Chương 32: Vấn đáp Thượng Thư

Chương 32: Vấn đáp Thượng Thư

DữuSHIk Vu Lăng kinh hãi thốt lên: "Thưa thầy?! Thầy làmUtdX saoP0KW vậy ạ?"

Lưu Chiêu bỗng nhiên đứngA64b bậtrcbq dậy, giọngsntH nói tràn ngậpvUB1 sự nôn nóng và gấp gáp:C3U9 "Mau, mau mời vị công tử ấy vào đây!"

"Thưa thầy..."kvpu

"Hay là81UG để đích thânWwLd ta ra đón tiếp!"Tyx8 Lưu ChiêuiQcG chẳng màng giữ kẽ gì nữa, rảo bước thậty4PF nhanh hướng ra phía cửa. Vừa bước tới ngạch cửa, ông mới sực nhớ ra Tạ Tinh Hàm vẫn còn đang ngồi bênKwoE trong gian phòng.

Dữu Vu Lăng thấyAJaQ cử chỉ thất thố chưa từng1RZW có của thầy mình thì không khỏi ngỡ ngàng, bèn dè dặt hỏi: "Thưa thầy, người... có quen biết vị công tử ấynLB4 sao?"

Lưu Chiêu cốNgnc gắng hít sâu một hơi để ổn định lại tâm trạng đang dậy sóng, quay sang bảo Dữu Vu Lăng: "ConwfmI mau59ro ra mời cậu ấyKCDB vào tận nơi này, tuyệt đối không được cóCeWi nửaUZBF phần chậm trễ hay thất lễ!"

DữuyW42 Vu Lăng608N mang theo một bụng đầy mối nghi hoặc,d4Eq khom mình lĩnh mệnh rồi rảoygXh bước ra ngoài.

"Bọn họLKTO lại mời nhân vật nào tới85FO vậy ạ?" Tạ Tinh HàmBv7g nhẹD11W nhàng bướcrzP7 ra từ sau bức bình phong gỗ sơn mài, tò mò cất tiếng hỏi.

"TacgTr cũng không rõ.Sg4s Nhưng... nếuMKmC như người này thật sự cóhPQE thể trả lờiMH8q đượcmxph những vấn đề99Ga chất vấnC4U1 trong phong thư này, Lưu ChiêuPJK6 taIW1T cam tâm09fr tình nguyện lấy lễ bái sưqNAe mà phụng đãicDam cậu ấy!" LưuRPEJ Chiêu haiRHfp tay nâng niu bức thư, giọng nói kích động đến mức khẽ runjQIN lên.

TạyDEl Tinh Hàm nghe0lgU thấy vậy thìhJKJ trong lòng không khỏi kinh hãi tột độ!

Mấy ngàyDAyn gần đây,LnAT người của Vương QuánsHc5 học liênCIFC tụcMdKW phái danhM23V sĩRvri tới tận cửa, viện cớ "luận bàn học thuật" để trămoy0V phương ngànazka kếC64B gây khó dễ cho Lưu Chiêu. Thế nhưng lần nào Lưu Chiêu cũngJjHG ungjKue dung ứng đối, phong thái tựDy0J tại thung dung. Vậy mà ngày hôm nay, vị lão nhân gia này lại có thể thốt raJh86 những lờiRB7i nhún nhường bái146W phục đến bựcLHWW này!

"ThếpLIe báGZqt hãyxFxp cẩn trọng, đây rất có thể là quỷ kế của bên Vương4WAd Quán6sai học đấy ạ!xF5s Nếu thế bá chủg6t4 động nhận thua, chẳng phải sẽ trao cho Liễu ĐàmS1Uq cái cớ xác đáng nhấtafRZ để phếlIZf truất Quận học hay sao?"

