Chương 37

Cái gọi là Xí hào,1pha chính là lều thiOWvP nằm sát ngayMmTc cạnh2asR hố xí của trường thi, làAI72 vị6ORh trí tồi tệ và xúiH3C1 quẩy bậc nhất trong toàn bộ trường thi.

Các sĩ tử điy1hx thi sợ nhất là bốc phải Xí hào. Phàm là những ai ngồiuzgw phảiPCUo vị trí này, mườiZHXj người thì4I57 có tới9CB0 tám chín người thi trượt.

Thử nghĩ mà xem, khi ngồi vắt óc làm bài thisDzr màAvkR xung quanh từngfe1b đợt mùi hôi thối nồng nặc xộc vào mũi, làm sao còn tâm trí đâu mà suy nghĩM7oe chữ nghĩa, không bị hun cho ngất xỉu tạiJavp chỗ đã là may mắn lắm rồi.gJtD

Bốc phải Xí hào,pLeQ hoặcIQNR là9UiL do số đen tận mạng, hoặcap3y là cóIbCP kẻ cốYSKJ tình giởFcSJ trò14sz hãm1Gm5 hại sau lưng.

GiờSWVy thi8Zv0 đãC0k0 cậnHwI5 kề, Trần NghiênGc1O khôngVNPM có thời gian để suy nghĩ vẩn vơ. Cậu liền lấy tay áoj1EO bịt mũi miệng,H9qZ dùng khăn lau sạch sẽ chiếc bàn ghế gỗ đã cũNkqE kỹ, rồi lấy chặnBGhY giấy đè ngay ngắn quyển thi lên mặt bàn.Nvmw

Cậu vốn định nhắm mắt nhập định để đánh lừa khứu giác, coi như không ngửi thấy mùiQ2gu xú uế xung quanh, ngặt nỗi tâm tính tu4Csd luyện chưauWud đạt đến cảnh giớiE63E tối thượng, cănftLe bản không thể làm59BZ ngơToRX trước ngoại cảnh bên ngoài.

Trần Nghiên dứt khoát lấy miếng vải bọc bánh nướng ra bịt chặt lấy mũi và miệng, như vậy mới cảmJKJ0 thấy dễ thở hơn đôi chút.

Xem ra chỉ3s3O còn cách đánh nhanhRBoB thắng nhanh, làm xong sớm để rời khỏi cái chỗ quỷ quái này!

Kỳm2hl Huyện thí tổng cộng thinaZK năm đợt, mỗi ngày thi một đợt, sáng sớm tinh mơ bắty4gd đầu làm bài, hoàng hôn buông xuống là thu bài, lấy quy chuẩn không thắpUo0X nến ban đêm làm chuẩn.

Khi0lel trời vừa sáng rõ,gtAJ tiếng khánh mây vang lên giòn giã báo hiệuu53n toàn trường thi5W3U giữ trật tự nghiêm trang,BKXF đợt thi đầu tiên của kỳ Huyện thí chính thức21tg bắt đầu.

Nha dịch giơ caoIa81 bảng đềksvr thi đi diễu hànhCJF7 qua từng dãy lều thi.qZhg

Khi đi ngang qua lều thi của Trần Nghiên, lông mày tên nha dịch nhíuX6zL chặtvBNC lại, suýt nữa đưaHW5E tayt0xK lênA97T bịt mũi. Nhận raYL15 hành động thất thố, gã liền nín thởg6nY thật sâu,ofUl chỉ đưaMf13 ánh mắt đầyuzrS vẻ thươngNXeD hại nhìn Trần Nghiên một cái.yV6j

Đợi khi Trần Nghiên chép xongDVAS đề bài vào giấy nháp, tên nha dịch gần như co giò tháo chạy thục mạngbNJT khỏi khugFAa vực đó.

TrầngCUQ NghiênszIE đổ nước sạchn5l2 vào nghiêngjUE mực, cầm thỏi mực chậm rãi mài mực, ánh mắt lại chămcLXM chú nhìn vào dòng đềXR8R bàiKagQ vừa chép lại trên giấy.vio7

"Học nhi bất tư tắc võng."EqUa

Câudtea này trích từ thiên 《Vi Chính》ccYm trong sách 《Luận Ngữ》. Việc trực tiếpmnTZ lấy một câu ngắn trong Tứ Thư ra làm đề bàipTFq được gọi là "Tiểu đề", có thể6f5s coi là dạng đềXU4Q tương đốizC0x đơn giản, dễ nắm bắt.

