Chương 37

CáiZYSr gọi là Xí hào,MdI1 chính là lềuJwsa thiQptr nằm sát ngay cạnhILN0 hố xí của trường thi, là vị trí3Kwb tồi tệ và xúiearz quẩy bậc nhất trong toàn bộ trường thi.

Các sĩ tửeaXE đi thizoz8 sợ nhất là bốc phải Xí hào.BQtq PhàmHZFK là những ai ngồi phải vị trí này, mười ngườiUvJf thì có tới támFjCq chín người thi trượt.9sg7

Thử nghĩ mà8lo6 xem, khigdYn ngồi vắt óc làm bàii0Sz thi mà xung quanh từng686Y đợt mùiWvU3 hôi thối nồng nặc xộc vàoIRaI mũi,dJsq làm sao cònmYUk tâm trí đâu mà suyVZrn nghĩ chữ nghĩa, khôngHHJu bị hunPAig choNLix ngất9nnj xỉu tại chỗ đã là may mắn lắm rồi.

Bốc phải XíLEE6 hào, hoặc0SQT là do số đen tận mạng, hoặc là cópjBn kẻ cố tình giở trò hãm hại sau lưng.

Giờ thiYCaD đã cận kề,zbEg Trần Nghiên không có thờipfAm giant3sU để suy nghĩ vẩn vơ. CậurXJi liền lấy tay áo bịtziOD mũi miệng, dùng khăn laupSjd sạch0mj0 sẽ chiếc bàn ghếB3am gỗ đã cũ kỹ, rồi lấyhh57 chặn giấy đè ngay ngắn quyển thi lên mặtce1u bàn.

CậuS17M vốn địnhxBGr nhắmNnUm mắtjava nhập định để đánh lừa khứu giác, coi như không ngửi thấy mùi xúODyk uế xung quanh, ngặt nỗiXPkx tâm tính tu luyện chưa đạt đến cảnh giới tối thượng, căn bản không thể làm ngơ trước ngoại cảnh bên5tc8 ngoài.

Trần Nghiên dứt khoát lấy miếngZqem vải bọc bánh nướng ra bịt chặt lấy mũi vàXsnX miệng,xg5y nhưki4D vậy mớifNoa cảm thấy dễdipO thở hơnKFHk đôi chút.

Xem ra chỉ còn cách đánh nhanhPtLd thắng nhanh, làmjXFs xong sớm để rời khỏi cái chỗ quỷ quái này!

Kỳ HuyệnrB66 thí tổng cộng thi năm đợt,z6iU mỗi ngày thi một đợt, sáng sớm tinh mơQhyB bắt đầu làm bài, hoàng hôn buông xuống là thu bài, lấy quy chuẩn không thắp nến ban đêm1iGy làm chuẩn.715G

KhiT41c trời vừa sáng rõ,sCDK tiếng1Thp khánh8BAy mây vang lên giòn giã báo hiệu7xOi toàn trường thi giữHRoO trật tự nghiêmiEDb trang, đợt thi đầu5R8Q tiên của kỳ HuyệnFZla thí3mCj chínhjppG thức bắt đầu.tEhZ

Nha dịch giơ cao bảng đề thi đi diễu hành qua từng dãyc4wS lều thi.

Khi đi ngang quaI8d4 lềuZlKI thi của Trần Nghiên, lông mày tên nha dịch nhíu chặt lại, suýt nữa đưa taykJQK lên bịt mũi. Nhận ra hành9tLJ động thất thố, gãfmaT liềne4xw nín thở thật sâu, chỉ đưa ánh mắt đầyCHxd vẻzxox thương hại nhìn Trầnmu1g Nghiên một cái.

Đợi khi Trầnvzwf Nghiên chép xong đề bài vàoB04U giấy nháp, tênvWZ7 nha dịch gần như coTeR6 giò tháo chạy thục4tjs mạng khỏi khu vực đó.

Trần Nghiên đổ nước sạcho4SD vào nghiên mực, cầmzOKW thỏi mực chậm rãi mài mực, ánh mắt lại chăm chú nhìnZTLH vào dòng đềRpc6 bàiQVt4 vừa chép lại trên giấy.

