Chương 65

Cảm giácHT7f ngỡ ngàngTkqp trong lòng Hà Nhược ThủyIU4u càngWiDF lúc càng4kst thêm mãnh liệt.

Bởi vì chowvY0 rằng vị ÁngVHi thủRilD do chính tay mình chấm đỗ là kẻ không có chút khí tiết nào, trong lòng ông vốnwcOX vô cùng chán ghét,o3Xm nên lúc điền bảng vàng ông chẳng thèmdZ5k để9e5N mắt nhìnnDJL kỹ lại lý lịch.

Những bài văn do Trần Nghiên viết raHlsT vô cùngVMG8 già dặn, sắc sảo, Hà NhượcYkHe Thủyk6bL vẫn luônLpYH đinh ninh đây chắc hẳn là6QGd một lão đồngrOny sinh từng trải quanbWx nhiều thăng trầm của cuộc đời, vì thi cửIrF5 nhiềutuuo năm không đỗbhGK nên mới7dos giở trò tâng bốc nịnh nọt ôngPOLO trong087w bài thơ thí thiếp nhằm mưuHYwh cầuLKqo một4nlj suất đỗ Viện thí.

Hà Nhược Thủy vốn cực kỳ trân trọngbpnI tàiZXBm năng văn chương của Trần Nghiên,T1fR nên việca9UF cậuy2ce khom lưng5oIS uốn gốiHsZW lại càng khiến ông vừa giận vừa tiếc cho một tàiK89M năng.JezY

Chính nhữngrJ2X cảm xúc phức tạp,ZURN đan xen ấy đã khiến ông không3llS thốt nênWcqG lời khi nhìn thấy Trần Nghiên thực chất chỉuoAx là một đứa trẻ con non nớt.

Chẳng lẽ một đứakFQK trẻ nhỏ tuổi chừng này lại có thểlZH4 am hiểu sâu sắc cái thóitwFb nịnh bợ, a2ly6 dua củaBT3T ngườiiu4N đời đếnSXf6 vậy5BNu sao?

NghĩSdrz đến những bàiRxzu văn thấu đáo, già dặn kia, rồi lại nhìn đứa1EWI trẻ nhỏ thó trước mặt, trongD2vz lòng Hà Nhược Thủy bỗng dâng lên mộtG0sG cảmHONU giác dở khóc dở cười vô cùng kỳTw8d quặc.

Ông không kìmMvpo được liền cấtEdR0 tiếng hỏi:3lYO “Ngươi có biết việcYqe2 a dua tâng bốc quan chủ khảo tronguCHW bài thơ thí thiếp sẽ bịp2KO giới sĩ tử khinh bỉ, thậm chí còn bôi nhọ thanh danh của quan chủ1gfj khảo hay không?”es3h

Trần Nghiên nghe vậy thìVWb7 không khỏi ngớ người.

Chẳng lẽ mìnhBcR2 nịnh bợ mộtTZOq câu mà cũng nịnh sai cách hay sao?

BàiXCvY thơ thí thiếp kia chẳng phải vốn sinh raHCEQ là đểsDCG thí sinh caBm4w tụng công đức của triềuGEPV đình đóBnyK sao?

Thế nhưngwCKx ngẫm nghĩ kỹ lại một chút,X1pO cậuNaoW liền vỡFFmk lẽ ra ngay.

Văn nhân triều ĐạiXNYV Lương xưa nay đều coi trọng0FQk khí tiết, dẫuIAQn cóHqBV muốn nịnhe00W bợCYG4 triều đình trong kỳ thi khoa cử thìWiA9 cũng phải làmJXR4 một cách kín0wwM đáo, nửa cheKyAO nửa đậy chứ không thểIcio huỵch23UC toẹt,UMLR lộSzTk liễu ra mặt.Tnl4

NếucmhE nịnh không281f đúng chỗ, quan chủ khảoG6Gi không thích,DYs9 triều đình cũng chẳng ưa.

CònxN4O nếu tâng bốc quá mức thô thiển,GKYq lộ liễu thì lại đánhPRqt mất đi phong cốt của người cầm bút, cũng sẽeYU7 khiến người ta chán ghét như thường.

