Sống Lại Ngàn Năm: Nữ Thần Phẫu Thuật › Chương 71
Chương 71: Viêm tụy cấp
Chương 71· 1.918 từMiễn phí
Chương 71: Viêm tụy cấp
Bệnh nhân được đưa vào khoa lần này là một người đàn ông trung niên.
Người này với nét mặt vô cùng đau đớn được bạn dìu vào, cả người anh ta co quắp lại thành một khối. Bạn anh ta đỡ một bên nách, còn bản thân anh ta thì còng rạp cả lưng xuống.
Tư thế gập người giảm đau, đây là phản xạ bản năng của bệnh nhân khi gặp cơn đau dữ dội, buộc phải khom lưng, gập gối, cuộn tròn thân thể lại.
Tư thế này có thể gợi ý dấu hiệu kích thích phúc mạc, viêm tụy cấp, cơn đau quặn mật hoặc sỏi thận, thậm chí một số cơn đau thắt ngực do tiếng cọ màng ngoài tim, cùng hàng loạt bệnh lý tiềm ẩn khác.
Dáng vẻ ấy cho thấy nguồn cơn đau đớn bắt nguồn từ phúc mạc, các tạng trong ổ bụng hoặc rễ thần kinh.
Chỉ bằng một ánh nhìn thoáng qua người bệnh, trong đầu Khương Lai đã xẹt qua vô vàn kiến thức chuyên môn.
Mỗi khi vừa nhìn thấy hoặc nghe thấy tình trạng của bệnh nhân, mớ kiến thức y khoa sâu rộng trong trí não cô lập tức được điều động tức thì, bảo đảm khi tiếp nhận người bệnh, bản thân có thể phản xạ với tốc độ nhanh nhất.
Dưới sự chủ ý buông tay trao quyền của Chu chủ nhiệm, Khương Lai thường xuyên phải độc lập đối diện với bệnh nhân.
Chẳng hạn như lúc này, Chu chủ nhiệm chỉ chắp tay đứng một bên quan sát, toàn bộ quá trình hỏi bệnh sử, thăm khám thực thể cho đến chỉ định xét nghiệm đều giao trọn cho Khương Lai xử lý.
"Anh cảm thấy khó chịu ở đâu?"
"Khoảng hơn một tiếng trước, bụng anh ấy đột nhiên đau dữ dội. Chẳng bao lâu sau thì buồn nôn rồi nôn mửa liên tục, ăn bao nhiêu tống ra ngoài sạch bách. Nhưng nôn xong bụng vẫn đau quằn quại, thế là tôi vội vàng đưa ngay đến bệnh viện." Người bạn đi cùng vội vàng nói thay anh Lưu.
"Trước khi đau bụng anh ấy có ăn uống món gì không?" Khương Lai gặng hỏi thêm.
"Có chứ, anh ấy vừa ăn mì tương đen, thịt vịt quay, lại còn nốc thêm hai lạng rượu Nhị Oa Đầu nữa."
Nghe thấy câu trả lời, Khương Lai có phần khó tin liền đưa cổ tay lên nhìn đồng hồ, xác nhận bây giờ vẫn chưa đến mười giờ sáng.
"Mới sáng sớm tinh mơ mà hai người đã ăn uống thịnh soạn thế này rồi sao?" Bảy tám giờ sáng mà đã chén đẫy thịt quay lại còn uống rượu trắng?
Người bạn của anh Lưu gãi đầu gãi tai có chút ngượng ngùng: "Chúng tôi lên đây đi công tác, hôm nay là ngày cuối cùng nên muốn tranh thủ thưởng thức phong thổ nhân tình địa phương một chút, nếm thử vài món đặc sản rồi nhấp chút rượu đặc sản ấy mà."
Trong lòng Khương Lai đã có phán đoán sơ bộ: chế độ ăn nhiều dầu mỡ cộng thêm uống lượng lớn rượu cồn, khả năng cao là bị viêm tụy cấp rồi.
"Cụ thể là đau ở vùng nào của bụng? Cơn đau có tính chất ra sao? Đau liên tục dữ dội hay đau từng cơn ngắt quãng? Dịch nôn có lẫn máu hay bã cà phê không? Có cảm thấy khó thở hay tim đập nhanh hồi hộp không?"
Mặc dù triệu chứng trước mắt rất điển hình của viêm tụy cấp, nhưng trên lâm sàng điều tối kỵ nhất là suy đoán theo cảm tính.
