Sống Lại Ngàn Năm: Nữ Thần Phẫu Thuật › Chương 68
Chương 68: Bản Đồ Đường Mổ Phẫu Thuật
Chương 68· 2.685 từMiễn phí
Chương 68: Bản Đồ Đường Mổ Phẫu Thuật
"Ừm, chính xác là ca bệnh đêm qua tớ cùng với thầy Ngô Canh ở khoa Cấp cứu tiếp nhận đấy."
Khương Lai lúc này đã hoàn thành những dòng ghi chép cuối cùng vào cuốn sổ tay bệnh án lâm sàng của mình, cô liền mỉm cười đưa cuốn sổ sang cho cả ba người bạn cùng xem.
"Theo tớ thì điểm mấu chốt đánh lừa tư duy nhiều nhất ở ca bệnh này chính là việc khối thai nằm hoàn toàn trong buồng tử cung, nhưng chu kỳ kinh nguyệt của bệnh nhân suốt mười mấy năm qua lại hoàn toàn bình thường. Lúc đầu chính tớ cũng bị quán tính tư duy làm cho phân tâm, cứ nghĩ rằng nếu kinh nguyệt đều đặn như thế thì buồng tử cung khó lòng có tổn thương nghiêm trọng nào được."
Khương Lai hồi tưởng lại quá trình phân tích logic của mình lúc nửa đêm hôm trước. Vừa nghe bệnh nhân bảo kinh nguyệt vẫn rất đều đặn, phản xạ đầu tiên của cô là lập tức loại trừ các bệnh lý thường gặp như u xơ dưới niêm mạc tử cung, còn về khả năng thạch thai nằm kẹt lại ngay trong tử cung thì thú thực đến nghĩ cô cũng chẳng dám nghĩ tới.
Dẫu biết rằng trên lâm sàng, nguyên tắc bất di bất dịch là phải luôn ưu tiên nghĩ đến các bệnh lý thường gặp trước tiên. Nếu vừa đứng trước một ca bệnh mà việc đầu tiên bác sĩ làm là đi tìm kiếm những chứng bệnh hiếm gặp ngàn năm có một thì chắc chắn cái nghề khám bệnh này sẽ chẳng thể nào tiến hành bình thường được nữa.
Thế nhưng, người thầy thuốc vẫn tuyệt đối không được phép bỏ qua những xác suất mong manh dù là nhỏ nhất. Cho dù một căn bệnh chỉ có tỷ lệ xuất hiện vỏn vẹn 0,0001% trên toàn dân số đi chăng nữa, thì khi đặt vào quy mô dân số khổng lồ, số lượng người mắc phải vẫn không hề nhỏ. Và một khi đã không may rơi trúng vào một bệnh nhân cụ thể nào đó, thì đối với cá nhân họ, xác suất ấy chính là một trăm phần trăm.
Ba cô gái trong phòng xúm lại, lật giở từng trang trong cuốn sổ tay ghi chép bệnh án dày cộp của Khương Lai, ai nấy đều không kìm được mà chậc chậc thán phục.
"Trời ạ, sau này bệnh viện mà có bị thất lạc hồ sơ lưu trữ thì chắc phòng Kế hoạch Tổng hợp phải chạy sang tìm Lai Lai để xin lại bản sao lưu mất thôi!"
Mọi người từ lâu đã biết Khương Lai có thói quen chuẩn bị sẵn vài cuốn sổ tay chuyên dụng dày dặn để tỉ mỉ ghi chép lại toàn bộ các bệnh án thực tế mà mình từng chứng kiến hoặc trực tiếp xử lý. Thế nhưng cứ mỗi lần có dịp tận mắt lật giở xem lại, ba cô bạn vẫn không khỏi cảm thán sâu sắc: thành tích học tập đỉnh phong của Khương Lai quả thực tuyệt đối không bao giờ chỉ đơn thuần dựa vào cái gọi là thiên phú trời ban.
Bệnh án sớm nhất được ghi lại trong cuốn sổ này đã có niên đại từ tận bốn năm trước, nhìn mốc thời gian ghi chú thì hẳn là vào khoảng mùa hè năm 2000, ngay sau kỳ thi đại học không lâu. Một ca bệnh từ nhiều năm về trước như thế, vậy mà cho đến tận bây giờ, thỉnh thoảng Khương Lai vẫn lật lại để ghi thêm vào đó những dòng tâm đắc mới mẻ, những suy ngẫm và phản tư chuyên môn sâu sắc hơn.