Trong lòngnkTG Lưu Chiêu khẽ "thịch" một tiếng. Nãy giờ ông chỉ mải mê đắm chìm vào những gútxAKM thắt học thuậtkhhw mà suýt chút nữajrY8 quên bẵng mất rằng Quận học lúcf0Ni nàyARuF đang đứng trước bờ vực sinh tử tồn vongDZ9r ngàn câncUFt treo sợisuWw tóc.

"Đừng gặp người này nữa ạ.HKWa Hãy tìm mộttZmJ lý do thích hợpdANo nào đódZPe rồi sai2mh3 người tiễn hắnQ5Gp đi thôi." Tạ TinhXIto Hàm cất lời đề nghị.

Lưu Chiêu trầm ngâm suy tính giây lát, sau đó trầmj09C giọng đáp:pOYO

"Không được. Học vấn vốn là việc lớnX1nb nghìn thuUuRM của thiên hạ, há cókdDu thể tựi5cR dối lòng mình mà lừa bịp thế gian? Nếu nhưKikU người này thật sự cóy0Ko thể lấy kinh Thượng Thư ra để chỉ dạyW4sa cho ta, LưubZON Chiêu ta đương nhiênvNhJ phải cúi đầu thọ giáo! Huống hồ, nếu5Y7d người ấy thực sự giải tỏa được những mối nghi hoặcFMzB lớng8go laogrKW bấyBoxL lâu nay trong học thuật cho ta, thì đó chính là4C4g điều may mắn lớn nhất trong cả cuộc đời ta rồi!"

Tạ Tinhjqv1 Hàm nhìntJMJ thấy vẻ mặt mừng rỡ2ENh nhưJJZ2 điên như dại của Lưu Chiêu thì biết ngay tính gàn dở mê muội học vấnxJ1q của vị thếDAPB bá này lại tái phát rồi.PjiE Giữa lúc khó xử, trong lòng nàng cũng dâng lên một nỗi tòW0cX mò mãnh liệt.OmTF NàngexGb đưa mắt nhìnFre7 về phía trangizir thư trên tay Lưu Chiêu, ánh mắt vừa lướt qua những dòngfYgX mựcfreG đenebkD thìyxtS bỗng thấy nét chữ này dường1V4q như cóK0SF đôi phần quen thuộc. Đang định bước tới9zyt nhìn cho kỹ hơn thì tiếng bước chânK2qM ngoài cửa đã dồn dập vọngY38z lại gần, nàng vội vàng xoay người trốn trởCf6m lại phíaEM2v sau bức bình phong.

"Thưa thầy, Vương công tử đã tới." Dữu Vu Lăng cất tiếng rồi dẫnLzTi Vương Dương bước vào phòng.

"KínhItAu chào Lưu tiên sinh." Vương DươngyaEX hướng về phía Lưu ChiêuO1vF khom mìnhTf25 vái một lễ.

Lưu Chiêu khựngf9gG người lại, trong lòng không khỏi sững30c9 sờ. Ông vạn lần không ngờ tớijKgA vị cao nhân viết ra bức thư kinh thế hãi tục kia lại có8qQ2 thể trẻ tuổif8S6 đến mức9qzf này!

Ở phía sau bức bình phong, Tạ Tinh Hàm cũng giậtwFPm mình sửng2fXc sốt. Giọng nóiMmp5 này... saodwUk nghe quenMnKt tai đến thế nhỉ?

"Bức... bức thưHrvq này thực sự là do cậu viếtK153 sao?" Lưu Chiêuz5AG giơdsmm trang giấy lên, ánhcX7D mắt đầyky0b vẻ khó tin nhìn chăm chú vào3Mvz Vương Dương.

"Chính làntTs vãn bối viết."Jl9M

"Những câu hỏi hóc búa này, cậuPNjG đều cóuvJC thể giải đáp được cả chứ?"

