Chương 24

Nghĩ đến cảnh ngộ củaILPf Cao ThịUITV langID5f cùngXfdc với toànxc1H bộ giaAarM tộc họ Cao lúc này, TrầnqoXl Nghiên khẽ rũ mi mắt, cung kính đáp: "ĐệOyso tử đã hiểu rõ rồi ạ."

Chu Cử nhân nói rấtU5ve đúng,eUTt khi bản thân còn chưa nhìn thấu được cục diệnYEBd triều chính mà đã vội vàng đứng về mộtkzyD phe phái, chẳng khác nào tự tìm đườngNu1k chết.5ix9

Là dovoUJ cậu đã suyk3vQ nghĩBBVT quá nông cạn.

Dương phu tử vì khiếmYpCA khuyết cơ thể nên không thểEtoF tiếp tục thiXEq6 cử, chỉ có thể toàn tâm toàn ýeoqz dồn hết tâm huyết vào việc7GjM dạy dỗ học trò, điều này trái lại còn phù hợp8iYG vớiaHC4 cậu hơn4Wfn hẳn nhữngYaEL vị tiên sinh đang vướng bậnGqhR danh lợi côngliFf danh ngoài kia.o2r9

Hơn nữa, một người có thể khiến Chu Cử nhânnlGK tôn sùng kínhXTU5 trọng đến bực ấy thì tài học chắc chắn phảitrxX vô cùng thâmu2p9 hậu. Có thể theo học một bậc thầybyIa dạy vănz4uq cử nghiệp nhưQwMc vậy5Q8N đã là mayrzds mắnpWgp lớn lao của cậu rồi.

Chiếc xe ngựa dừng lại bên ngoài hàng rào nhà Dương phu tử, Chu Vinh dẫndv8Z hai đứa trẻ xuống xe rồi cùng nhau rảo4pAi bước đến trướcDg3I cổng tre.tUIB

Nhà của Dương phu tử thoạt nhìn chẳng khác gì nhữngKw5Y máifzWR nhà tranh mộc mạc củafFud chốn thôn quê xung quanh: hàng rào tre vây quanh một khoảng sânRdiI nhỏ nhắn, nuôi dăm baERZC conKjJv gàrxHk lục tục bới đất, giữa sân làMmPc ba gian nhà ngói gạch xanhU2tj đãkDMi nhuốm màu thờiKUsZ gian, góc tườngX0FB chất đầy những đống củi khô ngay ngắn.

Góc đôngWgxi namsaoC là một gian nhà váchrbjp đất thấp lè tè, ống khói bịBrug mẻ mất một góc, nhìn qua làPSg7 biết gian8ouI bếp.

Chu CửmPRl nhân cấtYjyb giọng sang sảng gọi:mvtS "Dương phu tử có nhà khôngdGsB ạ?"HM0B

Cánhiu7R cửaxgy7 gian chínhew3j kẽo kẹt mởVNWH ra, một người đànhrVv ông mặc áo vảitc9C thô, chân mang giày cỏyAJy chậm4k5R rãi bước ra ngoài.

NgườiGITP đàn ôngkAGK có khuôn mặt chữ điền vuông vức, râu tóc đã điểmCr0w hoa râm,iBce dáng7tM0 ngườifUuT gầyWj26 guộc3Df1 thanh mảnh. Đứng sừng sững giữa khoảng sân mộc mạc, hình ảnh ấy khiếnoRTV Trần NghiênIYbg bất giác liên tưởng ngay đếnDiLF câu thơ của Đào3zw4 Uyên Minh: "Hái cúcioCl dưới giậu đông,XIBd thong dong nhìn núiIjIN Nam."

Dương0ENU phu tửfc3W đội chiếcl9hJ nón láBJAB lên đầu, cấtG8se lời: "Đang độHXTP cày cấy mùa xuân, ta bậnpZd4 rộn tối mắt tối mũi. Nếu hai đứa nhỏ3hsX bằng lòng thì cứVDIu theojpJ8 ta xuống ruộng làm lụngOLaG mộtYEFm chuyến."

ThếYgMO là Trần Nghiên3PKQ và Chu Ký Bạch cứ thếLszt theo chân DươngT2L2 phu tử lội thẳng xuống ruộngooFQ nước.