Nói cách khác, tâng bốc làm sao chofRqk vừamwpD vặn,Ow2B đúng mực mới thực sự làh7OA bản lĩnh caoAFX0 cường.

Rõ ràng là công lựcwg5b tu luyện trong phươngOAwa diện này củaULjr Trần Nghiên vẫn cònZc5q non kém lắm.0fMq

Vào nhữngHc3Q lúc thế nàyKXpR tuyệtzPUX đối không được nhận sai, bằng không chẳng khác nào tự miệng thừa nhận mìnhbY90 cố tình lấy lòng quan chủ khảo, chuyện không có tộizDIn cũng sẽ biến thành có tội.

Không những không được nhận sai, mà còn phải đường đường chính chính phản bác lại, khẳng định chắc nịch rằng bàiQb2N thơbDTS thí thiếp ấy hoàn toàn xuất phát từ4gN8 tiếng lòng chân thật của7j3H chính mình.

“Học trò chỉ là cảmsaP9 kích công đức giáo hóa sâu dàyYBEX của triều đình,Jbyz lại nhìn thấy nhữngE4Li nỗ lực hếtyJjV mình vì sự nghiệp giáoJJO0 dục của Đại tông sư nên mớiplNP xúc động mà viết ra. Nếu như chỉ vì Đại tông sư làIcPO quan chủ khảo mà họcTHRG trò không dám bộc bạch nhữngVZDy suymnJ5 nghĩ chân thật từ tậnfeKj đáy lòng, chẳngU7nQ phảiG6LJ là tự dối mình dốiNhrU người hay sao?”

Hà Nhược Thủy — một bậc danh sĩ xưa nay vốn nổi tiếng là người hùng biện sắc sảoKpNI — lúc8CI6 nàyuA8U lại bị những lờiPoXa lẽz72u đầy vẻ cương trực, nghĩaDpxg khí của Trần Nghiên làm cho sững sờIVtG kinh ngạc.

Bản thân ông luôn tự nhậnIGnX mình đã dốc trọnNCDu tâm huyếto5Mb cho con đường giáo hóa,2psv tậnskld tâm tận lực tuyển chọn hiền tài cho triềuApCg đình.

Những điềucGpD Trần NghiênkAdN viết trong bài thơi5Mg thíEGEi thiếp tuy có phần hơi khoaXsVH trương, nhưnguHff đó cũng chính1Sds là những thành quả chính sự thực tế mà ông đã dày côngEDab gây dựng nên.

ĐúngZ79i như lờif0dU Trần Nghiên vừa nói, cậudfaW bé chỉ là xúc động trước thời cuộc mà trảieiZJ lòng ra trang giấy, nào có tội tình chi?

Đứa trẻ này khôngjigH những không phải là kẻ4tXc đầujvSf cơ trục lợi, mà thực chất lại làn7gX một người giàuuWW7 tìnhwepQ cảm,8al1 sống chí tình chí tínhZcIm xiết bao!

Ngọn lửa nhiệt huyết trong lòng Hà Nhược Thủy dần dần bùng cháy trở lại,kDkE nhưng nét mặt ông vẫnZLUm khôngSNzp hề để lộ chút gợnzkVI sóng nào,Mzgn tiếpg2ep tụcmZ0Z cất giọng hỏi:XjGr “HômWddz nay là ngày yết bảng, cớ sao ngươi không đến xem?”

Còn vìGRSf sao nữa chứ,PbFm dĩkR4R nhiên5jDI làFPwC sợ bị người ta chen lấn xô đẩy đếnf5QX bẹp ruộtOTsE rồi.

Những đợt xướngWo5M danhUSIF ở Huyện thí, Phủzi5F thí, lầnrNS3 nào Trần Nghiên9tuh cũngk7Xs hăm hở chạy điG5h2 xem bảng từ sớm, lần nào cũngk6TD bị chen chúciWsN đến nghẹt thở, chưa kể còn8eUV va phải đám người nhà họ Cao rước thêmIDWz bao phiền toái vàoIkvh thân.