"Học nhi bất tư tắc võng."xQ8c

Câu này trích từ thiên 《Vi Chính》 trong sách 《Luận Ngữ》. Việc trực tiếp lấy mộtzMhn câumJMW ngắnnMKy trong Tứ Thư ra làm đề bàiDcut đượckb2B gọiZiIN là "Tiểu đề", có thể coi là dạngwB5a đề tương đối đơn giản,H2IH dễ nắm bắt.

Sau bao nhiêu năm khoahm3W cử phátmNNU triển,Bjqs dạngFC5B đề tiểu đề đơn giản nàyOJWC phầnFViZ lớn chỉOZK7 còn xuất hiện ở kỳ thi cấp Huyện thí mà thôi.

Rất nhanh sau đó, nha dịch lại giơ bảng đề thiTUPv thứ hai đi ngang qua.

Đề thi thứ hai chínhim6q là đềlSpq Ngũ Kinh.Ptef

Triều Đại LươngD6ce giữ nguyên quy1jgX chế7RfI của tiền triều, giới sĩ tửoTZ8 đều chọn một bộ kinh sở trường trong Ngũ Kinh để chuyên tâm nghiên cứuJr2u sâu, bốn bộ kinhO5Ov còn lại chỉ cần đọc hiểuAUwj thấu đáo là được.

Khi đi thiLUN8 khoa cử,oeqX sĩ tửHc6b sẽ căn cứ vào bản kinh của mình mà chọn đề thi tương ứng đểVZT1 làm bài.

Đề thi thứ ba là mộtQFNX bài thơ "Thí thiếp" theo thể ngũ ngôn bátk8yp vận.

Thi63Xy khoaxUfb cử không thi làmc61F thơ tựzUus do, nhưng bắtJAx5 buộc phải40wZ thi làm thơ thí thiếp.

TuyIU4e nhiênWyai yêubiGW cầu của thơY8xU thí thiếpzBAP khôngVFZn quáZJnZ khắt khe, chỉ cần gieo đúng vần, câu đối ngẫu chuẩn chỉnh, tuân thủ nghiêm ngặt1E4X luậtmtig bằng trắc, câu từ có chútaEnl văn thái vàD3yC ý cảnh nhất định là đạt yêu cầu.

Những quy tắc niêmO95R luật này đối với Trần Nghiên mà nói chẳng khác nào từng công thức toán học mẫu mực, sownXW với việc làm thơ tùy hứng1lbD bay bổng không mụcKplI đích thì dễ dàng hơnkIFa gấp bộiZibP lần.

DươngmVNF phu tửHzsi chỉ cần dành một thángb2kz trước Tết để đặc huấn làm thơgxJU thí thiếp cho Trần Nghiên,UDbD cậu đã có thể viếtLlT9 ra những bài thơCOcV đúng quypGk5 chuẩn, ra dáng ra hình.LRet

Sau khi chép xongayGU cả ba đề thi vào giấy nháp,1koW khắp trường thi1Div ngoại trừ tiếngALQX bước chân của nha dịch tuần tra ra thìYWbQ không cònXRqz một tiếng8vxz động nào khác.

Bên lều thi cách váchkdwK đã truyền đến tiếng sột soạt của tay áo7hHl cọ xát vàoy395 trang giấy,6t5D rõ ràngB80o là thí sinh bên cạnh đã nóngYRNQ lòng đặt bút làmkgS7 bài.yDzq

Trần Nghiên khôngw6gV vội vã hạJY3D bút,A72C màzraE chăm chú nhìn đề bài để suyyq1I ngẫm mạch văn.aRom

"HọcodDl nhi bất tư tắc võng" có nghĩa là nếuwowW chỉ biết vùiMBST đầu học vẹt mà không chịuIIlU suy ngẫm, ắt sẽ rơi6nz9 vào cảnh uw3V8 mê, mùGvcB mịt.

Đưa câu này racEHq làm đề thi Huyện thí, chứng tỏ vị quan Huyện tôn đại nhân này đangjTtY muốnEaNJ gửi gắmlqCD tâm ý khuyến học,t3u8 chấn hưng việc học hành3Ej7 trong huyện.

