Chương 37

CáiGwdE gọi là Xí hào, chínhmPni là lều thiGK6h nằm sát ngay cạnh hố xí của trường thi, là vị trí tồi tệ và xúi quẩy bậc nhất trong toàn bộ84mE trường thi.

Các sĩ tửN0j1 đi thi sợ nhất là bốcncGH phải Xí hào. Phàm là những ai ngồi phải vịNMKX trí4VXl này, mười người thì có tới tám chín người thi trượt.

Thử nghĩ màRoHi xem, khi ngồi vắt ócBpRi làm bàiCoHJ thi mà xung quanh từng đợt mùi hôiwZKz thối nồngqZCK nặc xộc vào mũi, làm sao cònN57h tâm trí đâu màtZhh suy nghĩ chữ nghĩa, không bị hun cho ngấtDc4e xỉuKdrS tạib3RS chỗ đã là may mắn lắm rồi.

Bốcm8wu phải Xí hào, hoặc là do số đenmGuO tận mạng, hoặc là cóRDtJ kẻ cố tình giở trò hãm5vg5 hại4A4Q sau lưng.

Giờ thi đãQSL2 cận kề, Trần Nghiên9a5b không có thời9Yih gian để suy nghĩ vẩn vơ. Cậu liền lấy tay áo bịt mũi miệng, dùng khăn lau sạch sẽ chiếc bàn ghế gỗ đã cũvb81 kỹ,kTJK rồi lấy chặn giấy đèUVuQ ngay ngắn quyển thi lên mặt bàn.

Cậu vốn định nhắm mắt nhập định để đánh lừaOJRw khứu giác, coi như không ngửi thấy mùi xú uế xung quanh, ngặt nỗi tâm tính tu luyệnSaOT chưa đạtLY6r đến cảnh giới tốikTt7 thượng, căn bảnFf77 không thể làm ngơ trước ngoại cảnh bên ngoài.

Trần Nghiên dứt khoát lấy miếngGMBQ vải bọc bánh nướng7u9V ra bịt chặt lấyZEzH mũi và miệng, như vậyt6SK mớiHKYz cảm thấy dễOYUi thở hơn đôi chút.

Xem ra chỉ còn cách đánh nhanh thắng650x nhanh, làm xong sớm đểIgEL rờivuP4 khỏi cái chỗ quỷ quáizY7O này!

Kỳ Huyện thí tổng cộng thi năm đợt, mỗi9DbH ngàyl7T0 thi một0qvl đợt,eph7 sáng sớm tinh mơ bắt đầu làm bài, hoàngViLn hôn buông xuống là thu bài, lấy quy chuẩn không thắp nếnT7jo banf1DV đêm làmTgCB chuẩn.RE8A

Khi trờiWmau vừa sángniXS rõ, tiếng khánh mây vangrKsc lên giònrcvt giã báo hiệu toàn trường thi giữ trật tự nghiêm trang, đợt thi đầu tiên của kỳ HuyệnTQ40 thí chính thức bắt đầu.

Nha dịch giơ cao bảng đề thi2Gbv đi diễu hành qua từngyBeY dãy lều thi.

Khi đi ngang qua36cK lều thijTWB củaVpq9 Trần Nghiên,FVUM lông mày tên nhaNsMo dịch nhíuLwLO chặt lại, suýt nữa đưa tayCPKV lên bịt mũi. Nhận ra hànhcZ7T động thất thố, gã liền nín thở thậtM1zJ sâu, chỉ đưa ánh mắt đầy vẻH5QE thương hại nhìn Trần Nghiên88nI một cái.

Đợi khi Trần Nghiên chép xong đề bài vào giấy nháp, tên nha10GH dịch gần như3iBN co9P2f giò tháo chạyXE18 thục mạngR6vS khỏifZED khu vực đó.HmBW

Trần7hmq Nghiên đổ nước sạch8jFb vàoD7aI nghiênxLGL mực, cầm thỏi mực chậm rãi mài mực,6Gxq ánh mắt lại chăm chú nhìn vào dòng đề bài vừa chép lại trên giấy.

"Học nhiDSxn bất tưp6Y3 tắc võng."