Thửa ruộng của DươngIUw0 phuVDFw tử đã9bXi được cày bừaa6sg phẳnguSl7 phiu, ông vừaMZk1 bước xuống ruộng liền cắm cúi tự mìnhZ5vx cấy mạ.

Chu Cử nhânyV9H vừa xắn cao ống quầnKcO5 vừa dặn dò hai đứa nhỏ:qYPZ "Cấy mạ cũng giống như luyện chữ vậy, từng nhánh mạlfpT cắm xuốngeGA1 đều470i phải dồnGSd7 hếteGV1 tâmrTKB trí cẩn thận."

TrầngV5T Nghiên và Chu Ký Bạch đồng thanh vângro34 dạ, tự giác xắn cao ống quần vàcK65 tayywoK áorbyv rồiXI2q cùng lội xuống lớp bùn nhão.wT0a

Bàn chân giẫm trên nềnG7qQ bùnBqEz mềm sụp, hai đứa trẻ khommM5g lưngx9qT cắm từng nhánh mạ nonEsM1 xuống bùn4glc sâu, lùi lạiY47f một bước rồi cấy tiếp nhánh thứCeBy hai, cứ thế lặp đi lặp lại nhịp nhàng, cấy xong một hàng rồi lại chuyển sang hàng kế tiếp.

Cả người phải cúi gập liên tục suốt nhiều giờebVb liền,doza sống lưng mỏi nhừ đautC8a nhức nhưgevC muốn gãytB48 đôi, may sao lần này không cópt0q đỉa đóio0dA buN0pS vào cắn người.

MãiHrG5 đến khi cấy xong trọn mộtYQnK thửa ruộngbW90 lớn thì bóng chiều cũng đã bảng lảng buông xuống.

Trần Nghiên chỉ cảm thấy thắt lưng rãQtvx rời như sắp gãy lìa. Dương phu tử mời mấyDEMO ngườinYN3 bọn họ uống chénbHUC nướcAMos lã rồi chẳng hề đả động nửa lờiXSrg đến chuyện thu nhận đồ đệ, cứralJ thế bảo họ ra về.

Vừa bướcxyes lênxVq9 thùng xe ngựa, Chu Cử nhândxWt liền co4LnL chân nằm vật ra sàn xe, gương mặt tràn đầy vẻ bơ phờ kiệtc2eO sức.qFKN

Trần Nghiên và Chu Ký Bạch cũngh3bf mệt lả đếnDmcT mức chẳng buồn hé răng nóiZUv9 nửa lời, chỉzPHt biết tựaxlwj lưng vào thành xe nhắm nghiền mắt dưỡng thần.

Về đến nhà5mkf họ Trần, Liễu thị vội vàng bưng chậu nước nóngAxMH cùng khăn vải ấm đếnfkR6 chườm đắp tay chân choBzwk con trai, xót xa than thở: "Ở9WC1 nhà chaSODp mẹ còn chẳng nỡ để con4zYM xuống ruộng làm lụng nặng nhọc,rGbA sangTZw0 nhànbVw người ta lại phải đi190v làmJMqE việc đồng áng thếoUnv này."

Không phải con ruột của mình thì người ta làm sao biết xótTyq2 xa cho được.IWip

Trần Nghiên khẽ nói: "Đây làI8FQ thử thách mà Dương phu tửX87c muốn khảo nghiệm chúng coneaMh thôi mẹ."

"Khảo nghiệm thì cũng đâu thể hành hạ con trẻrsoT đếnXcnW nông nỗi này! Thôi ta chẳng thèm học ông ta nữa, đểycgv mẹ tìm một thưx5VD việnmOhV đàng hoàng, mờiFkH6 tiênRAsp sinhV1yR tử tế5xOK dạy dỗ con."

Những lời xót thương chân thành của Liễu thị khiến đáy lòng Trần Nghiên ấm áp vô cùng.

Trần Đắc Thọ đang ngồi ngâm chân7aIV nước ấmb2S5 bên cạnh bèn đỡ lời: "Chịu được khổ trong những nỗi khổ mới mong làm được người trên6Lge người. Đã làd8le ngườinsuj do chính Chu Cử nhân đíchIvXG thânElBW tiến cử thì ắt phảiqLpN cóYf0m học vấn kinh bang tế thế, mấy thư viện thông thường ngoài kia làm sao bì nổi."

