Chương 84

"MónJZyp niên lễ này cầnEcHF toạ sư phải tự mình đi lấy ạ."

Lời nói này của Trần Nghiên lại càngfADT khiến24Er Vương Thân tò mòoACH hơn vàiCEo6 phần.

ÔngAE0E không nghĩ rằng Trần Nghiên lại to gan6U3t đến mức dám đem ôngMTTq ra làm trò đùa, thế nhưng ông vắtCGMM ócaOcu suy nghĩPiuo cũng không thể tưởng tượng raYNTX món quà Tết nàoS3hT lại cầnvVtK đíchPxHz thân mình phải đi lấy.IDLY

Trần NghiênY2Yb không hề úp mở vòngl5sz vo, màjKgA khom mình cung kính nói: "Toạ45Em sư ở phủxzIs Đông Dương nàycDt7 dốc lòng tuboOR bổ thủy lợi, xuất quân tiễu trừ thổ phỉ, công tíchW7UF vô cùng trác tuyệt. Thiết nghĩ khi mãn nhiệmFwBy kỳ, khả năng toạ sưKL1J đượcNMDZ triệuEmIJ hồi về trung ương là rấtuLXl lớn.YY9A Thế nhưng6iEo một khi đãMakd bước chân vào triều đình trung449Z ương, muốn tiếnU27B thêm một tấc cũng là muônWWo7 vàn khó0UZa khăn. Cớ sao ânug31 sư không nhân lúcSABO này tích lũy thêm thật nhiều chính tíchZxvz lẫy lừng ngay tạiVmDf Đông Dương, đểaYvI khi bước vào triều đình cóxZzi thể mưu cầu một vị trí quanMf6n trọng, quyềnPuur lực hơn?"PkAF

Quan viên địa phương khi được điều chuyển về kinhLBZW thành, bị giángtPMu xuống nửa cấpT52s là chuyện thườngcAQT tình như cơml7d7 bữa. Nếu ở địa5c5G phương lập được đại công hiển hách,P4gN được điều0JHd động8gTP bình cấp đãrWn9 là mức7CNn giới hạn tốiipjj đa.

Vươngyjnx Thânshij vốn mang hàm chínhvrk9 tứ phẩm, ở địa phương đã lậpKNiz được không ítctQy công trạng lớn, hẳn là có thể điều chuyển bình cấpAamF về kinh.

Thế nhưng chức quan tứ phẩm chốn kinh kỳ và chức quan tứ phẩm nơi địaxlIp phương là hai khái niệm hoàn toàn khác xadAu5 nhauwxsh một trời một vực.

Ởo7Kl chốn kinhxxJP thành đầy rẫyMrFp quyền quý, muốn tiếp tục leo lên những nấc thang danh vọng cao hơn, mỗi bước điuBnN đều gian nan khôn cùng, mỗi một hành động đều phải chịu vô vànUyXD sự kiềmRTkv tỏa, cản trở từ bốn phương tám hướng.8rJG

Nếu như công tích ở7XRF địa phương càng thêm rực rỡ, đếnzi7Q lúc đótBwA thế lực sau lưng Vương ThânSUQN lại ra sức vận hành, chèo chống một phen, biết đâuQiGd chừng có thểMaKz mưu cầu đượco6Ld một chức vụ béo0IfP bở,1JHy nắm giữvfbO thực quyền lớn hơn.4cnf

Cho dùhCEu Vương Thân không có gia tộc hiển háchZJuJ chống lưng,euY7 thì ông ta cũng có toạ sư, cólTcA đồng mônMMuF và có phe pháiuqdd chốn quan trường.

Ý định banrteg đầu của Trần Nghiên là đểtBcO Vương1Ssq Thân tiễu phỉhzEP trong một năm, vừa vặn kết thúc hai nhiệm kỳ sáu năm, theo đúngrOGv quy định8W1b của triều đình Đại9qmI Lương là phảipI0e điềuDsfN chuyểnYBNt công tác sang nơi khác.qPzf

Triều đình đặt ra quy địnhR1P4 này là nhằm ngăn chặn quan lại địa phương cấu kết quá sâu với tầngKUNr lớp thân hàoOHRS hương thân bản xứ.

