Nàng Bennet Và Thế Giới Mới › Chương 256
Chương 256: Lời mời từ nước Ý
Chương 256· 2.505 từMiễn phí
Chương 256: Lời mời từ nước Ý
Ngoài hai phong thư mang sức nặng ngàn cân ấy ra, còn có một lá thư gửi tới từ Francis Galton.
Vốn là người say mê đến cuồng nhiệt với những con số thống kê di truyền học ở con người, Galton một mặt công nhận sức mạnh nhào nặn của nền giáo dục đối với nhân cách, nhưng mặt khác lại cố chấp bám riết lấy các công trình khảo cứu thống kê về thiên tư bẩm sinh. Bởi thế, lập trường được bày tỏ trong bức thư của ông mang sắc thái hết sức vi diệu và đầy rẫy những mâu thuẫn nội tại.
Thư của Francis Galton gửi tiểu thư Edith Bennet:
"Kính gửi tiểu thư Bennet tôn kính,
Phu nhân nhà tôi sau khi đọc xong tập kỷ yếu của Hội nghị Giáo dục Paris đã nhiệt tình tiến cử tài liệu ấy cho tôi.
Ngọn lửa nhiệt thành cùng những nỗ lực không mệt mỏi của tiểu thư trong việc thúc đẩy nền giáo dục dành cho nữ giới thuộc tầng lớp bình dân dưới đáy xã hội thực sự vô cùng đáng kính phục.
Các số liệu thống kê chuẩn xác đã chỉ rõ cho chúng ta thấy rằng, trong toàn thể cộng đồng nhân loại, sự phân bổ của các cá nhân sở hữu thiên bẩm trí tuệ kiệt xuất luôn xuất hiện đồng đều ở cả hai giới tính nam và nữ.
Nền giáo dục có thể giúp con người đánh thức và khai mở những tiềm năng vốn có từ thuở lọt lòng, song tuyệt đối không thể tự dưng tạo ra thiên phú từ cõi hư vô.
Bởi lẽ đó, việc mở mang trường lớp cho nữ giới một mặt cần rộng mở cánh cửa đón nhận hết thảy mọi bé gái, nhưng mặt khác chúng ta cũng chẳng việc gì phải ôm ấp ảo tưởng hão huyền rằng giáo dục có thể san phẳng khoảng cách tâm trí vốn được tạo hóa an bài ngay từ khi chào đời.
Tôi hiện đang xúc tiến việc thu thập các phiếu điều tra trắc nghiệm trí lực đối với phụ nữ thuộc đủ mọi thành phần xuất thân gia đình khác nhau. Nhược bằng Nữ viện Calia sẵn lòng hỗ trợ phân phát phiếu điều tra, giúp tôi thu thập các bản ghi chép chi tiết về gia cảnh, tư chất cùng thành tích học tập của các học viên, điều đó ắt sẽ mang lại những cống hiến vô giá cho công trình nghiên cứu di truyền học loài người của tôi.
Dĩ nhiên, mọi tài liệu thu thập được sẽ được giữ kín tuyệt đối theo quy chuẩn bảo mật nghiêm ngặt nhất, quyết không để rò rỉ bất kỳ thông tin cá nhân nào của các nữ sinh ra bên ngoài.
Người bạn trung thành của tiểu thư,
F. Galton"
Bức thư gửi đến từ Học viện Newnham thì giãi bày nỗi niềm trắc trở khi nền giáo dục bậc cao dành cho phái nữ tại Cambridge hiện nay vẫn liên tiếp vấp phải những rào cản vô hình ở khắp mọi ngả. Các thế lực bảo thủ trong nghị viện cùng các học viện thành viên vẫn khăng khăng ngăn trở việc trao văn bằng tốt nghiệp chính quy trọn vẹn cho phụ nữ. Các nữ học giả nơi đây đánh giá rất cao quan điểm mang tính đột phá mà Edith từng trình bày tại đại hội: giáo dục học thuật hàn lâm đỉnh cao và giáo dục thực hành mưu sinh hướng tới tầng lớp lao động hoàn toàn không phải hai lựa chọn loại trừ lẫn nhau, mà xã hội văn minh buộc phải đồng thời thúc đẩy cả hai con đường song hành phát triển, quyết không thể chỉ vì nỗi lo miếng cơm manh áo trước mắt của tầng lớp dưới đáy mà nhẫn tâm tước đoạt đi quyền được chạm tay vào tri thức uyên thâm của các thiếu nữ.