Sau baoCY0N nhiêucf5u nămoyJJ khoa cử phát triển, dạng đề tiểu đề đơn giản này phần lớn chỉ còn xuất hiện ở kỳ thi cấplHLE Huyện thí mà thôi.

Rất nhanh sau đó, nhaOuC9 dịch lại giơ bảng đề thi thứ hai7Tma đi ngangyZIH qua.

Đề thi thứ hai chínhQt1i là đề Ngũ Kinh.

Triều Đại Lương giữ nguyênfoYw quy chếIaO8 của tiền triều, giới sĩl21z tử đều chọn mộtLKPv bộ kinh sở trườngTH8r trong Ngũ Kinh đểhsoQ chuyên tâmgE7S nghiên cứu sâu,gAWR bốn bộ kinhIwtN còn lại chỉ cần đọcB6ih hiểu thấu đáo là được.

Khi đi thifOrt khoa cử, sĩ tửhcmm sẽ căn cứ vào bản kinh của mình mà chọn đề thi tương ứng để làm bài.

Đề thi thứ ba là một bài thơ "Thí thiếp"sjHp theomDyd thể ngũ ngônOQ47 bát vận.

Thi khoa cử không thipCc0 làm thơ tự do, nhưng bắt buộc phải thi làmGVEO thơ thí78HX thiếp.

Tuy nhiênah8j yêu cầuGwVg của thơ thíug2d thiếphhxw không quáYpdT khắt khe,WenC chỉ cần gieo đúng vần, câuRdZK đối ngẫuFG5q chuẩn chỉnh, tuân thủpQV0 nghiêm ngặt luậtzNJr bằng trắc, câu1kuQ từ có chút văn thái vàFXWd ý cảnh nhất định làwJeh đạt yêu cầu.jeti

Những quy tắc niêm luật nàypLPR đối với Trần Nghiên màrPHB nóiRyIu chẳng khácKofV nào từng công1kxx thức toán học mẫu mực, so với việc làm thơnvGw tùyK8fe hứng bay bổng không mục đích thì dễKOFF dàng hơn gấp bội lần.

Dương phu tửhDT1 chỉ cầnn0w7 dành một tháng trước Tết để đặcadhw huấn làm thơ thí thiếp cho Trần Nghiên, cậu đã có thể viết rasEFe nhữngbnqT bài thơ đúng quy chuẩn,rqSS raUoIv dáng raKVwk hình.

Sau khi chép xongVc1Y cả ba đề thi vào giấy nháp, khắp trường thimSU7 ngoại trừ tiếng bước chân củapSb3 nha dịch tuần traoez5 ra thì không còn một tiếng động nàos9M6 khác.

Bên lều thi cách vách đã truyền đến tiếng sột soạt của tay áo cọ xát vào5B6i trang giấy, rõ ràng là thíxGeX sinh bên cạnhO0S7 đã nóng lòng đặt bút làm bài.

Trần2SFt Nghiên khôngbsXr vội vã hạiF7F bút, màsdw3 chăm chú nhìn đề bài đểyKaO suy ngẫm mạch văn.

"Học nhi3k3G bấtepk5 tư tắc võng" có7Xpb nghĩa làWHQd nếu chỉ biết vùi đầu học vẹt màFnLo khôngh4Qd chịu suy ngẫm, ắtTy0j sẽ rơi vào cảnh utczz mê,uxz3 mù mịt.

Đưa câu nàyA6ah ra làm đề thi Huyện thí, chứng tỏxlK1 vị quan Huyện tôn đại nhân này đang muốn gửi gắm tâm ý khuyến học, chấn hưng việc học hành trong huyện.