SĩjWM4 tửOz9x tham gia kỳ Viện thí đông hơn9G1t gấp bội, ngày dán bảng chắc chắnSETW lại càng chen chúcK4wB dữyI7Y dội hơn, việc gì Trần8L9P Nghiên phảiRDoY tự làm khổ mình đi chen lấn làm chi.

Ngay từ sáng sớm, sau khi đọc thuộc lòng xong hai bài văn mẫu, cậulHTG đã chuyên tâmMsbq ngồi trong phòng trọ tiếpzHai tục luyện viết văn.

Kỳ Viện thí tuy đã kếtd9vw thúc,e49q nhưng Trần Nghiên không hề cho phépGQBB mình lơ là, chểnh mảng, mỗi ngày vẫn duyfvM0 trìM3Do thói quen đọck66d sách và luyện viết đều7mI2 đặn.

Những lời này màwEbL nói toẹt rad2KM thì quả thực quá mất thể diện.

Trần Nghiên liền làm bộ khoáng đạt, thảnv4hX nhiênftVJ đáp: “Bảng đỏ đã dán2YmJ sờ sờ trước cổng Cống viện,lPiP sau này lúcHwZ5 nào xem chẳngNvve được, việc gì phải vội vàng tranh giành trong chốcVedA lát.”Bd8H

HàUVW5 Nhược Thủy nghe xong suýt chút nữa phấn khích đến mứcv3x8 đập bàn đứng phắt dậy.EXTu

Khoáng đạt,fk2d thôngzpMB tuệ biết bao!

Trần Nghiên tuổi còn nhỏ như thế này mà đã đạt tới cảnhhX5O giới tâm tính bực này, quả thậtDfV6 khiến người ta không khỏi nể phục.G7fc

MớiH8En chín tuổiFgHQ đã thi đỗ sinhfdQt viên, lại còn là thủ khoa Án thủ, tương lai sau này nhất định sẽ còn tiến xa hơn cả ông.

Nghĩ đếnjDIy đó, tháiW61w độ của HàeNZn Nhược Thủy5Xde đối với Trần Nghiên lại càngTzeX thêm phầncGjR hòa nhã,Bw9Y âneSNY cần dặn dòxaxu Trần Nghiên hãy vào quan học chăm chỉ đọc sách rèn luyện thêm vài năm, tuyệt đối chớ nên vội vãLKDS tham giaQ5jl kỳ Hương thí quá sớm.

“ỞXsDb độ tuổi của con, việcRyi1 bồi đắp nền tảng cănLm6c bảnudBs vững chắc còn1SaN quan trọng hơn nhiều so với việc sớm bước chân vào chốn quan trường.”

Trần Nghiên cúi rạp người326D thậtCVKG sâu, cung kính đáp:PmRe “Đa tạ Đại tông sư đã chỉ bảo tận tình.”

Hà Nhược Thủy khẽ vuốt chòmhrQx râu, vô cùng hài lòng trước thái độ khiêm nhường,EiaL lễ phép của cậu.

LạiM7DE nghĩKpNo đến việc cậu bé tuổipnei còn nhỏ mà đã dám đương đầu với thế lực nhà họ Cao, quả thực đãuo1y thể hiện trọn vẹn0iXS khí pháchiYQJ và xương sống của một kẻ sĩ chân chính, khiến ôngsURh lại cànggmMA thêm yêu mến đứa học trò này.

Sau một hồi trò chuyện, HàQuq9 NhượcnFDw Thủy sớm đã quên sạch nỗi chán ghét, bựcrtlA bội đốii5M3 với Trần Nghiên lúc ban đầu.

ĐếnOH6Z khi bước ra khỏi5wDd Cống viện, Trần Nghiên chen vào đám đông dưới chân bảng vàng, ngay tại vị trí đầu bảngAXsj đã nhìn thấy tên của mìnhq8lo chễm chệlbVg ở đó.ywHV

Cậu thở phào nhẹ nhõm một hơi dài.

Vị Đề học quan này xem3y7K raXLAI vẫn là ngườiYu9T có lòng dạ457L bao dung, độ lượng,oLmh rốt cuộclBYu vẫn chấm cậu đỗ ngôi vị Án thủ.