Khâu chẩn đoán phân biệt bắt buộc phải thực hiện cực kỳ cẩn trọng. Ví dụ như khi bệnh nhân đau bụng, điều đầu tiên cần loại trừ là trường hợp nguy hiểm nhất như nhồi máu cơ tim, bởi nhồi máu cơ tim thành dưới cũng có thể gây đau vùng thượng vị.
Thứ hai, phải hỏi kỹ xem bệnh nhân có nôn ra máu hay đi ngoài phân đen không, nhằm loại trừ khả năng thủng hoặc xuất huyết do loét dạ dày - tá tràng. Phác đồ điều trị của bệnh này và viêm tụy cấp có sự khác biệt rất lớn.
Tiếp đó cần thăm khám thực thể xem có đau hạ sườn phải hay dấu hiệu Murphy dương tính không, để loại trừ khả năng viêm túi mật cấp.
Ngoài ra cũng phải quan sát xem bệnh nhân có biểu hiện đau bụng dữ dội nhưng dấu hiệu thực thể lại rất nghèo nàn hay không, nhằm cảnh giác với thiếu máu cục bộ mạch máu mạc treo, bởi vì nhồi máu hoại tử quai ruột cũng có thể gây ra những cơn đau bụng dữ dội đến chết đi sống lại.
Nếu là bệnh nhân nữ, còn phải xem xét tiền sử chậm kinh và đau vùng bụng dưới để loại trừ nguy cơ thai ngoài tử cung vỡ.
Mỗi một căn bệnh trên lâm sàng đều có thể biểu hiện na ná nhau nhưng thực chất lại muôn hình vạn trạng. Không làm chẩn đoán phân biệt cẩn thận thì phương pháp điều trị hoàn toàn chệch hướng.
Một khi chẩn đoán sai lầm, nhẹ thì khiến bệnh nhân lỡ mất thời gian vàng điều trị, nặng thì cướp đi tính mạng người bệnh, rồi bản thân bác sĩ cũng phải ngồi tù bóc lịch.
Bên cạnh việc khám thực thể và hỏi bệnh sử hiện tại, việc khai thác tiền sử bệnh trước đây cũng vô cùng quan trọng.
Nắm rõ các bệnh lý nền sẵn có sẽ hỗ trợ đắc lực cho việc chẩn đoán xác định và phân biệt.
Ví dụ như trường hợp anh Lưu này, trước đây đã có sỏi túi mật, tên khoa học là bệnh sỏi mật, được phát hiện qua đợt khám sức khỏe định kỳ ba năm trước nhưng đến nay vẫn chưa phẫu thuật điều trị.
Bình thường anh ta còn mắc gan nhiễm mỡ và mỡ máu cao, thuốc men thì bữa đực bữa cái không uống đúng giờ.
Lại thêm tiền sử nghiện rượu lâu năm.
Vậy kết quả thăm khám thực thể của anh Lưu ra sao?
Bệnh nhân tỉnh táo, nét mặt đau đớn, tư thế gập người co quắp; da niêm mạc không vàng, không phát ban; bụng hơi chướng nhẹ, ấn đau rõ rệt vùng thượng vị, phản ứng dội (phản ứng phúc mạc) nhẹ, có đề kháng thành bụng (+). Bờ dưới gan lách không chạm dưới bờ sườn, dấu hiệu Murphy âm tính, nhu động ruột giảm (1-2 lần/phút), gõ đục vùng thấp âm tính; rì rào phế nang hai phổi êm dịu, không nghe thấy rale khô rale ẩm.
Tổng hợp lại, sơ bộ chẩn đoán nghi ngờ viêm tụy cấp hỗn hợp: do sỏi mật phối hợp với tăng lipid máu và rượu bia.
Thế nhưng, để chẩn đoán xác định viêm tụy cấp cần thỏa mãn ít nhất hai trong ba tiêu chuẩn: đau bụng điển hình, men tụy amylase/lipase huyết thanh tăng cao trên 3 lần giới hạn bình thường, và hình ảnh học xác nhận tổn thương tụy.
Khương Lai nhanh chóng kê phiếu chỉ định xét nghiệm cho anh Lưu: amylase máu, lipase máu, công thức máu toàn phần, sinh hóa máu, khí máu động mạch, protein phản ứng C (CRP) - tất cả đều là những chỉ số bắt buộc.