Theo cách giải thích của Khương Lai, kho tàng tri thức và vốn sống kinh nghiệm lâm sàng của mỗi con người luôn luôn vận động và đổi mới không ngừng. Phương thức tư duy cùng góc độ nhìn nhận bệnh nhân cũng theo năm tháng mà thay đổi, tiến bộ hơn. Chính vì thế, việc thường xuyên quay lại nghiền ngẫm những bệnh án cũ là điều vô cùng bức thiết.
Làm như vậy vừa giúp bản thân nhận diện rõ những thiếu sót, non nớt của mình trong quá khứ để tự nhắc nhở không bao giờ đi vào vết xe đổ; đồng thời lại có thể "ôn cố tri tân", vận dụng khối lượng kiến thức ngày càng dày dặn và tư duy lâm sàng ngày càng sắc bén của hiện tại để đưa ra những phương án điều trị ngày một hoàn thiện, tối ưu hơn.
Nhờ đó, lần tới khi không may gặp lại một ca bệnh tương tự trên lâm sàng, bản thân sẽ có trong tay một phương án xử trí chuẩn xác tiệm cận đến mức hoàn hảo nhất.
Tự đặt tay lên ngực tự hỏi, cường độ học tập và sự kiên trì bền bỉ đến mức độ khắc nghiệt nhường này, cả ba cô gái đều tự thấy bản thân vĩnh viễn chẳng thể nào bì kịp.
Ánh mắt Phan Văn Ngọc lướt nhanh qua các trang giấy và dừng lại ở phần ghi chép bệnh án của chính ông nội mình.
Đối với ca bệnh của ông nội cô, chỉ trong một khoảng thời gian ngắn ngủi từ chiều đến giờ, Khương Lai thậm chí đã phác thảo xong cả một sơ đồ phẫu thuật cùng bản đồ đường mổ chi tiết đến từng milimet!
Mọi người đều biết Khương Lai có hoa tay vẽ tranh rất cừ khôi. Hồi học các môn thực hành tiền lâm sàng như Sinh học tế bào, Giải phẫu bệnh hay Ký sinh trùng y học, các buổi thực hành đều yêu cầu sinh viên phải quan sát mẫu vật dưới kính hiển vi rồi dùng hai cây bút chì màu đỏ và xanh lam để vẽ lại tiêu bản vào tập báo cáo.
Ngay từ hồi ấy, những bức vẽ của Khương Lai đã luôn được trau chuốt tinh xảo chẳng khác nào một tác phẩm nghệ thuật ký họa chì màu đỉnh cao. Bài vẽ của cô thường xuyên được các giáo sư mượn lại làm mẫu vật chuẩn mực để thị phạm cho cả lớp, ước chừng đến tận bây giờ các khóa đàn em khóa dưới vẫn đang được chiêm ngưỡng những bài tập mẫu mực ấy của cô.
Và giờ đây, cái bản đồ đường mổ phẫu thuật này được vẽ ra cũng sống động, chuẩn xác và tinh mỹ hệt như những hình vẽ minh họa xuất sắc nhất trong các cuốn giáo trình Ngoại khoa kinh điển vậy. Vừa giản lược, tinh tế lại vô cùng chuẩn xác về mặt giải phẫu học.
Hơn nữa, các sơ đồ đường mổ trong sách giáo khoa thường được vẽ theo kiểu "chống tự học", người học tự nhìn vào mày mò có khi ngắm nghía cả buổi trời cũng chẳng hiểu nổi rốt cuộc dao kéo phải đi như thế nào. Nhưng đối với bức vẽ này của Khương Lai, cả ba người chỉ cần chăm chú quan sát qua một lượt là đã có thể hình dung ra đại thể quy trình ca mổ sẽ diễn ra ra sao.
Từ vị trí đặt các cổng vào (trocar) cho phẫu thuật nội soi ổ bụng, cho đến trình tự và các vị trí cần thăm dò toàn diện sau khi đưa ống soi vào ổ bụng: Sau khi xác nhận không có di căn phúc mạc lan tràn, tiến hành đẩy toàn bộ các quai ruột non lên góc phần tư trên bên trái của ổ bụng để bộc lộ rõ rẽ mạc treo đại tràng sigma và vùng tiểu khung; rạch mở lá phúc mạc dọc theo đường Toldt ở bờ ngoài đại tràng sigma.
