Chương 32: Vấn đáp Thượng Thư

Chương 32: Vấn đáp Thượng Thư

Dữu Vu Lăng kinh hãiWR73 thốtqpu0 lên: "ThưauEnW thầy?! ThầyyVIS làm sao vậySZP3 ạ?"oWoc

Lưu Chiêu bỗng nhiên đứng bật dậy, giọng nói tràn ngậptwfX sự nôn nóng và gấp gáp:d7IV "Mau,1b9D mau mời vị công tử ấy vào đây!"jehA

"Thưa thầy..."EDE6

"Hay làPoLs để đích thân ta ra đón tiếp!"sHeL Lưu Chiêu chẳng màng giữ kẽ gì nữa, rảo bước thật nhanh hướng ra phía cửa. Vừa bước tới ngạch cửa,QOUw ôngcUE6 mới sực nhớ ra Tạ Tinh Hàm vẫnS1Nz còn đang ngồi bên trongAzQ5 gian phòng.

Dữuz5cA VualtK Lăng thấy cử chỉ thất thố chưaXAkE từng có của thầy mình thì không khỏi ngỡ ngàng, bènXGI7 dègAvK dặt hỏi:5FYq "Thưa thầy, người... có quen biết vị công tử ấy sao?"

Lưu Chiêu cố gắng hítwEBL sâu một hơi đểWTDD ổn định lại tâm trạng đang dậy sóng,fe9A quayqba0 sang bảo7MvZ Dữu Vu Lăng: "Con mauOPGe raFKBy mời cậu ấyUrsG vàoOOrE tận nơi này,NiVD tuyệt đối không được cóqOpP nửa phần chậmk1bx trễ hays2RW thấtCNly lễ!"

Dữu Vu Lăng mang theo một bụng đầy mối nghi hoặc, khom mình lĩnh mệnh rồigqLO rảo bướcM5S2 ra ngoài.

"Bọn họ lại mời nhân vật nào tới vậyAGcf ạ?" Tạ Tinh Hàm nhẹ nhàng bước6uxE ra từ sau bức bình phong gỗ sơn mài, tò mò cất tiếngsqDl hỏi.

"Ta cũng khôngemet rõ. Nhưng... nếueRlC như người này thật sự có thể trả lời được những vấn đề chấtFKK2 vấn trong phong thư này, Lưu Chiêu ta cam tâm tình nguyện lấy0nHa lễ báibYNW sưQeTo mà phụng đãi cậu ấy!" Lưu Chiêu hai tayQYP1 nâng niu bức thư,hJhO giọngWLVT nói kích độngrMBG đến mứcyxzr khẽ run lên.

Tạ Tinh14DA HàmuMK2 nghe thấyCFzG vậy thì trong lòng không khỏi kinhCxPn hãi tột độ!

Mấy ngày gần đây,2JDG ngườivR4w của Vương Quán học liên tục phái danh sĩZpvV tới tận cửa, viện cớ "luận0U7z bàn học thuật" để trăm phương ngàn kế gây khó dễ cho Lưu Chiêu. Thế nhưngpOjj lần nào Lưub1xN Chiêu cũng ungTmrl dung ứng đối, phonguKiv thái tự tại thung dung. Vậy mà ngày hômfBhQ nay, vị lãoyUxy nhânfODZ giaBRQu nàyxNpI lại có thể thốt ra những7pB9 lời nhún nhường báiSLy2 phục đến bực này!

"Thế bá hãy cẩngIxc trọng,GsGL đây29lW rất có thểuwlJ là quỷSvVO kế của bênhQ6B Vương Quán học đấy ạ!uJPZ NếuygEJ thế bá chủ độngzCtA nhận thua, chẳng phải0u4G sẽ trao cho LiễuC8D7 Đàm cái cớ xác đáng nhất để1u3w phế truấtrLmq QuậnZFFK học hay sao?"

Trong lòng Lưu Chiêu khẽ "thịch" một tiếng. Nãy giờ ông chỉ mải mê đắm chìm vào những gút thắthuOi học thuật mà suýt chútrICH nữa quên bẵng mất rằng Quận học lúc nàylbop đang đứng trước bờDv7B vực sinhLK09 tửvn18 tồnCkqr vong ngàn cân treo sợi tóc.

"Đừng gặp ngườiU1VN này nữa ạ. Hãy tìm một lý do thích hợp nào đó rồi sai ngườiRs4x tiễn hắn đi thôi." Tạ Tinh Hàm cất lời đề nghị.