Trầnx1Dd Nghiên nén niềm vui sướng trongZ6Ho lòng,BQAs tiếp tục đưa mắtBXjc rà soát dọc theo bảng danh sáchakzo từGciH trên xuống dưới, nhưng mãi9dnL cho đến cái tên cuối cùng vẫn chẳng thấy bóngAsaP dáng tên của Chu Ký BạchFOI0 đâu.

Tâm trạng4j9x vui vẻ, phấn khởiIVO2 củauRFt Trần Nghiên lập tức vơiFwyH đi quá nửa.

Đến khiMl9u cậu quay trở49jT về căn nhà trọ ở vùng quê, Chu Ký BạchGnfU đangm6hT cùng Dương phu tử ngồiCBgl buông cần câu bên mépGm7g nước.

Trần Nghiên còn chưa kịp4PCO mở lời, ChuuHXT Ký Bạch đã vội vàng buông cần câu chạy thục mạng tới trước mặt cậu, sốt sắng hỏi dồn: “Thế5xXa nàoLMU0 rồi?”

Vào lúcb43k này mà còn giấu giếm thì sauF6zk này khi Chu KýCx32 Bạch biết chuyện, khoảng cách giữa hai người4rBD sẽ chỉ càng thêm xan0t4 cách mà thôi.

Hay tin mình không đỗ, tảng đá đè nặng trong lòngddQx Chu Ký Bạch bấy lâu nay ngược lại lại rơi xuống đất, cậu ta liền quay sangpiih hỏi Trần Nghiên. TrầnLpI4 Nghiên thành thậtxqLj đáp: “ĐỗY4XG Án thủ rồi.”

ĐôiuJoc mắtadyu Chu Ký Bạch trợneOqw tròn xoe: “Viện án thủ sao?! Thế chẳngB5cT phải cậu đã là Lẫm sinh rồi ư?”

Triều đình Đại Lương có6icS quym0I4 định rõPku8 ràng, phàmUd7s là ba người đứng đầu kỳ ViệnNZRl thí đều được phong làm Lẫm sinh,Lf4K mỗi tháng đều đượcT80i nhận lộc gạo từ triều đình, tứciHjb là đượcg81J hưởng bổng lộcbMhD của hoàngtR20 gia.

Sau này trong các kỳVFW9 Huyện thí, PhủpzsW thí, Lẫm sinh còn có thể đứngySBP raKUGr bảo lãnh choQ9VA cácGFIU thí sinh khác để kiếm tiền bảo phí.

TrởBp0v thành Lẫm sinh là đã có thể tự nuôi sống gia đình, cuộc sống chắc chắnUqVl sẽqSmT sung túc hơn hẳnDoXU so với9SBd bách tính bình thường.zFyj

Câu nói “Tú tài nghèo, Cử nhân giàu” vốn dĩ không hề áp dụng cho2VNX tầng lớp Lẫm sinh này.

Chỉ tiêu dành cho Lẫm sinh vô cùng ít ỏi, Phủ họcmaya chỉ cóO1bP bốn mươi6cfg suất, ChâuP6xQ học ba mươiyf7d suất, còndc7O Huyện học vỏn vẹn chỉ có haiooV4 mươixEXi suất mà thôi.

Danh ngạch LẫmVTu8 sinh5Fme cũngMmoz không phải làhpna bất biến, nếu trong các kỳ Tuế khảo định kỳ mà thứMUiP hạng không vượt trộiOhj7 hơn các sinh viên khác thì suấtZdez Lẫm sinh này sẽI7YI bịltkU tước mất, thế nên mứcn4ip độkXA3 cạnhX1Hv tranh là vô cùng khốc liệt.ib0f

Trần Nghiên rất muốn nhanh chóng tham dự kỳ HươngaVTR thí, nhưng0ltp cậu cũng tựWMrz hiểu rõ thực lực hiệnjOrm tạih5MT của mình vẫn còn thiếuWtXJ hụt đôi chút.

