Chương 24

Nghĩ đến cảnh ngộ củaDLcd Caok5Ul Thị langcyUD cùng với toàn bộyYAa giaWdRl tộc họ Cao lúc này, Trần Nghiên khẽ rũab9o mi mắt, cung kínhkRfb đáp: "Đệ tử đãQK4B hiểu rõ rồi ạ."

Chu Cử nhân nói rất đúng,IwX4 khi bản thân còn chưa5ArC nhìnPzrA thấu đượcBWEj cụcW4pY diện triều chính màOb5u đãtma4 vội74XR vàng đứng về một phe5kTW phái, chẳngEdQ0 khác nào tự tìm đường chết.

LàRH0N do cậu đã suy nghĩ quá nông cạn.

Dương phu tử vìPA7t khiếmXegk khuyết cơ thể nên không thể tiếp tục6LCH thi0yGy cử, chỉnDyT có thểRWIC toàn tâmUWUZ toàn ý dồn hết tâmdo1c huyết vào việc dạy dỗ học trò, điều nàywhnx trái lại66zW còn phù hợp với cậu hơn hẳn những vị tiên sinh đang vướng bận danh lợi công danhXGYt ngoài kia.

Hơn nữa, một ngườigj2j có thể khiến Chu Cử nhân tônjCEd sùng kính trọng đến bựciNkS ấy thì tài7uWs học chắc chắnfI25 phải9Frd vô cùng thâm hậu. Có thể theo học một bậc thầy dạy văn cử nghiệp như vậyeMQZ đãYuhn là may mắn lớntbyh lao củaFiJF cậu rồi.IRal

Chiếc xe ngựa dừng lại bên ngoài hàng rào nhà Dương phu tử, Chu Vinh dẫn haixMdw đứa trẻ xuống xe rồi cùngN5Ia nhau rảo bước đến trước cổng tre.

Nhàg6ak củaMaJA Dương phupNzi tửaW5n thoạt nhìn chẳng khác0HT0 gì những mái nhà tranh mộc mạc của chốn thôn quêoXOz xung quanh:SNDW hàng rào tre vây quanh một khoảngIG9o sânGgAT nhỏ nhắn, nuôi dăm ba con gà lục tục2uFv bới đất, giữa sânO8a8 là banuW5 gian nhà ngói gạchn2t4 xanh đã nhuốmvQ8l màu thời gian, gócQOcp tường chất đầy những đống củi khô ngay ngắn.

Góc đông nam là mộtbi6d gian nhà vách đất thấp lè tè, ống khói bịhj4Z mẻ mất một góc, nhìn qua là biếtdMSF gianmzU2 bếp.

Chu1GHB Cử nhân cất giọng sang sảng gọi: "Dương phu tử có nhà không ạ?"

Cánh cửa gian chính kẽo kẹt mở ra, mộtryen người6jSt đàn ông mặc áoICy7 vải thô, chân mang giày cỏ chậmUMzv rãi bước ra ngoài.

Người đàn ôngc1ye có khuôn mặt chữ điền2DqD vuông vức, râuWVCm tóc đã điểm hoa râm, dáng8Pjb người gầy guộc thanh mảnh. Đứng sừng sữngb7dT giữaioBD khoảng sân mộc mạc, hình ảnh ấy khiến Trần Nghiên bất giác liên tưởng ngay đến câu thơ của Đào Uyên Minh:wzmN "Hái cúc dướiwVmO giậu đông, thong dong nhìnHhHE núi Nam."

Dương phu tử đội chiếc nón láklTm lên đầu, cất lời: "ĐangCYSY độmPRy càyYtC9 cấy mùa xuân, ta bận4rU3 rộnOXM4 tốioRve mắt tối mũi. Nếu hai đứa nhỏykMq bằng lòngjHwZ thìNscg cứ theoZ8m1 ta xuống ruộng làmqguW lụng một chuyến."

Thế làYoTC Trần Nghiên và Chu Ký Bạch cứ76rg thế theo chânTx8z Dương phu tử lội thẳng xuốngCwNL ruộng nước.j3wB

Thửa ruộngDAhy của Dương phuULir tử đã được cày bừaXanq phẳng phiu, ông vừa bước xuống ruộng liền cắm cúi tựQs8d mìnhH4L9 cấy mạ.