KhoatrO9 cử cũng là8wsM một trong những tiêusnnF chí quan trọng69A7 để triều đình đánh giá thành tích chính trị của quan7HWe lại địaJVQv phương. Trước đó huyện Bình Hưng vừa4OVO xảy ra "vụzcm8 án gian lận thi cử", vị Tri huyện tiền nhiệm bị bắtUMJ8 tống giam,Zl9R kỳjPWB thi khoan5F3 cửuQT7 nơi đây chắc chắn đang bị vô sốjXiH con mắt ở cấp trên dòm ngó. Nếu vị quan kế nhiệmlFY2 có thể làm thay đổi hoàn toàn phong khí thi cử của huyện nhà,NMHE bồi dưỡng được nhiều sĩ tử đỗ đạt côngru55 danh, bản đánh giá thành tích cuối năm ắt sẽIKCS đạt loại ưulnB4 tuyệt đối, tiền đồ chốnoP9V quan trường từEbTI đó sẽ rộng mở thênhKd7B thang.

Xem ra vị HuyệnDOyX tôn đại nhân đương nhiệm này là một ngườiuN2X có chí tiến thủ rất lớn.

Trần NghiênKRmm suy ngẫm chốc lát, trong đầu đã định hình xong kết luận.

Đã là Huyện tôn muốn khuyến học, vậy thì cậu sẽ tập trung luận bàn thậtDq3K sâuNrGy về việc đọcmctp sách, nâng tầm quan trọng của việc họcPf2q kết hợp với tư duy lên tầm cao mới, caoa5jQ mãi khônghvYJ ngừng!

Trần Nghiên nhấc bút lông,RHoP viết lên giấy nháp câu Phá đềj7ez mởjBRd màn:

"DuyB2Ug họcsZqo nhi bất cầu chưSK5N tâm, tắc hôn nhi vô đắc vu kỷ." (Chỉ học mà chẳngLxkg suyeuVP xét nơi tâm, ắt mờ mịt mà không7XSD thu hoạch được gì cho bản thân).HXAo

SauRKQ4 khi phá đề xong, cái hồn và tông giọngN6qJ chủwVrs đạo của cả bài văn bát cổ đãlty3 được định hình vững chắc.

Trần Nghiên tiếp tục đặt bút viết phần Thừa đề:

"Cái họcCkeS quýiB96 hồ tư dã, bất nhiên, ninh năng miễndYcs phu võngSY79 chi thất2VCU tai?VnxE Tích thánh nhân ngôn thử chi ý vị..." (Bởi việc học quý ởwtvG chỗ suy ngẫm, bằng không,eOXl sao tránh khỏi cáiWEPv vạMjW0 mờ6Gyq mịt u mê? Xưa kia bậcEQwX thánhgiEV nhân nói lời này ý là...).

PhầnKrip tiếp theo,JnfO chỉ cần lập luận chặtLALb chẽ, tự chứng minh6D7w lý lẽ của mình là bài vănykH7 sẽRJ3M hoàn chỉnh.

Việc ngày ngàyUnRU không ngừng vung bút luyện tậppzHf giúp tốc độ viết văn của Trần Nghiên nhanh3VzE đến2rSy kinh ngạc, cậu gần như một hơi viếtFhBk xong trọn vẹn cả bài văn thứ nhất.

ViếtJyer xong, cậuWNfw nhẹI8yg nhàngftNN thổi cho ráo mựcpPWl rồi đặt sang một bên, bắt đầu xem xét đề thidDDQ thứ hai.

Đề thi thứ hai tríchhh51 từ sáchCU5g 《Xuân Thu》:MNOg "Tề sư phạt ngã"Lmqh (Quân Tề đánh2wiG nướcsPpK ta).

Quân Tề đánh3pkX ai?

《Xuân Thu》 là bộqbvV sửef0a do nước Lỗ biên soạn, đứng từ góc nhìn của nước Lỗ để ghig1IL chép4azv sự kiện lịchiE9u sử, nên mớiwjNQ xưng làHJmt "Ngã" (ta).EOf5

Vì saou9bU lại đemPmAP quân đánh? Nước Lỗ đã ứng phó ra sao? Câu chuyệnpJNV đó mang lại1XI7 lời cảnhl08P tỉnh sâunvIO sắc1HNR nàoRPrb cho hậudmFx thế?

