Thư Sinh Yếu Đuối, Quan Trường Khiếp Sợ › Chương 58
Chương 58
Chương 58· 2.766 từMiễn phí
Ở triều đại Đại Lương, thanh danh của người đọc sách vô cùng quan trọng, một khi bị vấy bẩn thì cả đời này coi như hết đường tiến thân chốn khoa cử.
Vương tri phủ nghĩ lại việc ban đầu Trần Nghiên chỉ áp giải ả Noãn Yên lên quan tố cáo tội vu khống, còn chuyện dính líu đến nhà họ Cao hoàn toàn là do ả Noãn Yên tự miệng khai ra, có lẽ trước đó đứa nhỏ này thực sự không hề hay biết gì.
Vẻ mặt Vương tri phủ dần hòa hoãn trở lại, ôn tồn nói: "Đã như vậy, hãy về chuẩn bị cho thật tốt kỳ Viện thí sắp tới. Nếu kỳ Viện thí lần này con có thể thi đỗ, con sẽ chính thức trở thành Sinh viên, bản quan có thể giúp con một suất vào thẳng Phủ học để đọc sách."
Theo quy chế, sau khi thi đỗ Sinh viên thì phải vào học tại các trường quan lập. Những người có thứ hạng cao trong kỳ Viện thí sẽ được tuyển vào Phủ học, còn những người xếp thứ hạng thấp hơn thì vào Huyện học.
Lời hứa hẹn này của Vương tri phủ đồng nghĩa với việc bất kể kết quả Viện thí của Trần Nghiên ra sao, chỉ cần đỗ Tú tài là cậu chắc chắn sẽ có một suất bước chân vào Phủ học.
Đây quả thực là sự ưu ái, nâng đỡ vô cùng to lớn dành cho Trần Nghiên.
Các vị phu tử giảng dạy tại Phủ học đều là bậc Cử nhân, thậm chí có cả Tiến sĩ xuất thân, trong khi ở Huyện học phần lớn chỉ là các vị Lẫm sinh, trình độ học vấn giữa hai nơi quả thực không thể nào so sánh được.
Không chỉ có đội ngũ phu tử giỏi, kho tàng sách vở lưu trữ ở Phủ học cũng phong phú vượt trội hơn Huyện học rất nhiều lần.
Khoa cử của Đại Lương tuy thi chủ yếu về Tứ Thư Ngũ Kinh, nhưng sĩ tử không thể nào chỉ cắm đầu đọc mỗi Tứ Thư Ngũ Kinh. Muốn bài văn của mình có chiều sâu và lập luận sắc bén, bắt buộc phải đọc rộng hiểu nhiều, các loại điển tích điển cố lịch sử phải nắm vững trong lòng bàn tay.
Đọc sách, đọc sách, nếu lượng sách đọc vào không đủ nhiều thì tài năng văn chương lấy đâu ra mà phát tiết?
Con em nhà nông làm sao có đủ tiền bạc để mua ngần ấy sách quý, chỉ có con đường bước chân vào trường quan lập thì mới có cơ hội tiếp cận với kho tàng sách đồ sộ ấy.
Kẻ không quyền không thế bắt buộc phải thi đỗ Sinh viên mới được vào trường quan lập, mà trước khi thành Sinh viên lại phải vượt qua ba cửa ải thi tuyển cấp cơ sở. Ba cửa ải gian nan này đã đủ sức chặn đứng bước chân của tuyệt đại đa số con em nhà nông nghèo khó.
Muốn lấy sức của một cá nhân đơn độc để chống lại bề dày tích lũy cả trăm năm của các danh gia vọng tộc, đó phải là bậc kỳ tài xuất chúng kinh thiên động địa đến nhường nào.
Vương tri phủ hứa hẹn cho Trần Nghiên vào Phủ học, chính là trao tặng cho cậu một nguồn tài nguyên học tập vô cùng quý giá.
Trần Nghiên nghe xong chẳng khác nào được tiêm một liều thuốc bổ đầy phấn chấn.
Sau sự việc ầm ĩ ngày hôm nay, nhà họ Cao bắt buộc phải thu mình ẩn nhẫn, trong một thời gian ngắn chắc chắn sẽ không dám manh động ra tay với cậu nữa, cậu hoàn toàn có thể yên tâm dốc sức dùi mài kinh sử.
Thế nhưng cứ mỗi lần nghĩ đến túi tiền rỗng tuếch của mình, trong lòng Trần Nghiên lại thấy lạnh ngắt như ngâm trong nước đá.