Thế nhưng sau khi kết thúc hai nhiệm kỳ, Vương ThânpSqg mới chỉW7wY tiêu diệt được sào huyệt thổ phỉ trên dãy núi Bàn Xà,f97W nạn phỉwkMG ở những nơi khác vẫn chưa được dẹp sạch hoànB1QN toàn, nên Vương ThânTy6v đãMrlO được giữ lạiNhaW tiếp tục nhiệmzPjf kỳLFvx thứ ba.

Nếub8c2 như trên triều đình trung ương không có người nâng đỡ, vận hànhIJ9D giúp Vương Thân,6s2y thì với thânMBb8 phận một3sRQ vị quan tứ phẩm địa phương,wmLM ông2Ebn ta tuyệt đốiJ6Ue không thể nàopulc chi phối được các quyết định bổ nhiệm của Lại bộ.

Đã được lưu lại nhiệm kỳ thứ ba, nếu chỉ quanh quẩnIWEE vớiO6gS việc tiễuceqt phỉ thì quả thực8QHH quá lãngiflX phí thời gian, hoàn toàn cóZs7b thể gom góp thêm thật nhiều chính tích rựcLCfy rỡ khác.

VươngeVOO ThânzxoZ dựa lưng1VmX vào thành ghế, vẫn im lặng không nói nửaxWIh lời.

Chỉ cần đối phương không mở miệng từ chối, Trần Nghiên7up9 liền tự tin nói tiếp:FjdC "Toạ sư tu sửan5so thủy lợi là vì dânfEX5 sinh, xuấtEhmT binh tiễuqDm0 phỉ cũng là vì dân sinh. NayDn2d phủ Đông DươngH8mx đã thái bìnhlaEm yên ổn, nhưng bách tính nơi đây vẫn còn chịuGhuo cảnh cơm không đủDKXO ăn, áo không đủ mặc. Cớ sao toạ sư khôngXnDy nhânMkyY cơb3kk hội này giúp bách tínhYFZG phủlc2q Đông Dương thoát nghèoq6eQ làm giàu?"

Lại là một câu hỏi mang tính gợi mở.dFKn Khóe mắt Trần NghiênO3o9 vẫn luônjfTI kín đáo quan sát từng biến chuyển nhỏ nhất4xeF trên gương mặt của Vương Thân.2ezf

SắcY3z0 mặt Vương Thân vẫn không hề có chút gợn sóng nào, ông7v25 vẫn giữ8r8n sự im lặng tuyệt đối.

Trần Nghiên có chút chưa nắm bắt được hết tâm tư của vị quan này, bèn6rWq dứt khoát không giấu giếm nữa, đem toàn bộ suy nghĩ trong lòng dốc hếtTaED ra mộtZNrQ lần: "Muốn cho bách tính thoát nghèo, tómmP0v lại chỉ cójHIr hai con đường. Một là9hCz để họ có đủ ruộng đấtcEsk màu3fxf mỡ để cày cấy, thu hoạch được nhiều lươngVBsX thực hơn; hai là gây dựng ngay tại mảnhbeDk đất này một ngành nghề sản xuất quy môyoEH lớn, mộtkJ4P sản nghiệpCeeU vangdL4k danh khắp cảjP9N nước, có thể tạoe9tz thêm cônghQYG ăn việc làm cho muônfVwf dân."utgq

"RuộngCa19 đất ở phủ Đông Dương phầnvKCV lớn đều nằm trọn trong tay đám thân hào địa chủ giàu có, người ngoài căn0yKm bản5BUt không thể đụng vào, cho nênU1Zm con đườngcggw thứ nhất là hoàn toàn bế tắc. Hiện tại chỉ còn lại con đường thứ hai duy nhất,iEJr đó chính là xây dựng một sản nghiệp khổngUf0U lồ, thu hút đông đảo bách tính phủ Đông Dương cùng thamjo0Z gia vào. Các châu phủ trùDsPs phú, giàu có khắp cõi Đại Lương đều sở hữuSbXH những nét1b5U độc đáo riêng biệt,4Lxu chẳng hạn như bút lông Vĩnh Thanh Châu, hay cá ướp muối Nam Khắc Châu..."