Lưu Chiêu trầm ngâm suy tính giây lát, sau đó trầm giọng đáp:

"Không được.nfZX Học vấn vốn là việc lớn nghìnjYON thu của thiên hạ, há có thểPPTH tự dối lòng mình mà lừa bịp thế gian?ad4W Nếu như người này thật sự có thể lấyXnND kinh Thượng Thư ra để chỉ dạyiQ8w cho ta, Lưu Chiêu ta đương nhiênq7Z6 phảisEMK cúi2E20 đầu thọ giáo!LJEF Huống hồ, nếu người4fPC ấy thực sự giảiTRZN tỏa đượcPp3d những mối nghi hoặc lớn lao bấy lâu nay trong học thuật chofmw7 ta, thì đó chínhZUd3 làCpgX điều may mắn lớn nhất trong cả cuộcjYF0 đời ta rồi!"

Tạ Tinh Hàm nhìn thấy vẻ mặtOLxy mừng rỡ như điên như dạiuebm của Lưu Chiêu thì biếtksqn ngay tính gàn dởtl0j mê muội họcuaW3 vấn của vị thế báRTkJ này lại tái phát rồi. Giữa lúc khó xử, trong lòng nàng cũng dâng lên một nỗi tòPD8D mò mãnh liệt. Nàng đưaz5Ci mắtKebd nhìnJjZJ về phía trangfPb1 thư trênYcpx taylKpG Lưu Chiêu, ánh mắt vừa lướtNqlT qua những dòng mực đen thì bỗng thấy nét chữ này4DhX dường như có đôicgQq phần quen thuộc. Đang định bước tớiVRLX nhìn cho kỹdL7d hơn thìUXCB tiếng bước chân ngoài cửa đã dồn dập vọng lại gần, nàng3swu vội vàng xoay người trốn trở lại phía sau bức bìnhHbHR phong.

"ThưaQjuE thầy, VươnglDVh cônguxm6 tử đã tới."10Iy Dữu1w70 Vu Lăng cất1PNn tiếng rồiYpp3 dẫn Vương Dương bước vào phòng.

"Kính chào LưuWPg2 tiên sinh." Vương DươngfU7P hướng về phía Lưu ChiêuwNEN khom mình vái một lễ.gq8t

Lưu Chiêu khựngtD0q ngườiz32l lại,ZbNt trongCVYK lòng7XXu khôngaqiI khỏi sữngFD5I sờ. Ông vạn lần không ngờ tới vị cao nhân viết radKbU bức thư kinh thế hãi tục kiaa0zE lại có thểXjYe trẻ tuổi đến mứcA51X này!pzQn

Ở phía sau bức bìnhktKh phong, Tạ TinhC1hq Hàm cũngPFOZ giật mình sửng sốt. Giọng nói này... sao nghe quen tai đến thếRq9e nhỉ?

"Bức... bức thư9u7w nàyOruj thực sự là do cậu viếtuJth sao?" Lưu Chiêu giơ trang giấyq3g4 lên, ánhaZJ8 mắt đầy1psf vẻS3JQ khó tin nhìn chămL9Cx chú vào Vương Dương.

"Chính là vãn bối viết."

"Những câufuB3 hỏi62cz hócbvO5 búa này,Bjpu cậu đều có thể giải đáp đượcnkCY cả chứ?"

"Đều cógzUt thể giải đáp được."

Lưu Chiêu đứng ngẩn ngơ tại chỗ, trònXJHH mắt nhìn VươngWkIL Dương một hồi lâu, lúc này mới sực tỉnh8Xg7 nhớ raCika phép tắc lễm5qW nghiUyjx tiếp khách,I4Xq vội vàng xua tay mời: "Mời ngồi, mời ngồi!"

Vương Dương vừa mới an tọa, Lưu Chiêu đãe41l khôngg7SB kìm nén nổi sựRxPf sốt ruột mà vộiuBkU vã hỏi dồn: "'Khâm minhVRa9 văn tư an an', cậu nói lờijQoL chú4s74 giải của Khổng Truyền xưa nay là sai lệch, vậy4TFp thìO4Ad hai chữ 'an an' rốtCBil cuộc phải giải nghĩa thế nào mới đúng?"

Vương Dương từ tốn0IUp đáp: "Sách Thượng Thư Khảo Linh Diệu27m1 có chép: 'Phóng huânSpNp khâm minhFGws vănhGGL tư1Vvu yến yến'. Học giả Trịnhq91N Huyền từng chúIeFP giải rằng: 'KhoanXxcA dung che chởh29M vạn vật gọi là yến'. Sách Nhĩ NhãgBLS cũngOHwl chép: 'Yến yến, tức là ônOHow hòa vậy'. Trong thiên Cổ Kim Nhân Vật Biểu,adPW cái tênPyBb 'An nhũ tử' cũngLc3e đượcLkdv viết thành 'Yến nhũ0PVB tử'. Đó chính là bằng9A2Y chứng xácsJk0 thực cho thấy thời cổ đại hai chữ 'yến' và 'an' vốn có ý nghĩa tương thông với nhau. Dopp8h đó sách Thích DanhDkEB mới chép: 'An, tứcH3cb là yến vậy'—"

