ghế gỗ đã cũ kỹ, rồi lấyJuqm chặn giấy đè ngay ngắn quyển thiEue9 lên mặtXXsk bàn.

Cậu vốn định nhắmGgx2 mắt nhập định để đánh lừa khứu giác,Hk2U coi như không ngửi thấy mùi xú uế xung quanh, ngặt nỗiLiPw tâm tính tu luyện chưa đạt đến cảnh5TI1 giới6MvR tối thượng, cănmnWE bản không thểYig2 làm ngơ trước ngoại cảnh bên ngoài.

Trần Nghiên dứt khoát lấy miếng3x6J vải bọc bánh nướng ra bịt chặt lấy mũi và miệng, như vậy mớimBjX cảm thấy dễ thở hơn đôi chút.

XemXkpi ra chỉ cònoR4F cách đánh nhanh thắng nhanh, làm xong sớmSRxS đểnu1a rời khỏi cái chỗfTtk quỷgoe1 quái này!

Kỳ Huyện thí tổng cộng thi năm đợt, mỗi ngày thiZQhK một đợt, sáng sớm tinh mơ bắtBI8i đầu làm bài,5Tyw hoàng hôn buông xuống là thu bài, lấy quy chuẩn khôngXnPP thắp nến ban đêm làmCB6d chuẩn.gTzo

Khi trời vừa sáng rõ, tiếngspXJ khánh mây vangq5UX lên giòn giã báoe3FU hiệu toànAFNv trường thi giữ trật tự nghiêm trang, đợt thi đầuFbpd tiên của kỳpSYP Huyện thí chính thứcwjvK bắt đầu.YzEa

Nha dịch giơ cao bảng đề thi đi diễu hànhUcpq qua từngxT6a dãy lều thi.k3Eo

Khi đi ngang qua lều thi của Trần Nghiên, lông mày tên nha dịchiVf4 nhíu chặt lại, suýt nữa đưa tay lên bịt mũi. Nhận ra hành độngCxID thất thố, gã liền nín thở thật sâu, chỉ đưa ánh mắtyJ91 đầy vẻtNqi thương hạiDHLL nhìn TrầnZDCL Nghiên một cái.

Đợi khi8Lu2 Trần Nghiên chép xongBv7r đề bài vào giấy nháp,7juL tên nha dịch gần như codFMf giò tháo chạy thục mạng khỏiKTij khu vực đó.

Trần NghiênsyZ2 đổ nước sạch vàorK0E nghiênlaGI mực, cầm thỏi mực chậm rãiz5IB mài mực, ánh mắt lại chăm chú nhìn vào dòngqtPR đề bài vừa chépHyUe lại trên giấy.

"HọcLJ85 nhi bất tư tắcYQuR võng."

Câu này trích từ03xb thiên 《Vi Chính》 trong sách 《LuậnmbEc Ngữ》. Việc trựcZ9LT tiếp lấy mộtUfJ3 câuRLdb ngắnMga5 trongPAxY Tứ ThưqyZu ra làm đề bài được gọiZHWh là "Tiểu đề",8QoK có thể coifeRm là dạng đề tương đối đơn giản, dễ nắm bắt.

Sau bao nhiêu năm khoa cửq0Sn phát triển, dạng đề tiểu đề đơn giản này phầnDag9 lớn0p8F chỉWzTS còn1hkf xuất hiện ở kỳ thi cấp HuyệnqPhB thí mà thôi.

RấtIh5j nhanh sau đó, nha dịch lại giơ bảng đềWcgf thi thứ hai điAQUU ngang qua.UhzH

Đề thi thứ61jg hai chính là đề Ngũ Kinh.

TriềuhA9H Đại Lương giữip3G nguyên quy chế củajOkw tiền triều, giới sĩ tửFD1e đều chọn một bộ kinh sở trường trong Ngũ6wS1 Kinh để chuyên tâm nghiên cứu sâu,XfkM bốn bộN9rF kinh còn lại chỉ cầnHpB2 đọcCM88 hiểu thấu đáo lànqXl được.