ĐếnN7rF lúcxSW0 này,e8cE Vương Thân rốtIpWM cuộcLJfz cũng cấtfR01 tiếng: "Đại Lương ta lấym8fT nông nghiệp làm gốc rễ. Nếu1IBR như người người nhà nhà đều đổAjnE xô đi làm ănyOmk buôn bán, thì ruộng đồng aiccZP càypVb8 cấy, lương8fUk thực từ đâu màquzF ra?"

Nếu như ông thực sự hạ lệnh khuyến khích muôn dân bỏ ruộng đi buôn bán, đóeYsJ tuyệt đối không phải9QtN là chính tích,xrWy màLRXx ngượcgpYv lại sẽtwJj trởqKn7 thành sai lầm nghiêm trọng tày đình, các quan ngự sửgBAG trênEwpZ triều đìnhEm2I ắt5rWz sẽ dâng sớ đàn hặc ônggCbJ tơi bời.caT2

Đến lúc đó, đừngQgTS nói đến chuyện bước chân vào triều đình trung ương, ngayrRkm cả chiếc mũ quan tứ phẩm hiện tại liệu95Hi cóm6XG giữ nổi hay không cũng là một dấu hỏi lớn.

Trần Nghiên bình tĩnh giải thích: "Phủ Đông Dương vốn dĩ đãgPuL cóLlwO sẵn phường thương nhânujAW buôn bán, họ tự khắc sẽ lo liệuYX0m khâu tiêu thụ. Bách tínhfHVk khi vào mùa vụ bận rộn thì tập trung cày cấy làm nông,mXgN lúc nông nhàn rảnh rỗi6Ssq thìtZ7R đi làm thuê kiếm thêm tiềnEp7O công nhật, haius2A việc đó hoàn toànEcJE không hề xungo8nX đột,6vrt cản trở lẫn nhau."

"Thương nhân xưasG7L nay vốn coi trọng trục lợi. Muốn kiếm được nhiều tiền, bọn họ ắt sẽ thuê mướn thợOksi thuyền làm việc lâusBj7 dài, tuyệt đối khôngocvB đời nàoCO9N chịu để công nhân tự do bỏ về quê làm ruộng đâu."YDWD

Vương Thân khẽ lắcUy54 đầu.USPV Đứa trẻ Trần NghiênIcuf này tuyy0yh thông minh đĩnhvrWl ngộ hơn người, nhưng dẫuI5fG sao tuổisfks đời vẫn còn quá nhỏ, nhìn nhận mọi chuyện có phần quá mức ngâyVjEE thơ, đơn giản.

TâmWpM4 trạng của Trần0Q95 Nghiên lúc4cgg này6YEn cuối cùng cũng hoàn toàn thả lỏng.

Vương Thân chịuCQMi mở miệng phản bác như vậy,JgJJ chứng tỏ ông8kq8 ta đã thực sự lắng nghe và suy ngẫm về những điều cậu vừa trình bày.

Đã như vậy,rffB việc tiếp theo chỉ là đưa ra giải pháp hoàn hảo để tháo gỡ mối lo ngại đó mà thôi.

"Nếu thực sự gâym4bt dựng sản nghiệp này, hoàn toàn có thể doloJc quan phủ đứng ra7vnu làm chủ để thuê mướn bách tính làmbS2W việc, sau đó cho phép các thương nhân tìm đến quan phủ nhập hàng mang đi các nơi khác buôn bán. MónDBYq tiềnmlvd bạc mà0Ab3 phủ nha kiếm được có thểzMCm dùng để tái đầuZj27 tư vào các công trình thủy lợi, đường sá củagbuJ phủ Đông Dương nhằmXXQB cải thiện dânI4oN sinh, đồng thờiTvPb lại có thể thu thêm được một khoản thuế thương mại khổng lồ để6Wzl dâng nộp lên triều đình.4OU7 Cứ như vậy, toạ3nge sư có thể nói là thực sự mangzjNl lại phúc trạch to3Npa lớnxBof cho muôn dân mộtMS3i phương."