Độ khó của kỳg8aU Hương thíVUGJ tuyệt đốiojHU không thể đemHwIw ra so sánh với ba kỳ thi sơ cấp được.

Biết bao nhiêu người tuổibp8l còn trẻ đã đỗ sinh viên, nhưngbVxh cả57xz phần đời còn lạiV9bH đều phải chôn vùiFjLo trongmhfp việcb4US dùi màiKknw kinh sửaQ6g để mong đỗHT6b được cử nhân.

Nhân1DKL vật Phạm Tiến trong cuốnvJc7 《Nho Lâm Ngoại Sử》 đã phải khổ luyện bao nhiêu năm trời, đến khi thi đỗ cử nhân thì mừng đến phát điên, đủ thấy việc thi đỗ cử nhân gian nan đến9zKf nhường nào.

Trần Nghiênt7kn liền định bụngjCi3 chờ đợi đến kỳ Hương thíqla7 tiếp theo mới ứng6rkN thí.

Học thêm vài năm nữa,pAJY phầnRy4m thắng nắm trong tay chắc0UzV chắn8xIe sẽ lớnQfhR hơn nhiều.

Chu Ký Bạch nghe vậy thì mừng rỡ khôn xiết: “Nếu trongQIUT vòng ba3FHZ năm tới tớ đỗ được Viện thí, thì có thể cùng cậu lên kinhqdfF thamSHtX dự kỳRgUi Hươngf9Pk thí rồi.”

Trần Nghiên an ủi: “Lần nàyydwY chẳng qua là do thời vận không may thôi,QVlT kỳ Viện thíknpm tớiE3aY cậuB3km nhất định sẽ đỗ.”

Lắng nghecpcJ cuộc trò chuyện giữa hai đứa học trò, Dương phu tửbVS6 khẽ vuốt chòmJuP5 râu đầyU3eW vẻ hân hoan, chỉ cảm thấy cóU8wR được50sQ hai đứa họcTjt1 trò thế này thìPD49 sốFCC2 tócxp4u rụngYpXP bấy lâusG5z nayYJNl quả thực hoàn toànWUcx xứng đáng.

Sau khi đãtuES biết rõ kết quả kỳ Viện thí, ba thầy trò TrầnMTe1 Nghiên thusXn3 dọn hành lýxPW3 chuẩn bịd9KW hồi hương.

Trả lại căn nhà trọ ở0zuA vùng quê xong xuôi, chiếc xe bò lọc cọc lăn bánh rời khỏi phủTwCE thành, hướng thẳng vềsf8V phíapu1M Dương7hiY Gia4sak Vịnh.

ĐườngK6N7 sá gập ghềnh lởm chởm, chiếc xe bò lạiUMAu xócSaue nảyNDqF liênjT0a hồi khiến toàn5dPG bộH6xL xươngTja9 cốtLYeX trên người Trần Nghiên dườngp6j2 như7mGb muốn rã rời ra từng mảnh.d9gE

Trần Nghiên thầm cắn răng thề trong bụng,O0gQ sau này mộtmVzf khi cóuccZ tiền, cậu nhất địnhtirp phải sắm một cỗ xe ngựa thật xịn, bên6J8J trong lót đệm êm áiLKq7 dày dặnXz4u đểdCfD đi lại choiecI thoải mái.

Đang mảiWG5N suy tính xem có nên tiếp tụcaxEo vẽ tranh kiếm tiền hayFQtx không,HELW chiếc xe bò bỗng nhiên bị chặn đứng lại một cách thô bạo.

Sáu gãXDK0 đànFboT ông lực lưỡng vạmCQti vỡyrU0 dàn hàng ngang giữa đường, chặnU771 đứng lối đi của2aBD chiếcMOXt xeiaWm bò.

Gã cầm đầu với những múi cơ bắpezaP cuồn cuộn bước lên phía trước một bước, vác chiếc rìu lớn sắc lẻm lên vai, nởlYmv một nụ cườiX4Mu dữ tợn: “Các vị nếuoiRC muốn đi qua con đườngpCmA này, thì hãy ngoan ngoãn giao0eKQ hết toànZN5a bộ tiềnQsAs tài trên người ra đây!”