Lật toàn bộ quai đại tràng sigma vào phía trong, phẫu tích khoang sau kết tràng trái cho đến khi bộc lộ rõ ràng mạc thận trái, bó mạch sinh dục và niệu quản; bộc lộ rõ gốc động mạch mạc treo tràng dưới, tiến hành nạo vét sạch hạch lympho quanh gốc, sau đó thắt cao và cắt đứt động mạch ngay sát gốc; xử lý tương tự đối với tĩnh mạch mạc treo tràng dưới, thắt và cắt tĩnh mạch ngay phía dưới bờ dưới của thân tụy, nạo vét sạch nhóm hạch trung gian.
Tiếp tục phẫu tích dọc theo mạc treo trực tràng xuống tới phía trên nếp gấp phúc mạc, giải phóng di động đoạn xa đại tràng sigma cho tới tận đoạn trên trực tràng; tiếp tục di động đoạn gần lên phía dưới đại tràng xuống, bảo đảm diện cắt đầu gần cách rìa khối u tối thiểu 10 centimet; sau khi kiểm tra tưới máu quai ruột hồng hào tốt, tiến hành mở một đường rạch nhỏ trên xương mu, đưa đoạn ruột tổn thương ra ngoài thành bụng để cắt bỏ đoạn ruột chứa khối u, bảo đảm diện cắt trên và dưới đạt tiêu chuẩn an toàn ung thư học; thực hiện miệng nối tận - tận giữa đại tràng sigma và trực tràng.
Kiểm tra miệng nối hoàn toàn không bị căng, không bị xoắn vặn, tưới máu mép nối hồng hào lưu thông tốt; đặt ống dẫn lưu vùng tiểu khung, sau đó đóng bụng cẩn thận từng lớp theo giải phẫu.
Một quy trình phẫu thuật vốn dĩ vô cùng phức tạp, rối rắm và nặng nề, nhưng dưới ngòi bút tài hoa của Khương Lai, nó lại được trình bày rành mạch, khúc chiết, cực kỳ dễ hiểu, thậm chí những vị trí then chốt, hiểm hóc nhất đều được cô dùng các ký hiệu đặc biệt để chú thích rõ ràng.
Tuy nhiên, nhìn vào một mớ ký tự tiếng Anh chuyên ngành mà Khương Lai ghi chú dày đặc trên bản vẽ, Vương Lợi không khỏi gãi gãi đầu thắc mắc.
Không biết thì phải hỏi, cô xưa nay luôn là một đứa trẻ ngoan ngoãn rất ham học hỏi.
"Lai Lai ơi, cái chữ 'Toldt' này nghĩa là gì thế cậu?"
"Đường Toldt, hay còn gọi là mạc Toldt, là một dải cân hợp nhất vô mạch được hình thành từ thời kỳ phôi thai khi mạc treo đại tràng dung hợp với lá phúc mạc thành sau. Đây chính là mốc giải phẫu mang tính cốt lõi và sống còn nhất trong toàn bộ phẫu thuật nội soi ung thư đại tràng, nằm giữa mạc treo đại tràng và thành bụng sau, trải dài liên tục từ vùng manh tràng cho tới tận đại tràng sigma."
Khương Lai giảng giải vô cùng tỉ mỉ. Đối với những câu hỏi thắc mắc của bạn bè, cô luôn có thói quen giải thích cặn kẽ từ gốc rễ để mọi người hiểu thấu đáo bản chất.
"Nếu phẫu tích chuẩn xác đi dọc theo bình diện đường Toldt này, phẫu trường hầu như hoàn toàn không hề chảy một giọt máu nào cả. Một khi đã bóc tách đi vào đúng khoang này, phẫu thuật viên có thể nhẹ nhàng lật bóc trọn vẹn toàn bộ mạc treo đại tràng ra khỏi lá phúc mạc thành sau một cách hoàn hảo, tuyệt đối không làm tổn thương tới các cấu trúc sống còn nằm ngay phía sau như niệu quản, mạch máu sinh dục, tá tràng hay tụy tạng. Đồng thời lại có thể cắt bỏ nguyên khối mạc treo đại tràng và nạo vét triệt để toàn bộ hệ thống hạch lympho theo tiêu chuẩn ung thư."