"Đều có thểC7Tl giải đáp được."mu8K

Lưu Chiêu đứng1jE5 ngẩn ngơ tại chỗ, tròn mắt nhìn Vương Dươngx3qE một hồi lâu, lúc này mới sực tỉnh nhớ raOGcT phép tắc lễ nghi tiếp khách, vội vàng xua tay mời: "Mời ngồi, mời ngồi!"

Vương Dương vừa mới an tọa,Iqdb Lưu Chiêu đã không kìm nén nổi sựrk4E sốt ruột78Yd mà vội vã hỏi dồn: "'KhâmKDhH minh văn tư anRJjz an',BR4B cậuD4ZU nói lời chú giải của Khổng Truyền xưadAqB nay là sai lệch, vậy thì hai chữ 'an an' rốt cuộc phải giải nghĩa thế nào mới đúng?"

Vương Dương từ tốn đáp: "Sách Thượng ThưGlMo Khảo LinhEkNk Diệu có chép: 'Phóng huân khâm minh văn tư yếnILTK yến'. Học giả Trịnh Huyền từng chúcX18 giải rằng: 'Khoan dungo8jc che chở vạn4e1q vật gọiB0ki là yến'. Sách Nhĩ Nhã cũng chép:fUlv 'Yến yến, tức là ônXXzC hòa vậy'. Trong thiên Cổ Kim Nhân Vật Biểu, cái tên 'An9YZf nhũ tử' cũng được6r9n viết thành 'Yến nhũHvIV tử'. Đó chính là bằng chứng xácmhsi thựcrM4R cho thấy thời cổ đại hai chữ 'yến' và 'an' vốn có ý nghĩaRxBj tương thông với nhau. DoTUfJ đóvEkE sáchljXh Thích Danh mới chép: 'An, tức là yến vậy'—"

"Khoan đã,JV5i khoan đã! Xin dừng lại một chút!"ehRh Lưu Chiêu vộivx22 vàng ngắtVVZX lời Vương Dương, chạy lon ton lại phía giá sách, rútjeUc phắt ra một cuộn sáchPJs7 lớn rồi hấp tấp lật giở tra cứu.

Cùng lúc đó, Tạ Tinh Hàm đang nấpo4wE sau bình phong cũngE1A5 nóng lòngpPke muốn tìmjxgy kiếm đồ vật, song thứ nàng muốn tìm không phảiTCoo là kinh thư cổ6UEk tịch, mà là một bức thư cũ. Nàng muốn đối chiếu lại nét chữhCbh một lần nữa,wd5M thếXK0z nhưng lúc này nàng mới bàng hoàng nhớ ra, trong cơn tức giận hôm trước, nàngQne9 đãHP5n bỏ quên phong thư ấy tại biệt thự củaf2C4 Lạc Trạm biệtI2Nt giá mất rồi!

Lưu ChiêupZGH vừa thoăn thoắt lật trục sách vừa liên tục gật đầu tâm đắc,YIii đoạn ngẩng lên nhìn VươngRK4r DươngiDBO áy náy nói:p8gp "Thật thứQGdz lỗi, xin công tử cứ tiếp tục giảng giải." Nói đoạn ôngQGPl bỗngvM7q nhớ ra điều gì, vội cất tiếng gọi: "Tử Giới! Mau saiBlyR người mang tràlDbr quả lên đây!"TOrh

"Trà quả" chính là món trà điểm của thờizoYK xưa, vào thời bấy giờkEmc khi thưởng trà người ta thường dùng hoa quả tươi thay vì các loại4sth bánh ngọt.ZdYM

Dữu Vunp5n Lăng đang nóng lòng muốn vào nghe tiếp những lờir3gy luận giải kinh điển, nghe thầyOsy2 sai bảo liền rảo bước thậtN3wK nhanh ra ngoài sắp xếp.WI9d