Câu này trích từNpJB thiên 《Vi Chính》 trongDjiF sáchG3My 《LuậnYCph Ngữ》. Việc trực tiếpw53p lấy một câu ngắn trong Tứ ThưiL3z ra làmKCay đềuLJc bài được gọi6HIa là "Tiểuw4gs đề",NMRc có thể coi là dạngMBc3 đề tương đối đơn giản,aD0T dễ nắm bắt.

SauBEqF bao nhiêu năm khoa cử phát triển, dạng đề tiểu đề đơn giảnMpTD này phần lớn chỉ còn xuất hiện ở kỳ thi cấp Huyện thíLRRc mà thôi.

RấtykFd nhanh sau đó, nha dịch lại giơ bảng đề thi thứ hai đit2wy ngang qua.

Đềq1yx thi thứ hai chính làIBFN đề Ngũ Kinh.

Triều ĐạiMkSZ Lương giữGTTB nguyên quy chế của tiền triều,nXz0 giới sĩ tử đều chọn một bộ kinhGoVj sở trường trong Ngũ Kinh đểUIWO chuyên tâm0D7I nghiên cứu sâu, bốn bộ kinh còn lại chỉ cần đọc hiểu thấu đáo là được.

Khi đibEs9 thi khoaqrNv cử, sĩd95m tử sẽ cănguxb cứ vào bản kinh của mìnhJIte mà chọn đề thisWae tương ứng để làm bài.cGMN

Đề thikFwA thứ bamv85 là một bài thơ "Thí thiếp" theo thể ngũ ngôn bát vận.vSua

ThiGW2n khoa cử không thi làm thơnW8W tự do, nhưngzcj2 bắt buộc phải thiYzJ4 làm thơ thíhUeV thiếp.

Tuy nhiên yêu cầu của thơ thí2XRN thiếp không quá2Cz3 khắt khe, chỉ cần gieoYVmY đúngj3tj vần, câu đối ngẫu chuẩn chỉnh, tuân thủ nghiêm ngặt luậtmkH5 bằng trắc, câu từ có chút văn thái vàplIi ý cảnh nhất định là đạt yêu cầu.

NhữngRRCD quy tắc niêm luật này đốiq5pi với Trần Nghiên mà nói chẳng khác nào từng công thứciL4S toán học mẫu mực, so với việc làm5HLC thơ tùy hứng bay bổngvrBq không mục đích thì dễz8Lz dàng hơn gấp bộiqfHQ lần.

Dương phu tửaS1k chỉ cầngGo1 dành một tháng trước Tết để đặc huấn làm thơ thí thiếp cho Trần Nghiên, cậup0ZC đãJJDM có thể viếtjngj raJoDZ những bàilLV8 thơai0I đúng quy chuẩn, ra dáng8Gq4 ra hình.

Sau khi chépYdp9 xong cả ba đềBXlV thi vào giấy nháp, khắp trường thi ngoạiOff8 trừ tiếng bước chân của nha dịch tuần traVMRy ra thì không còn một tiếng động nào khác.

Bên lều thi cách vách đãzSHN truyền đến tiếng sột soạt của tay áo cọ xát vào trang giấy, rõ ràng là thí sinhOCWa bên cạnh đã nóng lòngGibG đặt bút làm bài.

Trần Nghiên không vội vã hạ bút, mà chăm chú nhìncDEJ đề73Qw bài để suy ngẫm mạch văn.

"Học nhi bất tư tắc võng" có nghĩa là nếu chỉ biết vùi đầu học vẹt mà không chịu suy1zqA ngẫm, ắtXND9 sẽ rơi vào cảnh uYona mê, mùfARC mịt.

Đưa câu này ra làm đềeqFt thi Huyện thí, chứng tỏ vịxKUM quan Huyện tôn đại nhân này5KYF đang muốn gửi gắm tâm ý khuyến học, chấn hưngtPVz việc học hành trong huyện.