Chu Cử nhân vừa xắn cao ống quần vừawKCh dặn dò hai đứa nhỏ: "Cấy mạ cũng giốngFV5s như luyện chữf8ZN vậy,EWrC từng nhánh mạ4KId cắm4Lfd xuống đều phải dồnaNNb hết tâm trí cẩn thận."

Trần773L Nghiên và Chu Ký Bạch đồng thanh vâng dạ, tự giác xắn cao ống quần và tay áo rồi cùng lội xuống lớp bùn nhão.oy9I

Bàn chân giẫmhkiu trên7LLm nềnA9Fe bùn mềm sụp,ozMm hai đứazMvh trẻaNcF khom lưng cắm từng nhánh mạ non xuống bùn70Gv sâu, lùi lạiEiTR một bước rồi cấy tiếp nhánh thứL8ZR hai, cứ thế lặp đii4XC lặp lạiMRMr nhịp nhàng, cấy xong một hàng rồiYINF lại chuyển sang hàng kế tiếp.

Cả người phải cúi gập liên tục suốt nhiều giờ7ENB liền, sống lưng mỏiN86i nhừ đau nhứcaHn4 nhưKiDL muốn gãy đôi,T23L may sao8OJe lần này khôngzvrO có đỉa đói bu vào cắn người.MoVS

Mãi đếnZmHY khi cấy xong trọnOY85 một thửaxhjz ruộng lớn thì bóng chiều cũng đã bảng lảng buông xuống.

Trần Nghiên chỉ cảm thấy thắt lưng rã rời như sắp gãy lìa. Dương phu tử mời mấy ngườiBHl8 bọn họ uống chén nướcRTh2 lã rồi chẳng hề đả động nửa lời đến chuyện thu nhận đồwrav đệ,tkcT cứ thế bảo họ ra về.

Vừa bước4hxJ lên thùng xe ngựa, Chu Cử nhân liền co chân nằm vật ra sàn xe, gương mặt tràn đầy vẻ bơ phờ kiệt sức.

Trần Nghiên và Chu3x4D Ký Bạch cũng mệt lả đến mứclbT7 chẳng buồn hé răng nói nửaXl6P lời,upcz chỉ biết tựa lưng vào thành xe nhắm nghiền64j5 mắt dưỡng thần.

Về đếnSuFe nhà họ Trần, Liễu thị vội vàng bưng chậu nước nóng cùng khăn vải ấm đến chườm đắplKni tayJTbu chân cho4T8C con trai, xót xa than thở: "Ở nhà cha mẹ còn chẳng nỡIGL5 để conQchP xuống ruộng làm lụng nặng nhọc, sang nhà người ta lại phải đi làmxdFU việc đồng áng thế này."

Không phải con ruột của0UZx mình thì18VU người ta làm sao biết xót xa cho được.

TrầnHNdY Nghiên khẽ nói: "Đây làPL9i thử tháchX0Sn mà Dương phu tử muốn khảo nghiệm chúng4tg7 con thôiufN3 mẹ."

"Khảo nghiệm thì7zNL cũng đâu thể hành hạ con trẻ đến5088 nông nỗi này! Thôitdhz ta chẳng thèm học ông ta nữa, để mẹ tìm một thư viện đàng hoàng,4jxC mời tiênHiRL sinhVDUx tử tế dạyTdlN dỗ con."

Những lờiwMJY xót thương chân thànhd7rs của Liễu thị khiến đáy lòng Trần Nghiên ấm59gM áp vô cùng.

Trần Đắc ThọTg34 đang ngồi ngâmPFMk chân nước ấm bên cạnh bèng9Dd đỡdkD0 lời: "Chịu được khổ trong những nỗi khổ mới mong làm được người trên người.b2KX ĐãYZQO là người do chính ChuGWMp Cử7UMw nhân đích thân tiếnzUuN cử thì ắt phải có họcIWHb vấn kinh bang tếJybZ thế, mấy thư viện thôngiZ7a thường ngoài kia làm saoeTSZ bì nổi."ItHf

LiễuecH5 thị dẫu xót conJzms đến mấy thì sáng hôm sauA7vM cũngl2aA không thểCMYB ngăn9iiL cản Trần NghiênrUev tiếpuCXX tục đến nhà Dương phu tử làm việc.