Khoa cử cũng làEFiu một trongAVU5 những tiêu chí quankzpX trọngeywH để triều đình đánh giá thànhTOVE tích chính trị6mrU của quanpMVS lại địa phương.V18T Trước49O4 đó huyệnT2mZ Bình Hưng vừa xảy ra "vụ án gian lận thi cử", vịTIqU Tri huyện tiền nhiệm bị bắt tống giam, kỳ thi khoaV42a cử nơi đây chắc chắn đang bị9J7B vôvG5B số con mắt ở cấp trên dòm ngó. Nếu vị quanhlYe kế nhiệm có thểLNCT làm thaymNrl đổi hoàn toàn phong khí thixtKK cử của2zUj huyệnAEAh nhà, bồi dưỡng được nhiều sĩ tửW5kM đỗiv3Q đạtDvvw công danh, bản6IOF đánh giá thànhpFzA tích cuốiF0mK năm ắt sẽCxI3 đạt loại ưu tuyệtJnX5 đối, tiền đồhBB0 chốn quan trường từ đó sẽ rộng mở thênh thang.

Xem ra vịBLCO Huyện tôn đạijyZP nhâne8W5 đương nhiệm này là mộtr81J người cómje6 chí tiến thủ rất lớn.tZ4o

Trần Nghiên suy ngẫm608i chốc lát, trong đầu đã định hình xong kết luận.

Đã làHqCo Huyện tôn muốn khuyếnWJMx học, vậy thìPjMj cậu sẽ tập trung luậnT8Ao bàn thật sâu vềB2hj việc đọc sách, nâng tầm quanKRw7 trọng của việc học kết hợp vớiiXgB tưZg0j duyOuBC lên tầm cao mới, cao mãiA5EP không ngừng!

TrầnxuYO NghiênxPz3 nhấc bút lông, viết lênIjxO giấy0Nmj nháp câu Phá đềa4rN mở màn:7i4T

"Duy họci06R nhi bấtQK0q cầu chư tâm, tắc hônbDuY nhi vô đắc vugf9I kỷ." (Chỉ họcrfKg mà chẳng suy xét nơi tâm, ắt mờ mịt mà không thu hoạchv7mj đượckQ8K gì cho bản1xCg thân).

Sau khi phá đề xong, cái1sVE hồn và tông giọng chủ đạo của cả bài văn bát cổ đã đượcYamV định hình vững chắc.XZz3

Trần Nghiên19YN tiếp tụcFYUk đặt bút9Pcy viết phần ThừajCyI đề:

"Cái học quý hồ tư dã,9KxF bất nhiên, ninh năngOT3q miễn phu võngZ6Rn chi thất tai? Tíchvt0H thánhA6ld nhân ngôn thử chixmgo ý vị..." (Bởi việc học quý ởzjPW chỗ suy ngẫm, bằng không, sao tránh khỏi cái vạGAHi mờemzP mịt u mê?Q9sN Xưa kia bậc3f9a thánh nhân nói lời này ýhODR là...).

Phần tiếp theo, chỉmBsP cần lập luận chặt chẽ, tựCWKp chứng minh lý lẽ của mìnhAn4R là bài văn sẽ hoànPJGb chỉnh.

Việc ngày ngày không ngừng vung bút luyện tập giúp tốc độ viết văn của Trần Nghiên nhanhmcjr đếnfguJ kinh ngạc, cậu gầngRws như một hơi viết xong trọn vẹn cả bài văn thứu7p7 nhất.

Viết xong, cậu nhẹ nhàng thổi cho ráowy41 mực rồiNglj đặt sang mộttHan bên,9oEy bắt đầuMyjv xemPbhW xét đề thi thứ hai.eiJz

ĐềxBoH thi thứ hai trích từ sách 《Xuân Thu》:3W5A "TềAXk2 sư phạt ngã" (Quân Tề đánh nước6uJO ta).

Quân Tề đánh ai?hirm

《Xuân Thu》ogsW là bộ sử doLSTM nước Lỗ biên soạn, đứng từ góc nhìn của nước Lỗ đểNhDx ghi chép sự kiện lịch9Kox sử, nên mới xưng là "Ngã" (ta).whl0

Vì sao lại đemLFjz quân đánh? Nước Lỗ đãtB8c ứng phó ra sao? Câu chuyện đó mangt8Gn lại lời cảnhjI4f tỉnh sâu sắc nào cho hậuf1us thế?B0Pi

Trần8P0N Nghiên bóc tách đề bài thành từng câu hỏiXKGR nhỏ,uXMS sau đó tổng hợp, xâu chuỗi các luận điểmQcZf lạiIAav vớiPPXb nhau, khung sườn của bài vănfXSB lập tứcolgU hiện rõ mồn một trong đầu.