Khoa cử cũng là một trong những tiêu chíEMNu quan trọng để triều đìnhxzsZ đánh5wTq giá thànhZ1aD tích chính trịAQbI của quan lại địaC2Ys phương.ku99 Trước đó huyện Bình HưngIwqh vừa xảy ra "vụ án35rg gian lận thi cử", vị Tri huyệnqydc tiền nhiệmMVRS bị bắt tống giam, kỳ thi khoa cửKEKY nơi đây chắc chắn đang bịcgJW vô số con mắt ở cấp trênRqEE dòm ngó. Nếu vị quanTGTv kế nhiệm có thể làmY3tp thay đổi1ZMI hoàn toàn phongSp65 khí thi cử của huyện nhà,KFsa bồi dưỡng được nhiềumt1P sĩvJGr tử đỗ đạt công danh, bản đánh giá thành tích cuối năm ắt sẽ đạt loạizWog ưu tuyệt đối, tiềntB1H đồlZw6 chốn quanWyPI trường từ đó sẽ rộng mở thênh thang.

Xem ra vị Huyện tôn đại nhân đương nhiệm này là một người cóiMpx chíSORU tiến thủ rất lớn.Hktw

Trần Nghiên suy ngẫm chốcMm2v lát, trong đầu đã định hìnha5oh xong kết luận.

Đã là HuyệnQEOI tôn muốn khuyến học, vậy thì cậu sẽ tập trung luận bàn thật sâu về việc7JS3 đọc sách,O0Ro nâng tầm quanyo7G trọng của việcYPKI họcRqUF kết hợp với tư duy lên tầm cao mới, cao mãiVQMx không ngừng!

TrầnEcwp Nghiên nhấc bút lông, viết lênMySB giấym4Ho nháp câu Phá đềXwf5 mở màn:

"DuyQyhJ học nhi bất cầu chư tâm, tắc hôn nhiweju vô đắcU7aD vu kỷ." (Chỉ học mà chẳng suygz1o xét nơi tâm,EOBx ắt mờ mịt mà không thutEBo hoạchQQ5M được gì cho bảnCLvI thân).

SauQu53 khi phá đề xong, cái hồn và tông giọng chủ đạo của cả bài văn6fVK bát cổ đãDaov được địnhCwqb hình vững chắc.

Trần Nghiên tiếp tục đặt bút viết phần Thừa đề:

"Cái học64xI quý hồN8JN tư dã, bất nhiên,pQom ninh năng miễn phuyu1E võng chi thất tai?QirK Tích thánh nhân ngônFT94 thử chibCuh ý vị..." (BởiRabl việc học quýUnFw ở chỗJkWy suy ngẫm,Wosm bằng không,itZs sao tránh khỏiyAVo cái vạ3XEo mờ mịt ueFHk mê? Xưa kia bậc thánh nhân nói lời này6W24 ý là...).

PhầnIL8u tiếpRQKq theo, chỉ cần lập luận chặtCCxa chẽ, tự chứng minhTmhI lý lẽGF1C của mình làaTsE bài văn sẽ hoàn2ivc chỉnh.

Việc ngày ngày không ngừng vunglkCd bút luyện tập giúp tốclLjn độ viết văn củaT4Ts Trần NghiênKBKP nhanh đến kinh ngạc, cậu gần như một hơi viết44ui xongxOg8 trọn vẹn cả bài văn thứi5N2 nhất.

ViếtVvvk xong, cậu nhẹ nhàngRJ4m thổi cho ráo mực rồi đặt sang một bên, bắt đầu xem xét đề thi thứ hai.

ĐềMWNd thiqxxJ thứ hai trích từjmpS sách 《Xuân Thu》: "Tề sư phạt ngã"bGXL (Quân Tề đánh nước ta).

Quân Tề đánh ai?B5kY

《Xuân Thu》 là bộ sử do nước Lỗ biên soạn,5sx7 đứng từ góc nhìnGNTI của nước Lỗ để ghi chép sự kiện lịch sử, nêntDEQ mới xưng là "Ngã" (ta).

Vì saoU8Mq lại đem8djo quân đánh? NướcWwOa Lỗ đãhCv1 ứng phó ra sao?siZz Câu chuyện đó mang lại lời cảnh tỉnhYL61 sâu sắcxY6Y nào cho hậu thế?