Chi phí cho kỳ Phủ thí lần này quá đỗi tốn kém, mà kỳ Viện thí sắp tới chắc chắn chi phí cũng chẳng hề kém cạnh chút nào. Chuyến này trở về nhà, cậu phải tranh thủ dốc sức kiếm tiền mới được.
Ngày thứ hai sau khi phát án, thầy trò Trần Nghiên liền trả phòng trọ, vội vã lên đường trở về làng.
Lúc này đã qua mùa vụ gặt hái bận rộn nhất, người dân làng Trần Gia Vịnh cuối cùng cũng có được những ngày nông nhàn thảnh thơi. Năm ba bà thím túm năm tụm ba ngồi lại với nhau, vừa thoăn thoắt "đập vỏ gai" vừa rôm rả bàn tán chuyện đông chuyện tây trong làng.
Làng Trần Gia Vịnh trồng chủ yếu là cây gai dệt vải, mỗi năm có thể thu hoạch từ ba đến bốn đợt, và đợt này là vụ thu hoạch gai đầu tiên trong năm.
Cây gai sau khi cắt về phải kịp thời lột vỏ. Việc bóc lớp vỏ ngoài ra khỏi thân cây gai đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn vô cùng, công việc này phần lớn đều do đàn bà và người già trong nhà đảm nhận.
Sau khi lột vỏ xong, người ta phải đem ngâm vào nước một thời gian, rồi dùng con dao tre chuyên dụng cạo sạch lớp vỏ xanh và tạp chất bám bên ngoài để lấy lớp sợi trắng tinh bên trong.
Triều đình Đại Lương ngoài việc thu thuế lương thực thì hàng năm còn bắt buộc phải nộp thêm sợi gai. Nếu sơ chế không đạt chuẩn, quan phủ sẽ thẳng thừng từ chối không nhận, khi đó bắt buộc phải bỏ tiền túi ra để đền bù.
Nhà nông nghèo khó quanh năm gom góp từng đồng xu bẻ đôi, làm sao nỡ móc tiền bạc ra đền bù, bởi vậy đám đàn bà con gái khi làm việc đều vô cùng cẩn thận và tỉ mỉ.
Lúc này, đề tài nóng hổi nhất trong làng chính là việc Trần Nghiên đi thi Phủ thí.
Hòa cùng tiếng đập vỏ gai lách cách giòn giã, có người mỉm cười trêu Liễu thị: "Thím Ba đúng là có phúc lớn thật đấy, sinh ra được thằng con trai sáng dạ, học hành giỏi giang đến thế."
Lập tức có người phụ họa theo: "Biết bao nhiêu người dùi mài kinh sử cả đời mà thi mãi chẳng qua nổi kỳ Huyện thí, thằng bé nhà thím mới chín tuổi đầu đã đỗ Huyện thí rồi, thật là giỏi giang hết phần thiên hạ. Chuyến này mà đỗ luôn cả Phủ thí nữa thì chính thức thành Đồng sinh rồi, lúc ấy thì khác hẳn cái lũ chân lấm tay bùn chúng ta rồi đấy nhé."
Liễu thị trong lòng vui như mở cờ, nhưng ngoài miệng vẫn khiêm tốn đáp: "Kỳ Phủ thí khó khăn lắm, đâu phải dễ thi đỗ như thế đâu các thím, thằng Nghiên nhà tôi chuyến này đi cũng chỉ là để cọ xát thử sức xem sao thôi."
Trâu thị ngồi gần đó liền cất giọng the thé đầy mỉa mai: "Thi Huyện chỉ xếp hạng chót bét mới đỗ vớt, còn kỳ Phủ thí biết bao nhiêu người đỗ Huyện thí từ khắp nơi đổ về tranh tài, thằng Nghiên làm sao mà đỗ nổi chứ? Cả cái làng Trần Gia Vịnh này bao năm qua có kiếm nổi một mống Đồng sinh nào đâu, nó mới đi học được mấy năm mà đòi đỗ."
Liễu thị nghe câu nói chói tai ấy thì trong lòng bực bội không chịu nổi, liền đốp chát lại ngay: "Đỗ hạng chót thì cũng là thi đỗ đàng hoàng!"
Vế sau "còn hơn con trai nhà chị muốn đỗ hạng chót mà nằm mơ cũng không đỗ nổi" tuy Liễu thị không nói toẹt ra miệng, nhưng ánh mắt của tất cả những người đang ngồi đập gai xung quanh đều đồng loạt đổ dồn về phía Trâu thị.
Chuyện đích tôn Trần Thanh Vi của đại phòng nhà họ Trần học hành hơn mười năm trời, đi thi Huyện hai lần đều trượt vỏ chuối thì cả cái làng này ai mà chẳng biết rõ mười mươi.