VươngcAWD Dương ung8Qy7 dung tiếp tục:1EfX "Hai chữoQRc 'an an' vốn là một từ láy, tươngDloy tựoGBQ nhưKH7Q cácJICh cụmdXjx từ 'tiểu tâm dực dực' hayiroC 'thiênfZiW võng khôibEiZ khôi',KAtl đều thuộc cùng mộtMP5y thể thức cấu tạo. Ý nghĩa củamhcp nó hoàncSQd toàn tương đồng vớihW1u 'yến yến'. Cả câuuLTv 'khâm minh văn tưT6Tu an an'lGnq ý nói đức độ sáng suốt, trí tuệ mẫn tiệpFhdb của bậc thánh vương đều bắt nguồn từXEep bản tính tự nhiênwODe thanh thản,bUti chứ tuyệt đối không phải do gượng ép mà có được.WmES Lời chú của Khổng Truyền choULoK rằngHrPz câu này có nghĩa7781 làX0Q9 'làm an định nhữngs6df nơi đáng phải an định trong thiênaFcZ hạ', thực sự0t4B là quá mức gượngSdWp gạo khiên25Er cưỡng."

"Giải nghĩa tuyệt lắm, giải nghĩa hay vô cùng!"tiMY Lưu Chiêu mặt màyB9FE rạngst7k rỡ bừng bừng, nhìncqXD vào trang giấy thư1L5c màX4t0 không ngớt lời khen ngợi. Tiếp đó, ôngBFsS lại vội vã truy hỏi:

"Trong thiên CảoIjes Dao Mô có1ykP câu3lNp 'Chưng dân nãi lạp', Trịnh Huyềnr7BT chú giải chữ 'lạp' này là 'hạt gạo', cậu lại bác bỏ màOuRc bảo đó là cách diễnJx52 giảiQnyJ 'bất từ'7uuL — tức không thành câu cú ngữ pháp, vậyo7Nu ýRjZ9 đó làWgxQ thế nào?"

Lúc này Dữu Vu Lăng8OT5 đã dẫn hai người bộc dịch bưng khaylM0e tiến vào phòng, bày biệnJKe4 trà cụmFWF cùng đĩaXc1N hoa quả tươi ngonzA1R lên chiếc14No bàn trước mặt Vương Dương. Hắn còn đích thângDVJ nâng ấm rót9J1n một chén trà nóng, cung kính dâng tới trước mặt Vương Dương.

VươngJ3cw Dương đón lấy chén trà, khẽ gậtIga5 đầu nói lời cảm ơn rồi thong thả giải đáp:2C8k

"Nếu hiểu theo nghĩa của Trịnh Huyền thì 'Chưng dân nãi lạp' sẽ dịch thành 'Dân chúng bèn là hạt gạo', câu văn như vậy cănT9Yj bản không thành ngữ pháp. CònKtiL nếu muốn suyUNEV diễn rộngvigR ra chữ 'lạp'EpE4 mang ý nghĩaJj80 là 'ăn hạt gạo', thì trong toàn bộ cổ văn tuyệtqm6U đối không hề có tiền lệ dùng từ nhưqwov vậy. Thiên VươngVDQi Chế trongWWh2 sách Lễ Ký có chép: 'Phía tây gọi là Nhung, xõa tóc mặc áoi997 da thú,M90a có kẻ không ăn hạt lương thực (bất lạpT7CI thực)'.J6ZA Thử hỏizYWh nếu đổi câu ấy thành 'cóFIzn kẻ không hạt lương thực (bất lạp)', liệu có xuôi taiwlyY và chấp nhận được không?"nD9T

Đôi mắt Lưu Chiêu bỗng sáng rực9Rj1 lên như đuốc,4zNW vội vàng hỏi dồn: "Vậy thì chữ 'lạp'DMRe ở đâygb8a rốt cuộc phải hiểu theo nghĩacXZl nào mới chuẩn xác?"

Tạ Tinh Hàm ở phía sauZHxs bức bình phong cũng bấtUtsf giác nghiêng người vềf1Ld phía trước, nín thở chờ đợi câupfMm trả lời.