Trần Nghiên bóc tách đềHtmP bài thànhFyjP từng câuPmKI hỏi nhỏ, sau đó tổng hợp, xâuRENU chuỗi các luận điểm lại với nhau, khung sườn củadG4G bài văn lậptFbn tức hiện rõ mồn mộtEz7g trong đầu.

SauPnoJ khi đã phácGj77 thảo xong bài văn trongYvuk bụng, cậu liền nhấc bút viết một mạch lên giấy.

KỳjYAM Huyện thícMjE thí sinhsGCK đông đúc, bàiJ4Kp thiwiJV gửi lên nhiều vô kể, quan Huyện tôn tuyệtT8Cn đối không cónP1d đủ thời gianB4JA để đọc hết toànT38L bộ.I9CR Bởi vậy Huyện thí chú trọng nhất là bài văn Tứ Thư ở đợtU83a thi đầu tiên.

Hầu hết các sĩ tử đều sẽ dồn toàn bộ tâmqJPM lựcQezE vào đề thi TứGIpy Thư đầu tiên để màizSWF giũa từng câuOf7E từng chữ, còn bài thi NgũFH66 Kinh thứ hai chỉ cần câu cú trôi chảy, gomkLDW đủ số chữi8Ma theo quy định làb8uV được, đằng nào quan Huyện tônESij cũng chẳng thèm ngó7bGj ngàng tới.

Thế nhưng Trần Nghiên tuyệt đối không cho phép bản thân lườiSEDI biếng, cẩufMpC thả ở điểm này.

HuyệnUAWO thí dẫu khôngEw1H coi trọng đề Ngũ Kinh, nhưng còn các5I3Y kỳ Phủ thí, ViệnFTys thí,AbXQ hay thậm chí là Hương thí phía sau thì sao?lZGW Triều đìnhBRAj cũng có thể ngó lơ được hay sao?

Một khi đã hạRkPq bút viết, cậu nhất định phải dốc toàn tâmxYrz toàn lực.JeIK

Viết xong bài thứ hai,CFuy cậu cảm thấy có chút mệt mỏi rãI7BI rời. Nhìn lại canhllJT giờ, lúc này đã gần tớiqFCj giờ Ngọ, trong trường thi đã cótZ06 lácKU5m đácLfLG vài thí sinh8E2o lôi đồfSFI ăn mangjoBl theo ra gặm.

Trần Nghiên liếchEFx nhìn chiếc bánh nướng bọc trong giỏ thi, tay vừa định thò raKbRk lấy, nhưng mùi hôi thối nồng nặc quanh quẩn nơi chópXDaT mũi lập tức làm cậu mất sạch cảm giácmH1L thèm ăn,GTCp đành rụt tayPvDU trởsdar lại.

Vừa rồi mải5ki7 mêeg61 tậpNuKJ trungBDtA viết văn nên không để ý, giờ đâyCiLZ vừa thả lỏngPVzk tinh thần, mùi hôiN4WH thối xộc tới khiến cậu buồn nônRZmj muốn mửa hết toàn bộ đồ46Er ăn sáng ra ngoài.

Trần Nghiên hếtRHAM thấyBfrr đói bụng, tinh thần lại tỉnh táo hẳn lên. Cậu lậpGUYQ tức cầmYWpy bài văn thứ nhất lên ràFuCH soát lại cẩn thận,zLNF cânpiqG nhắc thêmZkyW bớt từngb4mc từ ngữ cho thật đắt giá.

Chỉnh sửa xong xuôi, cậu lại đọc thầm lại hai lượt, sau khi xác nhận không còn bất kỳ saiQ0yQ sót nào74Pc mới cẩn thậnD4fP nắn505X nót chép lại vào tờ giấy thi chính thứclBRG (trìnhvsT8 văn chỉ).

Làm xong bài thơ thí thiếp, cậuLNjR mới quay sangSubj sửa chữa bàiutGm văn Ngũ KinhB5Ez thứ hai. Sau khi chép bài Ngũ Kinh vào giấy thi xong xuôi, cậu mới quay lại xem xétqtwr bài thơ thí thiếp.

Trần Nghiênze2y trong lòng khá chê bai bàiRC7x thơEaP6 thí thiếp của mình, ngặtsvwJ nỗi đây đã là trình độ đỉnh cao nhất của cậu ở thời điểm hiện tạiy4YB rồi, đành phải chấp nhận.