Về phần người phụ nữ dấn thân vào công tác phổ biến khoa học cho giới nữ công nhân, bà nghẹn ngào viết trong thư rằng phần lớn các nữ công nhân xí nghiệp sau những ca làm việc quần quật suốt cả ngày dài, ngay cả một chút thời gian rỗi rãi hay chút ánh đèn leo lét để nghiền ngẫm những tập sách nhỏ phổ biến khoa học cũng trở thành một thứ xa xỉ tột cùng; các lớp học lịch sử tự nhiên tại các trường học ban đêm thường rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan, muôn phần chật vật. Bà tha thiết mong mỏi có thể học hỏi từ Nữ viện Calia phương án thực tiễn về chế độ học tập nửa ngày cùng cơ chế cấp học bổng bù đắp phần tiền công bị hao hụt cho gia đình của các học viên.
Bên cạnh đó là vô số những phong thư giao tế xã hội khác.
Edith lần lượt đọc hết từng lá thư một rồi cẩn thận xếp gọn gàng vào ngăn kéo.
Số hạt giống đậu Hà Lan mà Mendel gửi tặng, cô dự định sẽ giao lại cho giáo viên phụ trách môn làm vườn của Nữ viện Calia, khai khẩn một mảnh vườn thực nghiệm nho nhỏ ngay trong khuôn viên trường. Ở đó, các cô gái của Nữ viện sẽ tự tay gieo từng hạt mầm xuống đất, kiên nhẫn quan sát sự biến chuyển của thân cây cao thấp, màu sắc cánh hoa qua từng thế hệ, biến những định lý di truyền khô khan trên trang sách trở thành những quan sát thực địa sống động trong tầm tay.
Riêng đối với lời đề nghị nhờ hỗ trợ phân phát phiếu điều tra của Galton, thái độ của Edith lại thêm vài phần thận trọng.
Cô tuyệt đối không phủ nhận sạch trơn giá trị của các phương pháp nghiên cứu thống kê, song cô vô cùng quan ngại rằng những bảng câu hỏi cứng nhắc kia sẽ thô bạo quy kết toàn bộ năng lực học tập của học trò thuần túy vào thiên tư bẩm sinh, mà nhẫn tâm gạt bỏ đi sức nặng khủng khiếp của hoàn cảnh đói nghèo, áp lực gánh nặng gia đình cùng sự thiếu thốn triền miên các cơ hội được tiếp cận tri thức.
Cô quyết định sẽ viết một phong thư hồi âm khéo léo từ chối việc thu thập hồ sơ học sinh trên quy mô rộng lớn, chỉ chấp thuận cho phép một số ít giáo viên tự nguyện thực hiện việc tự ghi chép ẩn danh ở một chừng mực giới hạn nhất định.
Bóng hoàng hôn bên ngoài khung cửa sổ chầm chậm lan tỏa, phủ ngập những mái ngói cổ kính quanh Quảng trường St. James. Ngọn đèn điện vừa mới lắp đặt tỏa ra luồng ánh sáng trong trẻo, soi tỏ khắp gian thư phòng yên tĩnh.
Edith trải những tờ giấy viết thư phẳng phiu ra mặt bàn, chuẩn bị lần lượt phúc đáp từng bức thư của các phương gửi tới.
......
Chuyến đi Ý vốn được lên kế hoạch từ trước đã bị trì hoãn suốt một thời gian khá dài. Edith ban đầu dự tính sẽ sắp xếp chuyến khởi hành vào độ cuối thu, thuần túy xem đó như một kỳ nghỉ ngắn ngày để tĩnh dưỡng tâm hồn.