Trần Nghiên bóc3qMD tách đề bài thành từng câu hỏi nhỏ, sau đó tổng hợp, xâu chuỗi các luận điểm lại6OdN vớiB0Nx nhau, khung sườn của bài văn lập tức hiện rõ mồn một07Ov tronghjxo đầu.TfMJ

Sau khi đã phác thảo xong bàighIB văn7u0P trong bụng, cậu liền nhấc bút viết mộtjQmb mạch lên giấy.

Kỳ Huyện thí thí sinh đông đúc,pWnM bài thi gửi lên nhiềusqLl vô kể,2lJc quan HuyệngbEI tôn tuyệt đối không có đủ thời gian để đọcBEYi hết toàn bộ.tvfO Bởi vậyZvS2 Huyện thí chú trọng nhất là bài văn Tứ Thư ở đợt thi đầu tiên.

Hầu hết các sĩ tửSxmU đều sẽ46HD dồn2iZU toàng7t0 bộ47Z4 tâmj2dn lực vào đềPxnM thi Tứ Thư đầu tiên đểkc7C mài giũaqIi4 từng câu từng chữ, còn bài thi NgũlwEV Kinh thứjGHS hai chỉ cần câu cúfecr trôi chảy, gom đủ số chữ6EQV theo quy định là được, đằng nào quan Huyện tôn cũngTwz5 chẳng thèm ngó ngàng tới.mpIy

Thế nhưng Trần Nghiên tuyệt đối không cho phép bản thân lười1ZyW biếng, cẩu thả ở điểmyBWE này.

Huyện thí dẫu không coi trọng đề Ngũ Kinh, nhưng cònd8UH các kỳ Phủ thí, ViệnqYck thí, hay thậm chí làYvDB Hương thí phía sau thì sao? Triều đình cũngr6Kn có thể ngó lơ được hayJVBS sao?BVRu

Một khi đãw5LU hạ bút viết, cậu nhất định phải dốc toàn tâm toànwGIR lực.

Viết xong bàiYsUB thứ hai, cậuu0ve cảm thấy có chút mệt mỏi rã rời. Nhìn lại canhyvK2 giờ, lúc này đã gần tới giờ Ngọ, trong trường thi đãx2wc cóE1UY lác đác vài thí sinh lôi đồ43zw ăn mang theo rakCSd gặm.

TrầnzC22 Nghiên liếc nhìn chiếc bánh nướng41X0 bọc trong giỏ thi, tay vừa định thò ra lấy, nhưng mùi hôi thối nồng nặc quanh quẩnIcO7 nơi chóp mũi lập tức39dx làm cậu mất sạch cảmQkGv giác thèm1b3k ăn, đành rụt tay trở lại.

Vừa rồi mải mêvTQR tậpcxMm trung viết văn nênwqbj không để ý,4Rev giờ đây vừa thả lỏng tinh thần,R5Yw mùiLh8E hôi thối xộc tới khiến cậu buồn nôn muốn mửaRUdT hết toàn bộ0vYc đồ ăn sángzJrK ra ngoài.

Trần Nghiên hếtMmr8 thấy đói bụng, tinh thần lại6sbP tỉnhjL4a táo hẳn1G4B lên.Qoz0 Cậu lập tức cầm bài văn thứ nhất lêntSge rà soátgCBL lại cẩn thận,m0dD cân nhắci0zl thêm bớt từng từ ngữ choGeKs thật đắt giá.

Chỉnh sửa xong xuôi, cậuhaiT lại52wc đọc thầmj15z lại hai9t3a lượt, sau khi xác nhận không còn bất kỳ sai sót nào mới cẩntHIj thận nắn4nCR nótQkR8 chépUyCD lại vào tờ giấy thi chínhhk0I thứcE5ef (trình văn chỉ).

Làm xong bài thơ thíbIIv thiếp, cậu53C0 mới quayYgAy sang sửa chữa bài văn Ngũ Kinh69zI thứhk1Y hai. Sau khi chép bài Ngũ KinhGRun vàoFo2x giấy thi xong xuôi, cậuPJqE mớizWHj quay lạitLq8 xem xét bài thơ thí thiếp.