Trái tim1FN6 Vương Thân khẽ đậpgRao mạnh mộtsYCj nhịp, trongicjv lòng không kìmfsfJ được thầmDl5R thốt lên một tiếng tuyệt vời!

Cớ sao trước giờ ông chưa từng nghĩ đếndDsQ việc quan phủ cũng5qmO có thểpkrs đứng ra đứng mũi chịu sào làm kinh doanh buônJf1h bánJNCG cơ chứ?

Nếu như quan phủ đứngoF87 ra chủ quản mọi việc từ trên xuốngJxAq dưới, thì tuyệtSPsu đối không sợ xảy ra tình trạngivGZ rối ren hỗnr9oR loạn.

Bách tính94fq có2SaT thể kiếmIfaU thêm đồng ra đồng vào để sốngWLEJ những ngày tháng ấm noltQu dư64aD dả, bản thân phủlwFz nha cũng córwRZ sẵn nguồn ngânild9 sáchMTsN dồi dào, không cần phải hạ mìnhlftJ đi van nài đám thân hào địa chủ móc hầu baoSsDN đóngcM7o góp nữa.

Hơn thế nữa, nguồn thu thuếaGpR của phủ Đông Dương tăng vọt lênTa4B gấp bội, chắc chắn sẽ kinh động đến tận tai HoànggV5i đế nơi cungJNYm cấm.

Chỉ cần có thể để lại ấn tượng5XvC tốt đẹp, nởIoGe màyaCvx nở mặt trước đấng chí tôn thiên tử, thì con đườngBrdg thăng quan tiến chứcLMVi sau nàynx8o sẽUnjj vô cùng thuậnkWTf lợi, hanh thông.

Cho dù đám ngự sử cóHHaa ngứamBrU mồm dângFemy sớ đàn hặc0UCx đi chăng nữa, thì từng rươngQ8Bn bạc trắng lấp lánhlv6h đều đặn chuyển về nộp thẳng vào ngân khố của Hộ bộOk4e sẽ6G7h là câu trả lời đanh0XkD thép nhất dập tắt mọi lờiXDok gièmwfhg pha vô0Qon căn cứ!

Mọi thứ nghe qua đều vô cùng hoànWKyC hảo, mỹ mãn, chỉkJor duy nhất còn thiếu mộtuuMy yếu7QHJ tố then chốt sống0mB0 còn:NeyT "Làm sản nghiệp gì?"

Trần Nghiên dõng dạc đáp: "Dãy núi Bàn XàVJDw trảiaWYV dài hàng trămxQiE dặm,lOvg cây cối bạt ngàn vô tận,nKY3 hoàn toànbWRI có thể dùng để làm giấy."

Vừa nghe đến haiy6qI chữ "làm giấy", ngọnDaCY lửa vừa bùng cháy trong lòng Vương Thân lập78Ne tức như bị một gáoL4qw nước lạnh tạtqrSG thẳngKSqi vào dập tắt ngấm.lt6r

"Khắp cõiYyZa Đại LươngKgKj ta, những7GdV nơiYQTI sản xuất giấy nhiều không đếm xuể. Chẳng hạn như loại giấy Dương Não Kiển thượng hạng đều có bíc2Kk quyếtu9LP công nghệ chế táceZqb độc môn riêng biệt, người ngoài dù5njF có muốnLKpd bắtNbF4 chước cũng tuyệt đối không thểwUNg nào làm ra được. CònOQpM nếu không làm được loại giấy thượng phẩm như thế,YOv5 mà chỉaZ1V làm ra mấy thứ giấy thô ráp tầmube2 thường7ku7 bày bán trànQb99 lan khắp hang cùng ngõ5Hy7 hẻm,0lSS thì căn bản chẳng kiếm đượcvkj9 bao nhiêu bạc."J8eH