Thế nhưng khi lịch trình còn chưa kịp chốt định, một phong thư vượt biển mang dấu bưu điện thành Milan với nét chữ thanh tú, trang nhã đã phá vỡ hoàn toàn dự tính ban đầu.
Bên trong phong bì có đính kèm một bức thư mời chính thức của Hội Xúc tiến Quyền lợi Phụ nữ nước Ý, và người đặt bút ký tên không ai khác chính là Paolina Schiff, người đồng sự thân cận của Anna Maria Mozzoni – linh hồn của phong trào giải phóng phụ nữ thành Milan.
Từng câu từng chữ trong thư đều chan chứa tấm thịnh tình tha thiết.
Nước Ý tính đến nay mới chỉ thống nhất được vỏn vẹn hai mươi năm, bờ cõi vương quốc vừa mới định hình vững chãi, thì toàn bộ xã hội lại đang phải oằn mình trải qua một khúc ngoặt chuyển mình chia rẽ và xáo trộn vô cùng dữ dội.
Xét về mặt điều luật pháp lý, ngay từ năm 1876 nước Ý đã chính thức mở rộng cửa cho phép nữ giới bước chân vào các giảng đường đại học. Song hiện thực ngoài đời sống lại bày ra một bức tranh hoàn toàn tương phản, với hố sâu ngăn cách giữa hai miền Nam - Bắc khiến bất kỳ ai chứng kiến cũng phải bàng hoàng: Miền Bắc như Milan hay Turin, nền công thương nghiệp đang trên đà trỗi dậy mạnh mẽ, các nhà máy dệt may khổng lồ hút vào hàng vạn nữ công nhân. Thế nhưng đồng lương của họ bèo bọt đến cay đắng, thời gian lao động kéo dài đằng đẵng, và họ gần như bị tước đoạt sạch trơn mọi cơ hội học hành; trong khi đó, tại muôn vàn thôn cùng ngõ hẻm ở miền Nam, số phận người phụ nữ vẫn bị giam cầm tăm tối trong tầng tầng lớp lớp hủ tục cổ hủ cùng sự kìm kẹp ngột ngạt của giáo hội. Tỷ lệ biết chữ của nữ giới nơi đây thấp đến mức khó tin, biết bao cô gái chốn thôn quê thậm chí đến những mặt chữ đọc viết căn bản nhất cũng chẳng tài nào nắm được.
Thế lực giáo hội vẫn nắm trọn quyền thao túng tuyệt đại đa số các trường nữ sinh, các môn học chỉ luẩn quẩn quanh chuyện tề gia nội trợ cùng các bài học luân lý tôn giáo bảo thủ, tuyệt đối bài xích mọi kiến thức học thuật chuyên sâu.
Lực lượng của một số ít hội đoàn do những phụ nữ tiến bộ trong giới dân sự đứng ra thành lập thì lại quá đỗi non nớt, vừa thiếu thốn nguồn kinh phí duy trì trường lớp, lại vừa thiếu vắng những mô hình thực tiễn bài bản, vững vàng để noi theo.
Bản kỷ yếu của Hội nghị Giáo dục Paris sau nhiều ngả đường lưu chuyển đã tới tận tay những người bạn ở Milan. Bài diễn thuyết đanh thép của Edith về giáo dục nữ giới, cùng bản ghi chép chi tiết của Mary về đề án lớp học nửa ngày dành cho nữ công nhân, đã được các nhà cải cách nước Ý truyền tay nhau nghiền ngẫm thấu đáo suốt bao ngày đêm.
Hội Xúc tiến Quyền lợi Phụ nữ Milan tha thiết kính mời Edith thu xếp sang thăm miền Bắc nước Ý, tận mắt thị sát các xưởng dệt may của nữ công nhân, ghé thăm các trường tư thục nữ dân lập, đồng thời gặp gỡ tọa đàm cùng các nhà cải cách nữ giới bản địa nơi đây.