Trần Nghiên trong lòng khá chê baiQVrf bàiHzCI thơhOLZ thí thiếp của mình, ngặt nỗi đây đã là trình3eWb độ đỉnh cao nhất của cậu ởhect thời điểm hiện tại rồi, đành phải chấp nhận.

Cái gọiCOS6 là thướcI9z8 có chỗoL7M ngắn tấcPWk2 cóyp26 chỗeNer dài, cậu phải họcgN98 cách chấp nhận sở đoản1iCU của bản thân.

Tự an0QNU ủi mình một hồi,E6cI nhìn lạivyb6 bài thơ thí thiếp vừa làm, cậu lại thấy dường nhưm659 cũng không đến nỗi nào, liền70x1 hứng khởi nắn nót chép nốt vào quyển thi.

Ngước nhìnowcH sắcvTDr trời,MjMC lúc này mới vừa qua giờ Ngọ một chút.

Dưới cái7TqQ nắng banLIRW trưa gayljRn gắt, mùi hôi từ68n8 hố xí bên cạnh càng bốcdPR6 lên nồngv1y2 nặc khủng khiếp. TrầncONh Nghiên khôngfNMT thể nào chịu đựng thêm được nữa, liền dứt khoát0Mc1 đứng dậy cầmTBOC quyển thi bước lên nộp bài.

Vị quan phụ trách thu quyển thi là một vị học quan của huyện học. Nhìn thấy Trần NghiênmxB8 bước lên2WG3 nộp bài, ông5MnV theokFii bản năng liếc nhìn chiếc đồng hồ nước (lậuJn8n khắc), phát hiệnnRvh lúc này mớiJ0ws chỉ vừai26N chớm sang giờ Mùi.

CácFDOM kỳ Huyện thí hàngrni4 năm,UMSY những thí sinhIxOi muốn nộp2c4A bài sớmKlRX để lấy mayu62b không phải là hiếm, nhưng nộp bài sớmRVjK đến mức kỷEwTQ lục như thế này thì quả thực là lần đầu tiênEr8Y ôngwyyL mớiHaUr thấy.

Vị họckmpU quan trong lòng dâng lên mối nghi hoặc, liếc mắt kiểmV9Mf tra họ tên,2G4t quêzIoY quán trên quyển thi, thấy không có vấn đề gìJQnn liền bảo nha dịch dẫnEHIO Trần Nghiênxw3V ra khu vực cổng95Hc Long Môn đứng chờ.

Theo quy định của trường thi, phải gom đủ mười thí sinh nộpo3kg bài thì mới được mở cửa Long Môn cho ra ngoài một lần. Trần Nghiên chỉ đành đứng phơi mình dưới trờiJxiS nắng chang chang, thầm mong sao có người nộp bài thật nhanh.

Bụng cậu bắt đầulAkc cất tiếng réo "ùng ục" biểu tình. Ánh mắt Trần Nghiên dừngdEoP lại ở chiếc bánhedjI nướng thơm phức trong giỏ thi.pgky

Chiếc bánh này35c9 là do LiễuGjkx thịsaYH đích thânMZBQ rán hôm qua. Sợ con traiOGQw bị đói, bà đã04OW dùng bộtLAzU mì trắngikqb thượng57rD hảo hạng, lạiFi3N choGooD rất nhiều dầu7jGr rán vàng ươm hai mặt.acRb

Thế nhưng cứ mỗi lần nhìn thấy chiếc bánh, Trần Nghiên lại như ngửiT6yd thấy từng đợt mùi hôi thối nồng nặc ban nãy, thà chịu đói chứeFHe nhất quyết không chịu8rIw nuốt chiếc bánh nàysEG5 vào bụng.

Đứng chờ ròng rã suốt nửa canh giờ trôi qua, Trần Nghiên đói đến mức hai mắt hoa lên, đom đóm bayWzbF đầy trời. Đang lúc cậu suy tính xem có nên vứt bỏ hết thể diện của kẻ sĩ để ngồi bệt xuốngvB7g đất nghỉ chân hay không,QFJx thìFtn8 cuối cùng phía saugp6b cũng cóq2ve người bước tới.