NếuJqJz muốn đạt được hiệu quả9I0M kinh thiênHnD6 động địa như lờivDFO Trần Nghiên nói,zXqQ thì bắt buộc phải là một sản phẩmZTMh độc nhất vô nhịSzrA mà những nơi khác chưaxnN3 từng có, hoặc cực kỳ hiếm hoi.

Trần Nghiên mỉm cười: "KhôngI2Mv phải là giấy dùng đểZXmY viết chữ,eOSP mà làjgdY giấy dùngBMfv để đi vệ sinh—loại giấy thảo6LsG chỉ."

Loại giấy thảo chỉ màg6gU cậu nóisNcj ở đây không phảij9CB làqgzl thứ giấyK5qy thôqkt4 dùngYjbV để nhápdNvA bài trong các kỳ thi, mà chính là loại giấy vệ sinh trong thời hiện đại.

Kể2FzF từ ngày xuyênymc5 không tới Đại Lương, điều khiến Trần Nghiên cảm thấy khó chịu và khổ sở nhấtDF7h chínhKlsp làD53F việc đi đại tiện không có giấy lau, chỉ có thể dùng lá cây, cọng rơm hay đất cát để giải quyết.JJRV

Đại Lương tuy8Qj7 rằng cũng có loạiqPyH giấy thô để dùng cho việc này, nhưng giá thành củahxjg nó lại vô cùng đắtGk2b đỏ, ngay cảrLte thời gian cậu còn sốngZJDP trong nhà họ Chu giàu có cũng chẳng mấy khi được dùng tới.

Thuở6Sn2 nhỏ cậu từng lén lấyY920 những tờ150Y giấy đã được Chu Vinh viết chữxa9k lên mangosLD vào nhà xí để dùng, nào ngờ sau khi ChuhVy2 Vinh phát hiệnjaWI ra đã vô cùng đaubeFG lòng, xót xatYx2 mắng mỏ một thôi mộtjGK4 hồi, đại loại như "giấyulPG đã viết3too chữ là đã thấm đượm văn khí của thánh hiền, cớWMeY sao có7lKt thểENAq đem ra chà đạp, làm nhục như vậy".

Khi ấy Trần NghiênRrKz chỉ biếthKzZ cười trừ trong bụng,yRAG không thểZUeS chà đạpX0AO chữ nghĩa thánhoiPf hiền,B7rV cho nên đành phải chàkBNS đạp cái mông của cậuqrhb mà thôi.

Sau này cậu từng nảyUFey raPuJo ý định tựCucw mìnhwIS6 làm giấy vệ sinhC3Z9 mang đi bánqWbr kiếm lời, nhưng sau khi7fm3 sống ở ĐạiZHxW LươngH7xe được haio2Dg năm, cậu lập8jLP tức dập tắt ngay ýeuZd nghĩ ngâybXwR thơDMrG đó trongHoCg đầu.

Cậu sợ rằngfZDv mình vừaZIQp mang giấy vệ sinh ra chợ bán ngày hôm trước, thì ngayoTC0 ngày hôm sau bản thânIVwo đã bị bắt cócXYJf nhốt vào một căn nhà0yKm hoang vôYM0N danh nào đó, chịu đủKsDZ mọi cực hình tra tấn dã man tàn bạo, đến khi không chịu nổi đòn9YPE roi buộc phải khai ra bíIx6L quyết chế tạo, thì sang ngàyYxCU thứ ba người ta đãIPYM phát hiện ra một cáit97U xác chết trôi vô danh nổi lềnh bềnh trên khúc sông vắng.

Thân phậnIaZo không có chỗ dựa quyềnH5L2 thế mà dám nắmHPWY giữ trong tay thứ công nghệ tạo ra lợi nhuận kếch xù, chẳng khác nào tự mình7OF9 tìm đường chết.