Sau khi đã2EZz phác thảo xong bài văn trong bụng, cậu liền nhấc bút viết một mạch lên giấy.

KỳcuLK Huyện thí thí sinh đôngZlGT đúc, bài thi gửi lên nhiều vô kể, quan Huyện tôn tuyệt đối không có đủ thời gian đểfC8H đọc hết toàn bộ.4JAv Bởi vậy HuyệnZYy0 thíASTs chú trọng0v0w nhất là bài văn TứsWzO Thư ở đợt thi đầu tiên.

Hầu hết các sĩ tử đềuQWy6 sẽ dồn toàn bộWWoD tâm lực vào đềC4lE thi Tứ Thư đầu tiên để mài giũa từng câu từng chữ, còn bài7p8M thi Ngũ Kinh thứ hai chỉpaaq cần câuwT2g cú trôi chảy, gom đủ số chữ theouOxs quy địnhHUq5 là được, đằng nào quan Huyện tônLKnu cũng chẳng thèmz8iT ngól9r5 ngàngMHRQ tới.x1XH

Thế nhưng3yJ3 TrầnkIJE NghiênVPAV tuyệt đối không cho phép bản thânVijs lười biếng, cẩu thả ở điểmv8FR này.

Huyện thí dẫu không coi trọng đề Ngũ Kinh,fRnU nhưng còn cácgoJU kỳNP9c Phủ thí, Viện thí, hay thậm chíLCKk là Hương thíP0tb phía sau thì sao? Triều đình cũng cóZvJv thểAT2W ngó lơ được haybf4Z sao?

Một khi đã hạ bút viết, cậu nhấtGEcZ định phải dốc toànSWPM tâm toànPBPU lực.hGmO

ViếtFOby xong6sFO bàiFPtR thứ hai,9wuL cậu cảm thấy có chút mệt mỏi rã rời. Nhìn lại canh giờ, lúc này đã gầnkg3A tới giờE7VK Ngọ, trong trường thi đã có lácsWhb đác vài6oEJ thícp5k sinhJZjw lôi đồ ănJpdA mang theo raiDWA gặm.

Trần Nghiên liếc nhìn5VGG chiếc bánh nướng bọc trong giỏCaEh thi, tay vừa định thòGnGb ra lấy, nhưng mùi hôiAraI thối nồng nặc quanh quẩnWhS1 nơi chóp mũi lập tức làm cậu mất sạch cảm3osy giác thèm ăn,w3ra đành rụt tay trở lại.

Vừa rồi1rYO mải mê tập trung6n86 viết văn nên không đểsNFd ý, giờ đây vừa thả lỏng tinhp8dP thần, mùibUXx hôi thối xộc tới khiến cậu buồn nôn muốn mửa041t hết toàn bộ đồ ăn sáng ra ngoài.

Trần Nghiên hết1KeB thấy đói bụng, tinh thầnxsE6 lại tỉnh táo hẳn lên. Cậu lập tức cầm bàivKYR vănV72g thứ nhất lên rà soát lại cẩn thận,8jmh cân nhắc thêm bớt từng từ ngữ cho thật đắt giá.

Chỉnh sửazuRB xong xuôi,e1R8 cậu lạiIwGe đọc thầm lại hai lượt,uPjZ sau khi xác nhậnFdfA không còn8yzL bấtNBRg kỳ sai sót nàoaFrg mới cẩn thận nắn nót chép lạiTzs0 vào tờ giấy thi chínhIQ06 thức (trình văn chỉ).

Làm xongPXPj bài thơ thí thiếp, cậu mới quay sang sửaDKnJ chữa bàiyCay văn NgũBsmZ Kinh thứ hai. Sau khi chép bàiW3ke Ngũ KinhZwGb vàoa9hg giấy thi xong xuôi, cậu mới quay lại xem xét bài8S9R thơ thíhI5d thiếp.ZvCh

Trần Nghiên trong lòng khá chê bai bài thơ thí thiếpua7o của mình, ngặt nỗi đây đã là trình9yds độ đỉnh cao nhấtVsSS của cậu ở thời điểm hiện tại rồi, đành phảimmTF chấpTh25 nhận.