"Chữ 'lạp'XhDh ở đây thựcYYQk chất là chữ mượn âm — tứcyYt6 giả táoCod từ chữ 'lập'DbTP trongVClL câu 'Lập ngã chưng dân' thuộc thiên Chu Tụngy9B0 của Kinh Thi. Sách Quảng Nhã cóFTvc chép: 'Lập, tức là thành vậy'. Học giả Trịnh Huyền khi chú giải thiên Tiểu Tư Đồ0CXv trongLjeW Chu Lễ cũng viết: 'Thành, tức là định vậy'. Bởi thế choLJjS nên—"

Lưu5ecs Chiêu lại luống cuống4ZA9 hấp tấp8JK1 chạyqF4u vội vềynCv phía giá sách lục lọi, miệng không ngừng giục giã: "ĐừngpssC bận tâmMRTh tới ta, công tử cứ nóilMvH tiếp đi!"

"Bởi thế choP2vq nên câu 'ChưngzJvp dân nãi lạp' thực chất mang ý nghĩa là 'Chưng dânv9NV nãi định' — tức muôn3qTy dân nhờ đó mà được anz6iC cư định cư vững vàng. Do vậy5tyJ mà thiên HạThPL Bản KỷxV07 trong sách SửjtYE Ký mớicZ9l diễn giải3jJC bốnHd4I chữ này thành 'ChúngQxEl dân nãi định',Km0i chínhre4r là nắmACdw lấy đại ý sâu xa của câu vănO0ED mà ghi chép lại. HơntFkx nữa nếu liên hệ chặt1miG chẽ với ngữ cảnh đoạn văn phía trên: Đại Vũ trị thủy thành công, khiến cho ngũCxMm cốc có thể gieoB0CX trồng làm lương thực, chim muông7op8 cầm thú cótajD nơi5g8Z sinh sôi nảy nở, trăm thứ hàng hóakVjp vật dụngapYt lưu thông thuậnbbX9 tiện, đó mới chính là toàn bộm4kp ýQicy tứ của việc an định muôn dân trămXnRd họ,162k tuyệtgbDA đối không thể chỉ thu hẹp hạn hẹp trong mỗi việc lấp đầy bụng bằng hạtlkiA gạo được. TừCLPi đó có thể khẳng định chắcWA4G chắnM9al chữ 'lạp' ở đây tuyệt nhiên không mang nghĩa 'hạt gạo'."

Vương Dương dứt lời, trong căn phòng bỗng chốc rơi vào một khoảng không gian tĩnh lặng lạ kỳ, chỉ còn nghe thấy tiếng trục sách giấy sột soạtNRlg ma sát vào nhauTg03 vang lên giòn giã.

Dữu Vu Lăng tranh thủ khoảng trống liền bước lên hỏi chen vào: "Vương công tử, ban nãy huynh nói Trịnh Huyền chú giải thiên Tiểu Tư Đồ..."

"Xuất sắc!2u9G Quả thực là tuyệt diệu khôn xiết!"B3zW Lưu Chiêu chắp tayJtAo sau lưng tấm tắc trầmEAbG trồ khen ngợi, sải bước quay trở lại chỗ ngồi. NỗiZJX1 hân hoan kích động trên gương mặtRWYs già nua lộ rõ không sao giấu nổi: "VịnZ7T công tử nàyrDMF công phu nghiênH7hr cứuPqFz huấn cổ học thực sự vô cùng thâm5wfz sâu uyênupUN bác! Đầy ắpQLTw phong thái di phong của các bậc Nho gia thời Lưỡng Hán! Không biết lệnh sư khai tâm của công tử làY7op bậc danhO5Ff NhoHq5I nào vậy?"