Lên đến xeJtLJ ngựa, Trần Nghiênu5U4 mới nhận ra không thấy4lKE bóng dáng Chu Cử nhânvOTO đâu, cậu quay sang hỏi Chu KýE4Q7 Bạch thì8jDa nhận được câu trảnYpK lời: "Cha tớ nằm liệt ởj6tC nhà rồi,zp9u không bước nổi xuống giườngkRet nữa."

Trần Nghiên câm nín: "..."

Có đượcePUp công danhFvH5 cử nghiệp lậniQ94 lưng quả thực tốtZBBx thật, không cần phải20jG chịu những nỗi khổ cực này nữa.

Ngày thứ hai đổipnWi sang một thửaREeB ruộngch5H khác để cấy mạ,uOa5 buổi trưa haiITgC đứa trẻOvcr chỉ lót dạ bằngKGNR những chiếc bánh nướng0zqP mang theo từ nhà. ĐếniiLN chiều muộnUG71 khi trởO0Y2 về, TrầnrHyw Nghiên mệt đến mức không thốt nên lời, nhìn sang Chu Ký4OEz BạcheYR8 thìiGur thấyEdjI cậuxoX6 bạnHeNn cũng kiệt sức đến nỗi mộtRj5q ngón tay cũng0aLY chẳngM2Gw buồn nhúc nhích.dR15

Hai đứa trẻ đưa mắt nhìn nhau, bất giácAmXv nảy sinh một mối đồng cảm gắnh36p bó sâu sắcHoWm lạ kỳ.

Những ngày1p4C sau đó, ngày nào hai đứa cũng đều đặn đếnHGKx giúp Dương phu tử làm lụng đồng áng,SpdF từ27F3 việc cấy mạ cho đến gieo ngô,TKEK trỉa đậu tương.

LànZhxk da của Trần Nghiên và Chu Ký Bạch bị nắng gió hun đúc đen nhẻm, nhưngLTBw cơ thểtUEQ lại trở nên dẻo dai, săn chắc hơn trước rất nhiều. Từ chỗ mệt lả không mở nổi miệng, đếnEsXL nay hai4uV5 đứaewSU đã có5dLI thể vừah7Ui ngồis7DZ trên xe ngựacuiv vừa rôm rả trò chuyện cùng nhau, đủ thấy khả năngXWy8 thíchKXwa nghi của con người kỳ diệu đến nhường nào.

Một thángTsol sau, Chu Cử nhân cuối cùng cũng quay trở lại nhà Dương phu tử: "Hai đứa nhỏMYHk biểu hiện thế nàoMnSu rồi hỡi phu tử?"

Trên gương mặtvJGc nghiêmDo88 nghịSSoN củap7Q5 Dương phu tử hiếm hoi nở một9hDH nụ cười:5CGF "Hai đứa nhỏ đều biết chịu thương chịuv9Od khó, có lòng kiên trì vàg2c3 nghịSKV8 lực bềnaC5M bỉ, lại không giở trò lười biếng khôn vặt, rất tốt. Hai8aU6 người đệ tử này ta nhận."

Mỗi ngày sauDgpJ khiu4q3 tiễnRYyV Trần Nghiên và ChuSFwo Ký Bạch ra về, DươngUbE9 phu tử đều đích thân đimzOG kiểm traKzov lại từng luống cày,3wc0 thửa ruộng mà hai đứanwNC đã làm.

Chẳng hạn nhưFNt7 việc cấy mạ trên ruộng nước, banZ6fL đầuQipt hai đứa cấy xiêu vẹo nghiêngFkSx ngả,89Pz hàng lối khôngCt8B thẳng tắp, chỗ9hDD thưa chỗ dày không đều, rõ ràng làzy12 những đứa trẻ chưa từng chạmyMRM tay vào bùn đất bao3frI giờ.cF9d

Thế nhưng7pFk càng vềgqU8 sau, những hàng mạ cấy xuống0xl9 ngày càngTFtu thẳng tắp tăm tắp, khoảng cách giữa cácf326 nhánh mạ đều đặn tề chỉnh, chứng tỏu1uA chúngR39D đãEohL làmAtc9 việc bằng tất cả sự nghiêm túc, không hềgERx cóhq4M chút đối phósIfW hay lơCEXm là.

ĐếnribL khi gieo ngô,GsCs cuốc3xrK đất, vun luống... từngjJOL công đoạn đều có thể nhìn86LB thấy rõ sự tiến bộ vượt bậc, chứng tỏ bản tính chất phác, chịu khó chịu thương.