Khi đi thi khoa cử, sĩtVZa tửol2T sẽ cănMApQ cứ vào bản kinh của62k4 mình mà chọn5tlJ đề thi tương ứngWOz8 để làmS8oZ bài.cTyi

Đề thi thứ ba là một bàiEo6G thơ "Thí thiếp" theo thể ngũ ngôn bát vận.

Thi khoa cử không thiSzpu làm4LZp thơ tự do, nhưnggk6t bắt buộc phải thi làm thơ thí thiếp.

Tuy nhiên yêuahMm cầu của thơTfxb thín5Jm thiếp9M4W không4gja quá khắt khe,NM79 chỉ cần gieo đúng vần, câulitW đối ngẫuflr0 chuẩn chỉnh, tuân thủ nghiêm ngặt luật bằng trắc, câu từ có chútq3GQ văn thái và ýHF2K cảnh nhất định làDRpO đạt yêuzs7Z cầu.

Những quyG1GC tắc niêmudER luật này đối vớilC6k Trần Nghiên mà nóiDSe0 chẳng khác nào từng công thức toán họcNlub mẫu mực, so với việc làm thơ tùy hứng bay bổng không mục đích thì dễz8Y8 dàng hơn gấp bộiAwYV lần.

Dương phu tử chỉIhTl cần dành một tháng trước Tết để đặc huấn làm thơENtN thíGU2a thiếp cho Trần Nghiên, cậu đãg9Lz có thể viếtMxlY ra những bài thơ đúng quyRQf1 chuẩn,DnJy ra865i dáng ra hình.

Sau khirqE9 chépoQw6 xong cả ba đề thi vào giấy1dru nháp, khắp trườngJ6gJ thi5D0E ngoại trừ tiếng bước chân củaq2Zl nhaENDc dịch tuần tra ra thì không còn một tiếng động nào khác.

Bên lều thi cách vách đãJKOi truyền đến tiếng sột soạt của tay áo cọ xátlipz vào tranguqMZ giấy, rõ ràng là thí sinh bên cạnh đãoNbn nóng lòng đặt bút làm bài.

Trần Nghiên không vội vãng6T hạ bút, mà chăm chú nhìn đề bài để suy ngẫmIThc mạchUgwe văn.

"HọcF59y nhisZ2S bấtInCg tư tắc võng"lzv5 có nghĩa là nếu chỉ biết vùi đầu học vẹt mà không chịu suynVW0 ngẫm, ắt sẽ rơi vào cảnh u mê,5lR8 mù mịt.

Đưa câu này ra làm đề thi Huyện thí,izbe chứng tỏnVLV vị quan Huyện tôn đạiX6gj nhânvtyq này đangywVq muốn gửi gắm tâmhRNn ý khuyến học, chấnlSAB hưng việc học hành trong huyện.

Khoa cử cũngProD là mộtLI06 trong những tiêu chí quanJhdX trọng đểoZgX triều đình đánh giápiZY thànhKLBR tích chính trị của quan lạisqxY địa phương.rqgF Trước đóU5K1 huyện Bình Hưng3H0w vừa xảy ra "vụ án gian lận thi cử", vị Tri huyện tiền nhiệm bị bắt tống giam,FDnT kỳ50zG thi khoadLxs cử nơi đây chắc chắn đangpPPi bị vô số con mắt ở cấp trên dòm ngó.nhTy NếuW2FF vị quan kế nhiệm cód3u6 thể làm thay đổi hoàn toàn phong khí thi cử của huyện nhà, bồi dưỡng đượcgb6n nhiều sĩ tửhZj1 đỗ đạt công danh,cZh3 bản đánhw4wc giá thành tích cuốiAIU0 năm ắt sẽDU7a đạt loại ưu tuyệt đối, tiền đồ chốnBIMB quan trường từ đóKRmO sẽ rộngZSGW mở thênh thang.k5zm

Xem ra vịLYg0 Huyện tôn đại nhân đương nhiệm này là1EQF một người có chí tiến thủunVh rất lớn.