Cáiy5ms gọi là thước có chỗ ngắn tấc có chỗ dài, cậu phải họcUsPR cách chấpvQwy nhận sở đoản của bản thân.

TựIoZE an ủi mình một hồi, nhìn lại bài thơ thí thiếp vừaRT3N làm, cậu lại1OKB thấy dường như cũngcLL1 không đến nỗi nào, liền hứng khởi nắn nót chép nốt vào quyển thi.

Ngước nhìn sắc trời, lúc nàypoyf mới vừa qua giờ Ngọ một chút.

DướiCZe3 cái nắng ban trưa gay gắt,tBEQ mùi hôi từ hố xí bên cạnh càng bốc lên nồng nặc khủngOHAC khiếp. Trầndxdf Nghiên không thể nào chịuHUkQ đựng thêm đượckGoh nữa,hAa3 liền dứtlveG khoát đứng dậy cầmT0K1 quyển thi bước lênq4Vu nộpauOC bài.

VịehRe quantoAz phụ trách thu quyểnO1Zm thidjCm là một vị học quan của huyện học.CXep Nhìn thấy Trần Nghiên bước lên nộp bài, ông theo bản năng liếc nhìn chiếc đồng hồ nướcKD6V (lậuErAn khắc), phát hiện lúc này mớiFQ4l chỉ vừa chớm sang giờ Mùi.

Các kỳ HuyệnW9sU thí hàng năm, những thí sinh muốnpbIH nộpYlZ8 bài sớm để lấy may không phải là hiếm, nhưng nộp bài sớm đến mức kỷ lục như thếnfL9 nàyUof8 thì quả thựcW0Em là lầnjc4N đầu tiênhUBe ông mớiTegR thấy.

Vị học quan trong lòngfsUb dâng lên mối nghi hoặc, liếc mắtJiOx kiểm tra họ tên, quê quán trênaxSf quyển thi, thấy không4uKq có vấn đề gì liền bảo nha dịch dẫn Trần Nghiên ra khu vực cổng Long8OzZ Môn4c31 đứng chờ.

TheoZiAZ quy định của trường thi,5b1v phải gom đủBgEB mười thídXIx sinh nộp bài thìQBDO mới được mở cửa LongGDdb Môn cho rayzOT ngoài một lần. Trần NghiênuLDw chỉ đành đứng phơi mình dưới trời nắng chang chang,FsT1 thầm mongJCoO sao có người nộp bàiwlnf thật nhanh.

Bụng cậu bắt đầu cất tiếngro2h réo "ùngVlkt ục" biểu tình.yoMp Ánh mắt Trần Nghiên dừng lạitlpB ở9foB chiếc bánh nướng thơmjuQ6 phức trong giỏ thi.

Chiếc bánh này là do Liễu thị đích thân ránvsNT hôm qua. Sợ con trai bị đói, bà đã dùngSOr1 bột mì trắng thượngMSE5 hảoMovN hạng, lại choVe1A rấtg3x8 nhiềuBDj1 dầujboF rán vàng ươm hai mặt.

Thế nhưng cứ mỗi lầnxpci nhìn thấy chiếc bánh, Trần Nghiên lại như ngửiEsNA thấyl3GC từng đợt mùiWfUR hôi thối nồng nặc ban nãy, thà chịu đói chứ nhất quyết không chịu nuốt chiếc bánh1YOu nàyLX9C vào bụng.

Đứng chờbLM3 ròng rã suốt nửa canhDxAs giờszNN trôi qua, Trần Nghiên đói đến mức hai mắt hoa lên, đom đóm bay đầy trời. Đang lúc cậu suy tính xem có820B nênZDaF vứtyRHZ bỏ hết thểfSjc diện củasp7G kẻ sĩ để ngồi bệt xuốngPm6l đất nghỉ7MF7 chân hay không,OYLY thì cuối cùng2gDh phía sautRql cũng có người bước tới.