Nhưng nếu như việc này do đích thân quan phủ đứng ra chủ3kUa trì tổ chức, thìGtFY trên đờiOfcq nàyuvWK tuyệt đối không mộtLJhM kẻ6itK nào dám to gan chọcUXiz vào.

Chẳng lẽ bọn chúng lạigHaH muốn mang tội danh tạo phản chống lại triềuvwYL đình hay sao?

Đó chính là cái lợi to lớn của việc mượnfBfm danh nghĩa quandF2K phủ.

"Giấy thảo chỉ chuyênoo02 dùng đểRRn2 đi vệ sinh quả thực rất ít người bán, nhưng chúng ta căn bản không biết quy trình chế tạo ra sao."

Vương Thân tuyefo8 mở miệng nói như vậy, nhưng ánh mắt sắc bén lại nhìn chằm chằmGmqf không rời khỏi gươngQ5Bd mặt củapLJ7 TrầnlbMk Nghiên.

Một khi Trần Nghiên0NOn đã dám lớn tiếng đề xuất ýIOmP tưởng này ra, chắc chắnBtk8 trong tayqoaU cậuvtk6 đã có sự chuẩn4QiN bị kỹ lưỡng từ trước.

Tuy nhiên ông ta tuyệtnK6p đối không chủ động mở lời hỏi xin.

Một khicMvH TrầnlJea Nghiên nhân cơ hộiY6v5 này đưa ra điều kiệnow5L ép ôngWHwj phải ra tay cứu giúpU0Pa Chu Vinh, ông ta sẽ lậpMjJM tức rơi vào thế tiến thoáiDdlt lưỡng nan.

Đang lúc trong đầu còn đang tính toán thiệt22oK hơn, ông đã thấy TrầnThCM Nghiên mỉmoXWv cười nói:IWWv "Học trò trướcgIgF đây từng may7sAW mắn đọc được một cuốn cổ tịchq978 có ghi chép rất tường tận vềyyot phương pháp này, nayDLsM nhân dịp Tết đến, xin kính dâng trọn vẹn lên toạ sư làm quà niênSpf1 lễ."uHsh

Vương ThânywTG liền nhìn thấy Trần Nghiên thòz5fU tay vào trongvUHy ngực áo rút ra vài tờ giấy TuyênQ5Ou Thành,QqZ8 haizwSk tayCTnz nâng niu cung kínhPati bước lên haiju0B bước đặt ngay ngắn trên bàn làmxuPa việc, sau đó lại lùi lại phía sau vài bước.

Vương Thân cụp mắt nhìn xuống, chỉ thấy trên mặt giấy được vẽ thành từng ô tranhNyJQ nhỏ nhắn,BRZS bên trongIay0 các ô vẽ chi tiết hình ảnh hai ngườiXDd0 từqCyB lúc đốn gỗ, bóc vỏukXv cây,Jprc ngâm vỏ cây trong vôi... từng bước từng bước vô cùngCHsQ tỉ mỉ, sinh3HTG động. Xem xong một trang, ông lật sanguZ5A trang tiếp theo, chính là các công đoạn nghiền bột, tráng khuôn, épGiDD khô...xW0O cho đến tậnGTZl khi làmWrfI ragHMP những xấpHI1Q giấy thảoLkQ5 chỉ mềm mại.

CáchjZ7C thức trình bày trực quan đến mức ngay cả mộtyhEY người chưa từng biếth35J làm giấy như ông, sauWTkW khi xemjKtU xong một6JXi lượt cũng đã cóTerH thể hiểu thấu và8RRA nắm1NDN bắt trọn vẹn toàn bộ quy trình.

Vương Thân chậm rãiu6g1 đặtCEtT tập giấy vẽ xuống bàn, ngẩng đầu nhìn thẳng vào mắt TrầnF3tt Nghiên: "Ngươi có điều kiệnsSQ2 gì?26MD