Trần Nghiên suy ngẫm chốccL9z lát, trong đầu đã định hình xongKMdn kết luận.

Đã là Huyện tôn muốntFyD khuyếnZnkg học, vậy thìwGY7 cậu sẽ tậpCwdt trung luậnOQQT bàn thật sâu về việc đọc sách,lBJb nâng tầm quan097E trọng củaMBJj việc học kết hợpL0ue với tư duy lên tầm cao mới,DNUM cao mãizZSU không ngừng!

Trần Nghiên nhấcJ4iM bút lông, viếtw5A4 lên giấy nháp câu Phá đề mở màn:7JuW

"Duy họcfziZ nhi bất cầu chưyqGI tâm, tắc hôn nhi vô đắc vu kỷ." (ChỉeJFm học mà chẳng suy xét nơi tâm, ắt1t7X mờ mịt mà không thu hoạch đượcuObW gì choazng bản thân).vzXi

Sau khi phá đề xong, cái2sEo hồn và tông giọng chủ đạoSXG3 của cả bài vănG9D4 bát cổ đã được định7YOe hình vữngo9ej chắc.

Trần Nghiên tiếpaEcg tục3vJI đặt bút viết phần Thừa đề:

"CáirCUX học quý hồ tư dã, bấtgYrG nhiên,L85s ninh năng miễn phu võng chi thất tai? Tích thánh nhân ngôn thử chi ý vị..." (Bởi việc học quý ở chỗ suy ngẫm, bằng không, sao tránh khỏi cái vạ mờ mịt u mê? Xưa kiaNLii bậc thánh nhân nói lời này ý là...).ujeb

Phần tiếp theo, chỉ cần lập luận chặt chẽ,HDak tự chứng minh lý lẽQjg8 củajVE1 mình là bài văn sẽ hoàn chỉnh.TOm8

Việc ngày ngàyI41u không ngừng vung bút luyện tập giúp tốc độrwpa viết văn củabxes Trần NghiênaUQ3 nhanhgdQv đến kinhq3QH ngạc, cậu gần như mộtx2Bx hơi viết xong trọnu5Ga vẹnwua4 cảXbEO bài văn thứ nhất.

Viết xong, cậu nhẹk2iq nhàngsr24 thổi cho ráo mựcMJ4s rồiDN9u đặt sang một bên, bắt25OU đầu xem xét đề thihdC8 thứ hai.

Đề thi thứ hai trích từ sáchA7Ig 《Xuân Thu》: "Tề sưMYIR phạt ngã"wU7P (Quân Tề đánh nước ta).

Quân Tề đánhkOBA ai?

《XuânUMLn Thu》 là bộJs4A sử doB1nx nước LỗS9Uy biên soạn, đứng từ gócYQcb nhìn củaYFai nước Lỗ đểCSro ghi chép sự kiện lịchfFTR sử, nên mới xưng là "Ngã" (ta).

Vìy0cz sao lại đemEug3 quân đánh? Nước LỗlDdp đã ứng phóxQXd ra sao? Câu8yn2 chuyện đóMIG8 mangllVQ lại lời cảnh tỉnh sâu sắc nào cho hậu thế?

Trần Nghiên bóc3V7L tách đề bài thành từng câu hỏi nhỏ, sau đó tổng hợp, xâufOEa chuỗi cácRWsq luận điểm lại vớiIKTO nhau, khung sườn của bài vănVI08 lậpHqo3 tức hiện rõ mồn mộtf4wn trong đầu.

Sau khi đã phác thảo xong bài văn trong bụng, cậu liền nhấcrfxd bútwpcS viết một mạch lên giấy.