Ánh mắt ấy của mọi người đã hoàn toàn chọc giận Trâu thị.
Mấy tháng trước, vì chuyện tam phòng thi đỗ Huyện thí nở mày nở mặt, mụ ta chỉ có thể ngậm đắng nuốt cay trong lòng mà chửi thầm tam phòng chó ngáp phải ruồi.
Nhịn nhục suốt gần hai tháng trời, Trâu thị cuối cùng cũng không nhịn nổi nữa, liền lên tiếng châm chọc mỉa mai. Nào ngờ Liễu thị lại dám đâm thẳng vào nỗi đau sâu kín nhất của mụ, khiến mụ ta chẳng thèm kiêng nể gì nữa mà gào lên: "Không đỗ được Phủ thí thì sang năm lại phải thi lại từ đầu từ kỳ Huyện thí, đến lúc đó ai đỗ ai trượt còn chưa biết chừng đâu!"
Mụ ta liếc xéo nhìn Liễu thị, cười khẩy đầy cay độc: "Đi thi Phủ tốn kém hơn thi Huyện nhiều lắm, gia tài của thím Ba chắc bị vét sạch sành sanh rồi chứ gì? Sau này có muốn đi thi tiếp e là cũng chẳng còn tiền mà đi nữa đâu. Thím đừng có vội mừng thầm, cái ngữ chân lấm tay bùn cắm mặt vào đất muôn đời cũng không gánh nổi một người ăn học khoa cử đâu!"
Giọng điệu khinh miệt trong lời nói của mụ ta chẳng buồn che giấu chút nào.
Con trai của đại phòng tuy học hành chưa đỗ đạt thành tài, nhưng Trần Đắc Phúc hàng tháng đều có tiền công ổn định mang về, bản thân Trâu thị cũng biết thêu thùa kiếm thêm đồng ra đồng vào.
Chỉ có điều từ khi không còn tam phòng cày cấy ruộng nương gánh vác việc đồng áng cho nữa, đại phòng giờ đây cũng phải cắn răng tự mình lội xuống ruộng làm lụng.
Mấy luống gai này chính là do Trâu thị tự tay trồng. Trần Đắc Phúc suốt ngày phải đi làm công trên trấn, việc đồng áng chẳng thể ngó ngàng tới, chỉ dựa vào một người đàn bà như Trâu thị thì vô cùng vất vả, mùa màng xơ xác, kém cỏi hơn hẳn so với những nhà khác trong làng.
Sản lượng thu hoạch gai của đại phòng thậm chí còn chưa bằng một nửa của người ta.
Trâu thị hơn mười năm qua chưa từng phải đụng tay vào việc nặng nhọc, sau khi phân gia mọi việc trong ngoài đều đổ dồn lên vai mụ, chỉ trong vòng ba năm ngắn ngủi mà nhìn mụ già sọm đi cả chục tuổi.
Mỗi lần nghĩ đến chuyện phân gia năm xưa, mụ ta lại hận thấu xương Trần Nghiên và tam phòng, càng không thể chịu nổi cảnh nhìn thấy tam phòng sống sung sướng vẻ vang. Lúc này điều duy nhất mụ có thể đem ra khoe khoang chính là tiền công hàng tháng của Trần Đắc Phúc và số tiền mụ kiếm được từ việc thêu thùa.
Người làm nông kiếm được đồng tiền vô cùng gian nan, nên ai nấy đều thầm ngưỡng mộ việc Trần Đắc Phúc hàng tháng có tiền công mang về.
Nghĩ đến việc ngay cả gia cảnh như đại phòng mà còn phải bán ruộng mới gồng gánh nổi cho con ăn học thi cử, thì hai vợ chồng tam phòng làm sao có đủ sức nuôi nổi Trần Nghiên ăn học đường dài?
Có bà thím thở dài lên tiếng: "Chú Ba cũng chẳng chịu tính toán cho kỹ, lên tận phủ thành ăn ở tốn kém biết bao nhiêu, cái gì mà chẳng phải dùng đến tiền. Đã biết thi không đỗ thì đi làm gì cho phí của, cứ ở nhà chăm chỉ học thêm vài năm, khi nào thấy chắc ăn rồi hẵng đi thi có phải hơn không."
"Nghe nói đi thi Huyện một chuyến riêng tiền bảo lãnh đã mất đứt hai lượng bạc rồi, cộng thêm các khoản chi tiêu khác, ít nhất cũng phải tốn ba bốn lượng bạc. Thế thì lên tận phủ thành chẳng phải tốn gấp mấy lần hay sao? Chú Ba lúc chia gia tài cũng chẳng được chia bao nhiêu tiền, chắc chuyến này tiêu sạch bách cả vốn liếng rồi cũng nên."