Huấn cổ học vào thời8lFv cổ80Fl đại còn6Ky0 được gọi là "Tiểu học", tương đương với bộOxFX mônmTVd "Ngôn ngữ học"PTaS và "Văn tựhStk học"iHk4 củaDG2F thời hiệncbs0 đại. Môn họcEq4y này6d6m hưngcOeE thịnh rực rỡhQsJ vào thời Hán Đường,V47I đến triều đại nhà Thanh thì đạt tới đỉnh cao rực rỡ với quy mô đồ sộ.

Những luận điểm mà Vương Dương vừa trình bày bante3c nãyywcq thực chất là sựSLjf đúc kết tinh hoa từ những thành tựu nghiêntSaY cứu học thuậtXclI của "Học phái Càn Gia" thời nhà Thanh. Lưu ChiêuaNop dẫuThBV bị hạn chế bởi thờiG2Ks đại nên khôngBh4H tài nào biết được Học phái Càn Gia làe4nB thứ gì, thế nhưng bằng nhãn quanj92q uyênTVpt bác của một bậc đại Nho, ông lập tức nhìn thấu nềnJnUj tảng lập luận của Vương Dương trong cả hai câu trả lời đềuE5hs cắmfr73 rễ vững chắc trên nền tảngRlUQ của huấn cổ học. BởiXb3s vậy,ZAeE lời nhận xét "đầy ắp phong thái diKqII phong của Nho gia thời Hán" cũng hoàn toàn chuẩn xác chứdhYy chẳng hề quáyBqp lời.

"ThầyJBHf của ta có rất nhiều người..." Vương Dương nhất thời cũngC98s chưa nghĩ ra cáchA3cI trả lời câu hỏi nàytsGg sao cho trọn vẹn. NgườiLxji thời xưa khi làm họcYsaI vấnvM3Y vốn vôMnjx cùng coi trọng nguồn gốc mônazdv phái sư thừa. Chuyện giấuLN8X giếm danh tính sưc913 phụ như trong tiểu thuyết võ hiệp gần như khôngWGyg bao giờ tồndEKm tại trongCQ0J giới sĩ phu, dẫu là bậc ẩn sĩ mai danh lánhQkpZ đời thì người ta cũng chỉ ẩn giấu hành tung chứ không bao giờ giấu tên tuổi,O0lb huống chi lại là một bậc đại tông sư về kinh học.

"Học hỏi quaOdmG nhiều bậc thầy sao?" Lưu Chiêu không8QnA khỏi lộZsi5 vẻ kinh ngạc.

Trong kinhL9Qa học xưa nay vốn coilz5t trọng việc truyền thừa một mạch chính thống, việcLzKn mộtQMm2 người theo họcCKpo nhiều ngườiziXG thầydbmz khác nhau là điều vôeHk0 cùngfYn4 hiếm1YgL thấy, huống chi người bình thường cũngQ0Ux chẳng thể nào tìm đâu ra nhiều bậc danh sư đến thế để thọ giáo.

Dữu Vu Lăng đứngerJb bên cạnhuayr liền khẽ lên tiếng nhắc nhở thầy mình: "Thưa thầy, Vương công tử xuất thân từ Lang GiafD2g VươngB8rw thị."

"Ồ? Hóa ra là công tử của bậc đại giaYKQB thế tộc! Thảo nào, thảo nào!" Lưu Chiêu vừa ngạc2ypI nhiên vừa mừngM51x rỡ thốt lên.

"Đại gia" ở đây71af chính làiE2H cách gọi các thế gia vọng tộc hiển hách, còn "Đại gia tử"8ZNg là một danh xưng2dcg tôn kínhN0b8 mà người đương thời dùng để xưng hô với con em thuộc các dòng dõi hàoFjVc mônlqsM quý tộc vọng tộc.

Tạ Tinh Hàm nấp sau bức bình phong, khiM3rI nghe thấy bốnTsg6 chữ "LangxHeP Gia Vương thị" khẽ lọt vào tai, đôi mày thanh tú bất giác khẽ nhíuB4zB lại.