Kỳ Huyện thíA5f8 thí5jLN sinh đông đúc, bài thi gửi lên nhiều vô kể, quan Huyện tôn tuyệt đối không cóg1qz đủ thời gian đểGhqO đọc hếtatOo toànyzSF bộ. Bởi vậy Huyện thí chú trọng nhất là bài văn TứGrb8 Thư ở đợt thi đầu tiên.

Hầu hếtngUY các sĩ tử đều sẽ dồn735F toànSebx bộ tâm lực vào đề thi Tứ ThưHXao đầu84D6 tiênbDO6 để mài giũa từng câuXK0L từng chữ, còn bài thi Ngũ Kinh9LFD thứ hai chỉ cần câu cú trôi chảy, gom đủ sốgOKI chữ theo quy địnhRLnH là được, đằng nào quan Huyện tôn cũngNEEB chẳng thèm ngó ngàng tới.

Thế nhưngUqCQ Trần Nghiên tuyệt đối không cho phép bảnx1Z1 thânAUaW lười biếng, cẩu thả ở điểm này.

Huyện thí dẫum83J không coi trọng đề Ngũ Kinh, nhưng cònmPUV các kỳ PhủjxR2 thí, Viện thí, hay thậm chí là Hương thí phíaXpTB sau thì sao? Triều đình cũngz4J9 có thể ngó lơ đượcuiTi hayaHCl sao?

Một khi đã hạ bút viết, cậuexX6 nhấtPVOj địnhq26G phải dốc toànDZyD tâm toàn lực.

Viết xong bài thứ hai, cậu cảm thấy có chút mệt mỏi rã rời. Nhìnejlq lại canh giờ, lúc này đã gầnXXYu tớihur4 giờ Ngọ, trongUdfR trường thi đã978z cóPPqH lác đácW16O vài thí sinh lôi đồ ănAnHh mangXdvt theo ra gặm.

TrầniYg6 Nghiên liếc nhìn chiếc bánh nướng bọc trong giỏn3oC thi, tay vừa định thò ra4V6n lấy, nhưnghxrW mùi hôi thối nồng nặc quanh quẩnsgyF nơi chóp mũi lậpbrzy tức làm cậu mất sạch cảm giác thèm ăn, đành rụt tay trở lại.

Vừa rồioo2d mải mê tập trung viết vănxf7r nên không để ý, giờ đây vừa thả lỏng tinh thần, mùiIJPa hôi thối xộc tới khiếnvFpU cậu buồn nôn muốn mửa hết toàn bộ đồ ăn sáng ra ngoài.s0qb

Trần Nghiên hết thấy đói bụng, tinh thầnFQxi lại tỉnhZXm0 táo hẳnl6Lx lên. Cậu lập tức cầm bài văn thứ nhất lên rà soát lại8BXj cẩn thận, cân nhắc thêm bớt từng từ ngữ cho thậtDdji đắt giá.

Chỉnh sửa xongUggx xuôi, cậu lại đọc thầmKgKQ lạiVQg5 hai lượt, sau khi xác nhận không còn bất kỳ sai sót nào mới cẩn thận nắn nót chépvMrP lạiF1Dz vàoQcl6 tờ giấy thi0pxo chính thức (trình vănbKgc chỉ).W53J

LàmTpa7 xong bài thơ thí thiếp,gI7e cậu mới quay sanggDDM sửa chữa bài văn6tYj Ngũ Kinh thứ hai.kR07 SaupVbQ khi chép bài Ngũ Kinh vào giấy3WNq thi xonggPTx xuôi, cậu mớio8vl quay lại xem xét bài thơ thí thiếp.Pi7H

Trần Nghiên trongXAl6 lòng kháQVn9 chêKmkA bai bàirrwX thơ8LJ3 thí thiếp củaJ18v mình, ngặt nỗi đây đã làFYa3 trình độ đỉnh cao nhất của cậu ở thời điểm hiện tại3sHX rồi, đànhNFYU phải chấpTJOL nhận.