"Dù sao tuổi đời còn trẻ, mới đứng ra làm chủ gia đình nên chưa biết lo toan, ném tiền qua cửa sổ chẳng thấy sủi tăm gì cả."
Các bà các thím xung quanh bắt đầu xì xào bàn tán rôm rả.
Nghĩ đến việc gia tài tích cóp trong nhà bị vơi cạn, trong lòng Liễu thị cũng bắt đầu thấy bất an, lo lắng khôn nguôi. Bất kể Trần Nghiên chuyến này có đỗ Phủ thí hay không, thì sau này vẫn phải tiếp tục đi thi nữa, vậy thì tiền bạc biết lấy từ đâu ra bây giờ?
Nghĩ đến đó, tâm trạng bà bỗng trở nên hoang mang vô cùng.
Trâu thị nhìn thấy vẻ mặt lo lắng của Liễu thị thì trong lòng cảm thấy vô cùng hả hê, sảng khoái.
Suốt hai tháng qua, cuối cùng mụ ta cũng thắng thế được Liễu thị một lần.
Trâu thị cất giọng đắc thắng, không giấu nổi sự tự mãn: "Người ta cứ nghĩ làm anh làm chị như chúng tôi đây khắt khe đày đọa, ăn không no mặc không ấm nên mới nằng nặc đòi phân gia ra ở riêng. Đâu có biết rằng muốn sống qua ngày thì phải biết chắt bóp từng hạt gạo nơi kẽ răng thì mới tích lũy được chút vốn liếng trong nhà. Người ta ra ở riêng xong ngày nào cũng ăn cơm trắng no nê, dăm bữa nửa tháng lại có thịt ăn, cuộc sống trước mắt thì sướng thật đấy, nhưng chẳng biết nhìn xa trông rộng lo cho tương lai sau này."
Đây cũng chính là điều khiến Trâu thị ấm ức bấy lâu nay.
Ngày trước khi còn ở chung một mái nhà, đại phòng được ăn cơm trắng, ăn thịt cá đàng hoàng, còn tam phòng chỉ được húp cháo loãng, thịt cá thì đừng hòng mơ tới.
Thế nhưng từ sau khi phân gia, tình thế giữa hai nhà lại đảo ngược hoàn toàn.
Đại phòng ngày nào cũng phải húp cháo rau cầm hơi, một quả trứng gà cũng không dám ăn, nói gì đến chuyện ăn thịt.
Trong khi đó tam phòng ngày ba bữa đều ăn cơm gạo trắng tinh, mỗi khi Trần Nghiên được nghỉ học về nhà là Liễu thị nhất định phải mổ gà hầm canh tẩm bổ, trứng gà trong chuồng ăn không ngớt, thỉnh thoảng lại mua thịt về kho tộ cho con ăn.
Thằng nhóc Trần Nghiên kia tuy chưa đầy mười tuổi mà vóc dáng đã cao lớn gần bằng thằng Trần Xuyên sắp tròn mười ba tuổi nhà mụ rồi.
Nghe những lời Trâu thị nói, ánh mắt của những người dân trong làng nhìn về phía Liễu thị bỗng có phần khang khác.
Mấy bà lão lớn tuổi trong làng bắt đầu lên tiếng dạy bảo Liễu thị: "Các cụ xưa đã dạy rồi, bớt ăn thì có ăn, bớt mặc thì có mặc, cuộc sống là do mình tằn tiện chắt bóp mà nên. Vợ chú Ba chớ có đem hết vốn liếng trong nhà ra mà phung phí sạch đấy nhé."
"Gia đình này chia hộ ra ở riêng vẫn còn sớm quá..."
"Chẳng biết tính toán làm ăn gì cả."
Mọi người mồm năm miệng mười thi nhau bàn tán, sắc mặt Liễu thị dần dần trắng bệch ra vì ngượng ngùng và tủi thân.
Giữa một mớ âm thanh quở trách chê bai ấy, bỗng nhiên có một giọng nói trẻ con trong trẻo, non nớt vang lên: "Các bà các thím không cần phải nhọc lòng lo lắng đâu ạ, bản thân cháu tự mình kiếm ra tiền được."
Những tiếng ồn ào cãi vã bỗng chốc im bặt như bị ai cắt đứt, mọi người đồng loạt quay ngoắt đầu lại nhìn, liền thấy Trần Nghiên trong bộ áo dài vải thô màu xám tro đang thong thả rảo bước đi về phía này.
Bình luận0
Chia sẻ cảm nhận của bạn về bộ truyện này
Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.