Con đường dùi mài kinh sử cần có thiên tư, nhưngKmd1 càng cần sựvfJo cần cùE4AK và ýgN4k chí kiên định hơn27TM bao giời6KC hết.

Chu Cử nhân đứng dậy, vô cùngZdc8 cung kính và trịnh trọng chắp tay cúi ngườigMne hành đại lễ trướcxeZb Dương phutWSA tử: "Học trò xin đem haikpxN đứa nhỏLpwk nàyu7qD phó thác trọn vẹnBA67 cho Dương phu tử!"

Dương phurDIL tử khẽ thở dài một tiếng: "Ngươi chẳng qua chỉ là một vị phu1OoD tửwINL dạy học tạiH3DE tộc học họ Cao, muốnueDH dứt áo rút luin4VJ lúc này vẫn còn kịp, cớ saoiIjD cứ phải cố chấp đến vậy?"

"Năm xưal9Hc khi cha mẹ học trò qua đời, gia sảnfcHT trong nhà591V đều bị kẻ cùng tộc chiếm đoạt sạch bách, học trò không có tiền đóngCd6D họczFiR phí thúc tu, suýtHNQb chút nữa phải7Bsr bỏLJ3k học giữa chừng.UkyG Chính là2puY nhờVC2Z Cao phuM1pl tử thương tình, đếnzWmD gặp gia chủ họ CaonP97 xinChxa miễn toàn bộ học phí cho học trò, lại còn hàngBPT1 thángx2H4 tự bỏ tiền túi mua giấyrwSh mựcM7RH bút nghiênfet2 và chu cấp cơm ăn áo mặc cho học trò, mới cónQgX đượczy0k học trò2eJx của ngày hôm nay. Học trò đã mang ơn sâu nặnghSRn của họ Cao, thử hỏi làm saozLmE có thểbqkR thoái thác quay lưng lúc này?"

Nhìn vẻ mặtegtq điềmGN5s tĩnh thanhTR6h thảnkgKW củaksya Chu Cử nhân, Dương phuSId8 tửhZax biết rõiMYy mình không thểmPJs nào khuyên can nổi, chỉLVuY đành thở dài thấuaWwL tận tâm can.

NămlrTm xưa chínhJxwi ôngaSxM cũng biết rõ điều đó là không nên làm mà vẫn dấn thân làm tới cùng,W12z nay lấy tư cách gì để khuyên can Chu Vinh8Jew được đây?

"HairVnr đứa nhỏ này ta nhất9pPK địnhDUiI sẽmQ3S dốc lòngxmhJ dạyWxGF dỗ chu đáo."

Dương phu tử buông lời hứa chắc nịch.

ChuMlv0 Cử nhân mỉm cười rạng rỡ: "Vậy học tròHG88 xin chúc mừngMXgR phu tử đã thu nhận1T31 đượcNLxc hai người đệ tử ưu tú. Con trai độc nhất của họcfu6e trò thiên tưNBHp không hề thuaYmRd kém học tròOihr năm xưa, còn đứa con nuôiupMK kia thì bất kể trí nhớ hayDtMi ngộ tính đềuuSwv là bậc kỳ tài xuất chúng nhất mà học trò từng gặp trong đời. Nếu khôngvB1N phải bản thânyLiC họccLBl trò bất lực khôngrukN thểAOF5 che chở cho chúng,TGJd thì tuyệtgpA2 đốikZNm họcm4EG trò không nỡ giao hai đứa nó cho người khác đâu."

Dương phu tử nghed5qe vậy khôngtj2q khỏi ngạc nhiên.

Ông vốn hiểu rõ tính khí củaVYev Chu Vinh, ngoài mặt4Bnc tuy nhã nhặn ôn hòa nhưng thâm tâm lạiqVqS vôuIPO cùng thanh cao, ngườioz2P bình thườngdAgI căn bản không thể lọt vào mắt xanh của ông.wq0u

Hai đứa trẻ này lại có thểQKQu nhận đượcbcZc lời tán dương tột bậc từ miệngOMfa Chu Vinh như thếPbky sao?xbMQ

...

Kể từ ngàytusc hôm đó,w4Lf Trần Nghiên vàVyeE Chu Ký Bạch5Hw5 chính thức bái nhập môn hạ của Dương phu tử.