Cái gọi là thước có chỗFWcl ngắn tấcIdBT có chỗ dài, cậu phải học cách chấp nhận sở đoản của bản thân.

Tự an ủi mình một hồi, nhìn lại bàiiLKo thơA3Ja thí thiếp vừa làm, cậu lại thấy dườngADNZ nhưmDOq cũng không đếnND3x nỗi nào, liền hứng khởi nắn nót chépvC1e nốt3IAa vào quyển thi.

Ngước nhìn sắc7Tzj trời, lúc này mớiOMcj vừa qua giờ Ngọ một chút.

Dưới cái nắng ban trưa gay gắt, mùi hôiLVfn từ hố xí bên cạnh càng bốclahK lênybFJ nồng nặc khủng khiếp.3NyG Trần Nghiên không thể nào chịu2qTN đựng thêm được nữa, liền dứteXiA khoát đứng dậy cầmiFWJ quyển thi bướcZy4c lênPjJO nộp bài.Zl3o

Vị quan phụ trách thu quyển thi là một vị học quan46MB củarswA huyệnuifj học. NhìngF4P thấy Trần Nghiên8yAe bước lên nộp bài, ông theo bản năng liếc nhìnXyqq chiếcw7qT đồng hồ nước (lậu khắc),3FiJ phát hiện lúc này mới chỉ vừa chớm sang giờ Mùi.

Các kỳ Huyện thí hàng năm, nhữngqKUY thí sinh muốn nộp bàiH32I sớm để lấy may không phải là hiếm, nhưng nộpHKpW bàiNjR1 sớmZrXf đến mức kỷ lục như thế này thìz1OL quả thực là lần đầu tiên ông mới thấy.LYP7

Vị học quan trong00vC lòng dâng lên mối nghi hoặc,eE3l liếc mắtHocQ kiểmVpye tra6xXa họ tên,WKt7 quê quánNeSi trên quyển9Thl thi, thấy không có vấn đềtoOW gì liềnNxtp bảocDyq nha dịchepL4 dẫn2X3u Trầnn0Li Nghiên ra khuoqya vực cổng Long Môn đứng chờ.

Theo quy định của trườngHsNl thi, phải gomwpv8 đủ mười thífPA7 sinh nộp bài thìiTUR mới đượcV4c4 mở cửa Long Môn cho ra ngoài một lần. Trần NghiênTFSY chỉByKG đành đứng phơi mình dưới trời nắng chang chang,rPiX thầm mong sao có người nộp bài thật nhanh.

Bụng cậu bắtCmC0 đầu cấtRC1J tiếngHE8p réo "ùngGSZj ục" biểu tình.kfhm Ánh mắtxRIF Trần Nghiên dừngsjoh lại ởZ7QG chiếc bánh nướng thơm phức trongrXUt giỏ thi.2gWk

ChiếclnQG bánh này là dosTif LiễucbOm thị đíchbRuj thân rán hôm qua. Sợ con trai bị đói, bà đãMlVk dùngVj3D bột mì trắng thượng hảo hạng, lại cho rấtZCCo nhiều dầu rán vàng ươm hai mặt.

ThếULuc nhưng cứ mỗi lầnVRZz nhìnPfDF thấy chiếc bánh, Trần Nghiên lại như ngửi thấy từngggVj đợtasIj mùivf7X hôi92ji thối nồng nặcggG6 banxCB4 nãy, thà chịu đói chứ nhấtwv4Y quyết không chịu nuốt chiếc bánh04bh nàyCIBE vào bụng.

Đứng chờ ròng rãyY7K suốt nửaxR0i canh giờ trôi qua,tLFd TrầnBOiB Nghiên đói đến mứcxDAj hai mắt hoa lên, đom đóm bay đầy trời.90Jf Đang lúc cậuJBtx suy tính xem có nên vứtcXtr bỏ hết thể diện củawIQt kẻ sĩ đểmkrS ngồi bệt xuống đất nghỉ chân hay không,Nd2E thì cuốiNrtO cùng phía sau cũng cóZB7a người bước tới.