Tình trạng của anh ta cần làm thêm procalcitonin (PCT), nếu chỉ số này tăng cao sẽ cảnh báo nguy cơ hoại tử tụy nhiễm trùng.
Về chẩn đoán hình ảnh, cô chỉ định chụp CT cản quang ổ bụng, đây là tiêu chuẩn vàng không thể thiếu, kèm theo đo điện tim để loại trừ nhồi máu cơ tim.
Kết hợp với tiền sử bệnh nền, Khương Lai còn cho làm thêm xét nghiệm chức năng gan và bộ mỡ máu toàn phần nhằm tầm soát chính xác căn nguyên gây viêm tụy cấp.
Đứng một bên quan sát, Chu Kiến Quân nhìn những phiếu chỉ định Khương Lai vừa thoăn thoắt kê ra, khẽ gật đầu hài lòng.
Cô nhóc này ngày càng ra dáng bác sĩ thực thụ rồi đấy. Quy trình tiếp nhận bệnh nhân ngày một chuẩn mực, thuần thục, suy nghĩ chu đáo toàn diện, chỉ định cận lâm sàng trúng đích không thừa một nét.
Chu Kiến Quân hài lòng mỉm cười.
Chao ôi, sao ông lại may mắn có được một cô học trò thông minh đĩnh ngộ đến nhường này cơ chứ, cứ nghĩ đến là trong lòng lại thấy nở hoa.
"Hiện tại sơ bộ nghi ngờ anh ấy bị viêm tụy cấp nhé, nhưng để chẩn đoán chính xác tuyệt đối thì cần đợi kết quả xét nghiệm và chụp chiếu. Anh mau đưa anh ấy đi lấy máu làm kiểm tra trước đi."
Khương Lai đưa xấp phiếu chỉ định cho bạn của anh Lưu, đồng thời dùng ngôn từ giản dị, dễ hiểu giải thích cặn kẽ mục đích và ý nghĩa lâm sàng của từng xét nghiệm.
Người bạn nghe xong thì vô cùng kinh ngạc và khâm phục.
Lúc nãy khi nhìn thấy cô bác sĩ trẻ tuổi này thoăn thoắt ký một loạt giấy tờ, trong bụng anh ta còn thầm bất bình, bụng bảo dạ chắc mẩm cô bác sĩ này lại vẽ bệnh để ăn tiền hoa hồng xét nghiệm đây mà.
Nào ngờ cô bác sĩ trẻ chỉ bằng vài ba câu ngắn gọn đã giải thích rõ ràng ngọn ngành. Hóa ra xét nghiệm nào cũng có tác dụng thiết thực, hóa ra một cơn đau bụng lại ẩn chứa nhiều nguy cơ đến thế, từng chỉ định đều mang ý nghĩa sinh tử.
Sau khi hiểu tường tận, người bạn vui vẻ, tâm phục khẩu phục cầm phiếu đi nộp tiền rồi dìu anh Lưu đi làm các xét nghiệm.
Nếu như Khương Lai mà nghe được suy nghĩ ban đầu trong lòng người bạn kia, cô chỉ có thể thốt lên: Tôi hoàn toàn không thẹn với tiền lương của mình đâu nhé!
Bởi vì cô đi thực tập ở bệnh viện còn phải đóng học phí cơ mà, tiền học của sinh viên trường y đâu có rẻ rúng gì!
Đến một đồng lương còi còn chẳng có, lấy đâu ra chuyện lo cô vẽ bệnh kiếm tiền hoa hồng chứ.
Xử lý xong bệnh nhân trên tay, Khương Lai lập tức quay trở lại, toàn tâm toàn ý vùi đầu vào việc phác thảo các sơ đồ đường mổ nội soi.
Ừm, đường mổ thông thường và bảo tồn nhất đã vẽ xong xuôi, giờ thử nghiên cứu thêm vài phương án phá cách phi truyền thống xem sao.
Nếu như rạch mở tại vị trí này, đặt trocar theo góc độ này, rồi men theo cấu trúc giải phẫu này đi vào, thì cục diện trên phẫu trường sẽ biến chuyển ra sao?
Trong lúc Khương Lai đang say sưa nghiên cứu sáng tạo các đường mổ kỳ lạ độc đáo, cô hoàn toàn không hề hay biết rằng ở khoa Ngoại Tổng quát trên tầng lầu, đang có hai người ngày đêm tơ tưởng đến bản phác thảo đường mổ của cô.
Bình luận0
Chia sẻ cảm nhận của bạn về bộ truyện này
Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.