DoOdqp nhàIQh4 của Dương phuiUEY tử cách nhà của hai đứapAGa khá xa, để tránh việc đi lại mỗi ngày làm lãng phí thờiIeTg gianSNWb học tập quý báu, cả hai quyết định dọn đến ở hẳn tại nhà Dương phu tử.

Đến khi thựcum10 sự bước vào việc học tập cùng Dương phu tử, TrầnxCev Nghiên mới thấu hiểu sâu sắc vì29Y5 sao ChuaYn6 Vinh lại nhất quyết bắt bọn8qqK họ phảiGqQe bái Dương phuiRD8 tử làm thầy.tz1x

Dương phu tửTSOx học vấnGcxf uyênAODE bác như biển rộng, trong mỗioRvZ buổi giảng bàiK0nY ông đều7usn có thể dẫn dắtZHiO điển tích phong phú, lồng ghép các câu chuyện kimAhzG cổ vô cùng sinh động, biến tiết họcf73b thànhMoHN một không gianvJHg tràn ngập sự lôi cuốnO7K5 hấp dẫn. Trần Nghiên ngheoaEd say7Nb9 mê như nuốt từng lời, không hềkAth cảm thấy khô khanInqS buồn ngủ chúthbGu nào.

Dương phu tử cũng làiGM8 một ngườiAXKi vô cùngWTF7 yêu quý sách vở chữ nghĩa. Giấy tờ màcVRf Trần Nghiênkqrd và Chu KýKyVE BạchxHAt đã viết chữ lên tuyệt đối khônglVny được vứt bỏ tùy tiện, mà phải gom lạiBlkS xếp ngay ngắn gọn gàngTOqp trên5les giá sách.

Theo lời ông dạy, mảnh8Mqn giấy một khi đã viết chữ lên làWyUL đã thấm đượm khívnyc chất vănccyS chương,JxwN đó cũng là mồ hôi công sức nỗ lực của65SN bản thân, phải tích lũycmmf chồng cao lên để tự nhắc nhởk538 chínhnr78 mìnhg8oM đã từngxPyX khổ luyện những gì.

Sau vài1UIW ngày dạyphuy dỗ,67f0 Dương phu tửqQ8Z đãaMSM nắm bắt được trình độ cơ bản củax1rr cả hai.

Trần Nghiên ngộ tính cực cao, trí nhớ siêu phàm, đã đọc thông hiểu thấu Tứ Thư,UWUQ nhưng văn phong viết ra lại mang đậm tính rập khuônDhXn gượng gạo (tượng khí). NếufxDL khôngBdYB phải tận mắt DươngprcW phu tử đứng canh chừng cậu56Pd viết từng chữ, e rằng ông sẽ đinhylf8 ninh đây57n3 là bài văn nhờ người5OUc khác viếtcYUH hộ.

Tuy nhiên, ở lứa8VXJ tuổiskzZ còn thơ ấu như thế này mà đãHFy8 có thể viếtmotX ra3icx một bàiPNII văn tề chỉnh, ngayorHD ngắnuWRR thìQZuB đãBXal là điều7nVY cực kỳ hiếm có rồi. Dương phu tử không hềmpX8 hàHXKl khắc chê trách, mà chỉ tùy ý chỉ ra6nNq một chữ, bắt Trần Nghiên phải tìm kiếm và họcjz3s thuộc toàn bộQhcf cácNvxa bài thơ từVAe3 cổdZtk kim có liênWxLE quan đến chữ đó.

Còn Chu Ký Bạch mới chỉ học xong 《Luận Ngữ》 và 《TrungnZ0H Dung》, thấy6ByH cậu học rất vữngX5v6 chắc, Dương phu tử bắtiCk2 đầu truyền dạy tiếpkfDG cuốn 《Mạnh Tử》.

Những ngày tháng dùi mài kinh sử bên cạnh Dương phu8UFh tử trôi qua vô cùng êm đềm và mauXpHO lẹ, cho đến nửa năm sau,g2AP một gã gia nhân của6wad Chu gia hớt hải chạygv6A xộc vào khoảngJgsf sânaO8d nhỏ, xéuLfD toạcezPM bầu không khí tĩnha5Sr lặng.

Chu Vinh đã bị bắt tống giam vào đạiBBNS lao!