CáiU7xQ gọinaX4 là thước có chỗ ngắn tấc có chỗi7J0 dài, cậu phải học cách chấp nhận sởonYp đoản của bản thân.

Tự an ủizli4 mìnhMapx một hồi, nhìnvD6X lại bài thơ thí thiếp vừa làm, cậu lại thấy dườngXwyD như cũngh2Du không đến nỗilcfQ nào, liền hứng khởi nắn nótLKUE chép nốtoMOw vào quyển thi.jE1x

Ngước nhìn sắcFM4x trời, lúc này mới vừa qua giờ Ngọ một chút.

Dưới cái nắng ban trưa gay gắt, mùi hôi từ hốbBEC xímnX3 bên cạnh càng bốc lên nồng nặc khủng khiếp. Trần Nghiên không thể66fu nàoInof chịu đựng thêm được nữa, liền dứt khoátAniM đứng dậy cầm quyển thiF9Ws bước lên nộp bài.

Vịia4I quan phụ trách thuUTMp quyển5qz3 thi là một vị học quan củaYVxI huyện học. Nhìn thấy Trần NghiênVZnr bướcBPjK lên7cNG nộp bài,rM5G ông theo bản năng liếcu0km nhìn chiếc đồng hồ nướcZ5g2 (lậuJrCP khắc), phát hiện lúc này mới chỉ vừa chớm sang giờUH5F Mùi.

Các kỳ Huyện thí hàng năm,4pkX những thí sinh muốn nộp bài sớm để lấy may không phải là hiếm,2ufJ nhưngOZMX nộp bàijyoK sớm đến mức kỷ lục như thế nàyoeWU thì quả thực là lầnL1YC đầu tiên ông mới thấy.

Vị học quan trong lòng dâng lên mối nghi hoặc,SHqZ liếc mắt kiểm tra họ tên, quê quán trên quyển thi, thấy khôngHCSX có vấn đề gìZvft liền bảo nha dịch dẫnw4i7 Trần Nghiên2bM8 ra khu vực cổngSjEY Long Môn đứng chờ.

TheoURmb quy định củaO4gS trườngBDOY thi, phải gom đủ mười thí sinh9ehV nộp bàiVo0Z thì mới được mởVUML cửa Long Môn cho rak6GY ngoàiOPxo một6Vnm lần. TrầnT4KF Nghiên chỉ đành đứng phơiD35c mình dướixgLo trời nắng chang chang,jdHS thầm mongQTRz sao códZoB người nộp bài thật nhanh.

Bụng cậu bắtx3rL đầu cấtCJR6 tiếng réo "ùng ục" biểu tình. Ánh25Jy mắt Trần03pN Nghiên dừng lạirHu8 ở chiếc bánh nướng thơm phức trongCitk giỏ thi.

Chiếct7oR bánh này là do6ASi LiễuwBB1 thị đích thân ránKdqY hôm qua. Sợ con trai bị đói,o0C4 bà đãrPSY dùngisIb bột mì trắng thượng hảo hạng, lại cho rất nhiều dầu rán vàng ươm haiSYDk mặt.

Thế nhưng cứMVsx mỗi lầnDnpy nhìn thấy chiếc bánh,ZJYa Trần NghiênEXV6 lại như ngửi thấy từng đợtJQYN mùi hôirvss thối nồngms6b nặc banc9NC nãy, thà chịuEpE3 đói chứ nhất quyết không chịu nuốt chiếc bánhQrCS này vàoajno bụng.

Đứng chờ ròng rã suốt nửa canh giờ trôig0SX qua, Trần Nghiên đói đến mức hai mắtW1mN hoa lên, đom đóm bay đầy trời. Đang lúc cậu suypJ4m tính xem có nên vứt bỏ hết thể diện của kẻ sĩ đểCJO5 ngồi bệtFUUz xuống đấtivtv nghỉ chân hayseep không, thì cuối cùng phía sauAPQM cũng có người bước tới.