Liễu thịIveR dẫu xót conJBWY đến mấykjGT thìFjKz sángfpi3 hômW3aI sau cũng không thểKeip ngăn cản Trần Nghiên tiếp tụcijMZ đến nhà DươngwgOG phu tử làm việc.60mL

Lên đến xe ngựa,TBl8 Trần Nghiên mới nhận ra không thấyczrv bóng dáng ChubKed Cử nhân đâu, cậu quay sang hỏi Chu Ký Bạch thì nhận được câu trảOBGQ lời: "Cha tớ nằm liệt ở nhàZVQf rồi, không59Yd bước nổiGrE7 xuống giường nữa."

Trần Nghiên câm nín: "..."

CóKQYR được công danh cử nghiệp lận lưng quả thực tốt thật,6p5J không cần phải chịu những nỗi khổTcr2 cực này nữa.

Ngày thứ hai đổiumCt sang một thửa ruộng khác để cấy mạ, buổixlvF trưa hai đứa trẻ chỉLp6n lót dạ bằng những chiếc bánh nướng mang4Eni theoVAXk từw2Qy nhà. Đến chiềuTp9t muộn khi trởRG91 về, Trần NghiênbfVN mệtnQL6 đến mức không thốt nênIvSv lời,w04N nhìn sang Chu Ký Bạch thì thấy cậuY2q9 bạn cũng kiệt sức đến nỗi một ngón tay cũng chẳng buồn nhúc nhích.

Hai đứa trẻ đưaTuTD mắt nhìnrmZF nhau, bất giác nảy sinh một mối đồng cảm gắn bó sâu sắc lạgkYM kỳ.

Những ngàyFfGL sau đó, ngày nào hai đứa cũng đều đặn đến giúp Dương phu7J5B tử làm lụng đồng áng, từ việc cấyIofj mạ cho đến gieo7vsE ngô, trỉa đậu tương.

Làn da của Trần Nghiêns764 và Chu KýQLUA Bạch bị nắngqUoi gió hunRr2o đúcD4q2 đen9por nhẻm, nhưng cơ thểtiqa lại trở nên1I7o dẻovXih dai, săn chắc hơn trước rấtIchl nhiều. Từ chỗ mệt lả không mở nổi miệng, đếnuCQK nay hai đứa đã có thể vừa ngồi trên xe ngựa2JzF vừa rôm rảLB26 trò chuyện cùng nhau, đủ thấymENF khả năng thích nghi của con người kỳnQ6S diệu đến nhường nào.

Một tháng sau, Chu Cử nhân cuối cùngWpqm cũng quay trở lại nhà Dương phu tử: "Hai đứa nhỏ biểuahKy hiện thếuUgS nào rồi hỡi6rJq phu tử?"

TrênHejT gương mặtMnMI nghiêmbQfr nghịNG9R củaoiA6 DươngBb3F phu tử hiếm hoi nởv0oQ một nụ cười: "Hai đứa nhỏ đều biết chịu thương chịu khó, có lòng kiên trì và nghị lực bền bỉ, lại không giở trò lười biếng khôn87my vặt, rất tốt.U5kX Hai người đện2rS tử này ta nhận."

Mỗi ngày sau khiozZE tiễn Trần NghiênmIkH và Chu Ký Bạch raJp5R về, Dương phuktzP tửeqGe đều đích thân đi kiểmURpl tra lại từng luống cày, thửa ruộng mà hai đứa đã làm.

ChẳngXHDt hạn như việc cấyqJT5 mạ trên ruộng nước, ban đầu hai đứaneW1 cấy xiêu vẹo nghiêng ngả, hàng lốih4Tv khôngakZE thẳngUCpN tắp, chỗ3f3z thưa chỗjXn7 dày không đều,W8J8 rõ ràng là những đứa trẻ chưaUkf2 từngTi0f chạm tay3MTG vào bùn đất baoGnuI giờ.

Thế nhưngfR6s càngxW3M về sau, những hàng mạ cấy xuống ngày càng thẳng tắp tăm tắp, khoảng cách giữa các nhánh mạ đềuYZ4m đặnweOF tề chỉnh, chứngYGB5 tỏ chúng đã làm việc bằng tất cả sự nghiêm túc, không hề có chút đối phó hay lơ là.