Sợ Vương Lợi vẫn chưa thực sự hình dung ra, Khương Lai liền đưa ra một hình ảnh so sánh hết sức mộc mạc và trực quan: "Cậu cứ tưởng tượng nó giống hệt như việc bóc vỏ một quả trứng gà luộc vậy. Phần lòng trắng trứng bên trong chính là niệu quản và các bó mạch máu quan trọng nằm ở phía sau. Muốn bóc được vỏ trứng ra một cách trơn tru, nguyên vẹn mà không làm sứt mẻ chút nào vào phần lòng trắng trứng bên trong, thì chẳng phải chúng ta bắt buộc phải lột men theo lớp màng mỏng nằm giữa vỏ trứng và lòng trắng sao? Chỉ có đi đúng theo lớp màng tự nhiên ấy thì vỏ trứng mới bóc ra dễ dàng mà quả trứng bên trong vẫn tròn trịa, láng bóng. Còn nếu không đi men theo lớp màng ấy mà cậy bừa, thì vỏ trứng sẽ nát vụn ra, còn lòng trắng bên trong thì nham nhở, rách nát lung tung."
Hình ảnh so sánh sinh động ấy khiến cả ba cô gái lập tức vỡ òa, hiểu thấu ngay bản chất vấn đề.
Phan Văn Ngọc vì quá quan tâm tới sinh mệnh của ông nội, liền sốt sắng hỏi Khương Lai: "Thế có phải sau này các bác sĩ mổ cho ông tớ cũng sẽ tiến hành đúng theo lộ trình đường mổ này không cậu?"
Khương Lai lắc đầu cười đáp: "Tớ cũng không dám chắc đâu. Đây chỉ là phương án giả định nếu là chính bản thân tớ đứng mổ chính thì tớ sẽ lựa chọn đường mổ như vậy thôi, chứ không thể coi là đáp án tuyệt đối chuẩn xác được đâu nhé. Mọi thứ trên giấy này đều chỉ là bàn việc quân trên giấy thôi, các cậu xem để tham khảo thêm thì được, chứ đừng vội coi nó là giáo điều."
Nghe thấy thế, ba người đồng loạt "à" lên một tiếng, Vương Lợi là người nhanh nhảu lên tiếng đầu tiên: "Xời ơi, ai mà chẳng biết độ chuẩn xác trong nhận định của cậu cao đến mức nào cơ chứ! Một khi cậu đã nhận định nên đi theo đường mổ này, thì mười phần chắc chín đến lúc mổ thực tế người ta cũng sẽ làm y hệt như thế cho mà xem!"
Phan Văn Ngọc, Vương Lợi và Trương Tuyết Mai chưa từng trải qua đợt thực tập ở các khoa ngoại nên có thể chưa thấu hiểu hết: Dẫu trong y văn có cái gọi là "phương pháp phẫu thuật chuẩn mực", nhưng việc quyết định lựa chọn đường mổ cụ thể ra sao, một mặt phụ thuộc vào tình trạng giải phẫu thực tế của người bệnh, mặt khác lại phụ thuộc rất lớn vào thói quen, sở trường và gu phẫu thuật riêng của từng phẫu thuật viên chính. Mỗi một bác sĩ phẫu thuật đều có những thói quen di động mô và lối tiếp cận phẫu trường mang đậm dấu ấn cá nhân của riêng mình.
"Cụ thể làm thế nào thì còn phải chờ xem chỉ định của Dịch chủ nhiệm nữa chứ. Đây hoàn toàn chỉ là suy nghĩ chủ quan của cá nhân tớ thôi. Vả lại tớ còn chưa từng đặt chân tới khoa Ngoại Tổng quát để thực tập ngày nào cơ mà, các cậu cứ mù quáng tin tưởng tớ thế này, ngộ nhỡ có ngày tớ dắt các cậu nhảy xuống hố vôi mà các cậu vẫn vừa nhảy vừa cười hớn hở thì chết dở đấy!" Khương Lai bật cười trêu chọc.
"Nhưng mà công nhận thật không ngờ đấy nhé, Dịch chủ nhiệm trông mặt mũi lạnh như băng thế mà hóa ra lại là người ngoài lạnh trong nóng. Bây giờ tớ đang nghi ngờ sâu sắc, chắc chắn là do tên Triệu Dương Dương với lớp trưởng Trịnh Bằng nhà mình học hành quá tệ hại, tay chân quá vụng về, chứ không thì một vị Dịch chủ nhiệm tốt bụng nhân hậu như thế làm sao nỡ mở miệng mắng mỏ họ tơi bời hoa lá thế được?"
Vương Lợi đưa tay xoa xoa cằm, gương mặt lộ rõ vẻ nghi hoặc đầy nghiêm túc.
Bình luận0
Chia sẻ cảm nhận của bạn về bộ truyện này
Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.