Họ khao khát được học tập mô hình của Nữ viện Calia – một mô hình biết dung hòa nhịp nhàng giữa kỹ năng mưu sinh thực tế và nền tảng giáo dục văn hóa – nhằm tìm ra một kim chỉ nam soi đường cho sự nghiệp giáo dục nữ giới vừa mới chớm nở tại quê hương mình.
Bên cạnh đề tài giáo dục, trong thư còn thẳng thắn đề cập đến một thực tế nhức nhối khác: Tiến trình công nghiệp hóa thần tốc ở miền Bắc nước Ý đã làm bùng nổ hàng loạt dự án đường sắt, xí nghiệp dệt và các mỏ khai khoáng, thu hút những dòng thác tư bản ồ ạt đổ về từ khắp châu Âu. Thị trường tài chính sôi sục ấy trở nên vàng thau lẫn lộn, các thủ đoạn lừa đảo phát hành cổ phiếu mọc lên như nấm sau mưa, khiến không ít đoàn thể từ thiện nữ giới trong và ngoài nước liên tiếp sập bẫy trước những cạm bẫy tinh vi do đám đầu cơ trục lợi giăng ra. Hay tin Edith từng nhiều lần gióng lên hồi chuông cảnh báo các nữ đại biểu quốc tế về hiểm họa gian lận tài chính ngay tại diễn đàn Paris, họ cũng tha thiết mong mỏi được lắng nghe những kiến giải sâu sắc của cô về cách thức quản lý an toàn tư bản cùng các quỹ từ thiện dành cho phụ nữ.
"Tình thế của nước Ý xem ra còn phức tạp hơn nước Pháp gấp bội phần," Edith khẽ buông một tiếng thở dài, "Cách biệt Nam - Bắc một trời một vực, thế lực giáo hội lại thâm căn cố đế. Những nhà cải cách dân gian vừa phải đương đầu với làn sóng công kích dữ dội từ phía giáo hội bảo thủ, vừa phải gồng mình chống đỡ sự phản kháng, bài xích từ tầng lớp chủ xưởng phương Bắc. Bê nguyên xi mô hình của Anh hay Pháp sang đây, chắc chắn sẽ nắm chắc phần thất bại."
Cô không vội vã hồi âm ngay tức khắc, mà nhẹ nhàng đặt bức thư sang một bên bàn, tập trung giải quyết cho kỳ hết mớ công việc bề bộn đang chồng chất trước mắt.
Sau khi mọi việc đã đâu vào đấy, Edith mới nắn nót cầm bút viết phong thư phúc đáp gửi sang Milan, chính thức nhận lời mời tha thiết ấy.
Một lịch trình chi tiết nhanh chóng được vạch ra: Đầu mùa thu sẽ lên đường khởi hành, chặng dừng chân đầu tiên là Milan để thị sát các công xưởng dệt may cùng các hội đoàn phụ nữ dân gian; kế đó sẽ xuôi về phương nam đến thành Florence để hội kiến các nhà hoạt động giáo dục trong cộng đồng kiều dân Anh kiêm người bản xứ; nhược bằng điều kiện thời gian cho phép, cô sẽ ghé thăm thành Bologna trong chốc lát nhằm tham quan các trường tiểu học kiểu mới, trước khi men theo ngả Genoa bước lên boong tàu thủy xuôi gió trở về với bờ cõi nước Anh.
Vừa lúc ấy, Sherlock bước vào phòng, mang tới cho cô một cuốn sổ tay bìa mỏng ghi chép tường tận phong thổ dân tình nước Ý. Bên trong cuốn sổ là toàn bộ những tư liệu do chính tay anh trích lục và đúc kết về các phân nhánh Mafia chốn đô thị, mạng lưới phân bố thế lực của các dòng tu giáo hội, cùng các đặc trưng nhận diện của muôn hình vạn trạng những ngón đòn lừa đảo lọc lừa, trên khắp các khoảng trống bên lề trang giấy đều phủ kín những dòng phê chú bằng nét chữ nhỏ li ti, sắc sảo và dày đặc của anh.
Bình luận0
Chia sẻ cảm nhận của bạn về bộ truyện này
Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.