Đến khi gieo ngô, cuốcfW3H đất,JcH5 vun luống...rfyW từng công đoạn đều có thể nhìn thấy rõ sự tiến bộ vượtMAaF bậc, chứng tỏ bản tính chất phác, chịu khó chịuDqyH thương.

ConiwFT đường dùi mài kinh sử cần córA6F thiên tư,zrTz nhưng càngb5Pc cần sự cần cù vàH2cz ý chí kiênrtVI địnhjOgl hơn bao giờ hết.

Chu Cử nhânwaUP đứngy6SY dậy, vô cùng cunglpXy kính và trịnh trọng chắp tay cúi người hànhtiVZ đại lễwfSL trướcTaqL DươngTGlq phulMfA tử:YobA "Học trò xin đem hai đứa nhỏlqbF này phó thác trọn vẹn cho Dương phu tử!"

Dương phu tử khẽ thởEoJA dàiBw2e một tiếng: "Ngươi chẳng quaY69C chỉ8Yaw là một vịQ3MF phu tử dạy học tại tộcjsJ1 học họ Cao, muốn dứt áoNzgD rút lui lúc này vẫn còn kịp, cớ saowSB0 cứ phải cố chấp đến vậy?"

"NămjNn8 xưa khi cha mẹ học trò qua đời, gia sản trong nhàu7yP đều bị kẻ cùng tộc chiếmke6s đoạt sạch bách,SDbx học trò không có tiền đóngcPjb học phíPiN3 thúc tu, suýt chút nữa phải bỏ học giữa chừng. Chính6byY là nhờy7iY CaouOw0 phu tử thương tình, đếnbrkY gặp gia chủUUEr họ Cao xin1aMD miễn toànCB0h bộ học phíbRpo cho học trò, lại còn hàng tháng tự bỏ tiền túiSVoj mua giấy mực bút nghiên và chu cấp cơm ănVcqT áo mặc choVrpy học trò, mới có được học trò của ngày hôm nay. Học trò đã mang ơn3n9z sâu nặngzIk8 củaNOUT họ Cao, thử hỏiq5dF làm sao cótwbl thể thoái thác quay lưng7eRN lúc này?"

Nhìn vẻ mặt điềm tĩnh thanh thản của Chu Cử nhân, Dương phu tử biết rõ mình không thể nào khuyên can nổi, chỉ đành thở dài thấu tận tâm can.

Năm xưa chínhkR34 ông cũng biết rõ điều4wOE đó là không nên làm mà vẫn dấn thânCE6A làm tớihfea cùng, nay lấy tư cách gì để0yav khuyênTwu4 can Chu Vinh đượce3NR đây?

"Hai đứa nhỏ này ta nhấtcilP định sẽ dốc lòngSGwh dạy dỗdGec chu đáo."

Dương phu tửLbrF buông lời hứa chắc nịch.

Chu Cử nhân mỉmw8Cc cười rạng rỡ: "VậyYXj3 họca0Hj trò xin chúc mừng phu tửzNmk đã thu nhậnEoqy được hai ngườiptvI đệ tử ưulCF7 tú. Con trai độc nhấtAy2D của học trò thiên tư không hềIFDZ thua kém học trò nămxaq7 xưa, cònEHln đứaE7e4 con nuôi kia thì bất kể trí nhớ hay1Rq3 ngộ tính đều là bậc kỳ tài xuấtnD3y chúngmXKc nhất mà học trò từng gặp trongzMgx đời. Nếu không phải bản thânrdK7 học trò bấtqzrW lực không thể che chở cho chúng, thì tuyệt đối học trò không nỡ giao hai đứatCzo nó cho ngườicYRN khácJZp0 đâu."

DươnghCX6 phu tử nghe vậy không7Pru khỏi ngạc nhiên.G9eW

Ông vốn hiểu rõ tính khí củap7Ot Chu Vinh, ngoàil1mI mặt tuy nhã nhặn ôn hòa nhưng thâm tâm lại vô cùng thanh cao, người bình thườngAJwp căn bản không thể lọt vào mắt xanh của ông.GOvC

Hai đứaOeIY trẻ này lại có thể nhậnAP9h được lời tánGty6 dương tột2YJX bậcmYYQ từ miệng ChuMjg5 Vinh nhưgqFL thế sao?

...

Kể từ ngày hôm đó,7ze7 Trần NghiênYsA1 và Chu2BxN Ký BạchzHn1 chính thức bái nhậpgW9z môn hạ của Dươngmn7W phu tử.

Do nhà của Dương phu tử cách nhà củae3VH haiGtXy đứaHuIL khá xa, để tránh việc đi lại mỗiJ8Lx ngày làm lãng phí thờii9iK gian học tập quý báu, cảbYL6 hai quyết địnhjuFC dọn đếnAb0i ở hẳn tại nhà Dương phu tử.

Đến khi thực sự bước vào việc học tập cùng Dương phu tử, Trần NghiêneObC mới thấu hiểu sâu sắc vì saoq2N2 Chu Vinh lại nhất quyết bắt987z bọn họ phảiXp52 bái Dương phu tửSJvl làm thầy.

Dương phu tửGxg2 học vấnb5mM uyên bác như biển rộng, trong mỗi buổiC7CC giảng bài ông đềur7ln có thểPDV3 dẫnkwih dắttnXn điển tíchyCnZ phong phú,vSjC lồng ghép các câu chuyện kimQPub cổFNt0 vô cùng sinh động, biến tiết học thành mộth6MO không gian9fAo tràn ngập2vxJ sự lôi cuốn hấp dẫn. Trần Nghiên nghe say mê như nuốt từng lời, không1bbS hềamnS cảm thấy khô khan buồn ngủ chút nào.gmuM

Dương phu tử cũng làgsbf một người vôV6g5 cùngwJIj yêulm1N quý sách vở chữ nghĩa. Giấy tờ mà Trần Nghiên và Chu Ký Bạch đã viết chữ lênKCjI tuyệt đối không được vứtzpXg bỏ tùy tiện,yl77 mà phải gom lại xếp ngayLsdl ngắn gọn gàngsEdD trên5spm giá sách.eTr0

Theo lời ông dạy, mảnh giấy một khiRqnh đã viết chữ lêncl84 làQYJR đã thấm đượm khí chất văn chương, đó cũng là mồ hôi công sức nỗJqUw lực của bản thân, phải tích lũy chồng cao lên để tự nhắc nhở chính mình đã từng khổ luyện những gì.OLdw

Sau vài ngày dạyiKph dỗ, Dương phu tử đã nắm bắt được trình độ cơ9NBp bản của cả hai.

Trần Nghiên ngộ tínhISW4 cực cao, tríZSI9 nhớ siêu phàm, đã đọc thông hiểu thấu Tứ Thư, nhưng văn phong viết ra lại mangRBa3 đậm2WSl tính rậpgMzY khuônbaNz gượng gạo (tượng khí).77uU NếuCLPW không phảiINBP tận mắt Dương phu tử đứng canh chừngSbVg cậu viết từng chữ, e rằng ông sẽLpwg đinh ninh đây là bài văn nhờ người khác viết hộ.

Tuy nhiên, ở lứacTRJ tuổi còn thơ ấu như thế này mà đã có thể viết ra mộtMipV bài văn tề chỉnh, ngay ngắn thìJKUg đã là điều cựclkk3 kỳ hiếm có4T6j rồi. Dương phu tửQeJy không hề hà khắc chê trách, mà chỉ tùyidGA ý4hYP chỉ ra một chữ, bắt Trần7wlk Nghiên phải tìm kiếm và học thuộc toàn bộ các bài thơuA5e từ cổ kim có liên quan đếnTF2k chữ đó.

Cònv9aZ Chu Ký Bạch mới chỉ9GUE học xongp0i5 《Luận39Nk Ngữ》 và 《Trung Dung》, thấy cậu học rất vữngHv3U chắc, Dương phu tử bắtEb7F đầuKf4v truyền dạy tiếpPiTH cuốn 《Mạnh Tử》.ObvA

Những ngày tháng dùi mài kinh sử bên cạnh Dương phu tử trôi quaN28l vô cùng êm đềm và mau lẹ, cho đến nửa năm sau, một gã gia nhân của ChuK7yG gia hớt hảiOu6S chạy xộc vào khoảng sân nhỏ, xécTo2 toạc bầu7dof không khí0T9F tĩnh lặng.

Chu Vinh đã bị bắt tống giam7eO8 vào đại lao!