"Khoan đã, khoanyJNC đã! XinMk9o dừng lại một chút!"oI8P Lưu Chiêu vội vàng ngắt lời Vương Dương, chạyL7jM lon ton lại5q5n phía giá sách,bT61 rút phắt ra một7A9B cuộn5iYK sách lớnPzPu rồi hấpk15m tấp lật7nXd giở tra cứu.Oyec

Cùng lúc đó, Tạ Tinh Hàm đang nấpuYBs sau bình phong cũng nóng lòng muốn tìm kiếm đồ vật,tiEz song thứ nàngUExx muốn tìmMrTd không phải là kinh thư cổ tịch, mà là mộtg3Mc bức thư cũ. Nàng muốn đốizTg4 chiếu lại nét chữ một7EBW lần nữa,yLTa thếIhcg nhưng lúc0Yh0 này nàng mới bàng hoàng nhớ ra, trongxDBc cơn tức giận hômo4fP trước, nàng đã bỏ quên phong thư ấy tạiLA1r biệt thự của LạcIAAc Trạm biệt giá mất rồi!xVTQ

Lưu Chiêu vừa thoăn thoắt lật trục sách vừaG9ha liên tục gậtSvNy đầu tâmk0F6 đắc, đoạn ngẩng lên nhìn Vương Dương2Q8r áy náy nói: "Thật3Nds thứ lỗi, xin công tử cứ tiếp tục giảng giải." Nói đoạn ông bỗng nhớ ra điềuB4aQ gì,GuqA vội cất tiếng gọi: "Tử Giới! Mau sai người mang trà quả lên đây!"

"Trà quả" chính làdkxe món trà0YZb điểm của thời xưa,y1Hl vào thời bấybscF giờ khii85v thưởng trà người ta thường dùng hoaRbMF quả tươi thayAa10 vì các loại bánh0fR4 ngọt.

Dữu Vu Lăng đang nóng lòng muốn vào nghe tiếp những lời30Az luậnTUgG giải kinh điển, nghe thầyOEg1 sai bảoTPzB liềnGyx8 rảoLDeN bước thậtU7MB nhanh ra ngoài sắp xếp.

Vươngugrc Dương ungpgse dung tiếp tục: "HaivGyc chữ 'an an' vốn là mộtxHKk từ láy, tương tự như các cụmIbU0 từ 'tiểunUxy tâm dực dực' hay 'thiên võng khôi khôi', đều thuộcCzY1 cùngchyT một thể thức cấu tạo. Ý nghĩaTiv6 của nó hoàn toàn tươngJ6fV đồngp9E7 với 'yến yến'. Cả câulhNY 'khâm minhib8W văn tư an an' ý nói đức độndZI sáng suốt, trí tuệhYRI mẫn tiệp củaLgAq bậc thánh vương đều bắt nguồn từ bản tính tự nhiên thanh thản, chứ tuyệt đối không phải4Ioc do gượnghnMZ ép mà có được. Lời chú của Khổng2UaN Truyền cho rằng câu này có nghĩaoUVt làKpHd 'làm an định những nơimMOy đáng phải an định trong thiên hạ', thực sự là quá mức gượng gạo9RlB khiênn3qp cưỡng."5A1l

"Giải nghĩa tuyệt lắm, giảizqFo nghĩa hayMqyn vô cùng!" Lưu ChiêuXV1v mặt màyppHK rạngz9Nz rỡ bừngQGcC bừng, nhìn vào trangsHpb giấymmVF thư mà không ngớt lời khenIRLl ngợi. TiếpbTNL đó, ông lại1V9l vội8vDR vã truy hỏi:

"TrongrjHm thiên Cảobfax Dao Mô cóNAIm câu 'Chưng dân nãiMO7C lạp', Trịnhjb4R Huyền chú giải chữ 'lạp'6n1X này là 'hạt gạo', cậu lạik2iq bác bỏ mà bảo đó là cách diễn giải 'bấtwn2S từ' —ylCB tức không thànhodkV câu cú ngữ pháp, vậy ý đó là thế nào?"

Lúc nàyO6Yw Dữu VuTisV Lăng đã dẫn hai ngườicGRK bộc dịch bưng khay8CJY tiếnSATf vào phòng, bày biện trà cụ cùng đĩaA4MU hoa quả tươi ngon lênW2fX chiếc bàn trướcPn0v mặt Vương Dương.m7nY Hắn còn đích thân nâng ấm rót mộtBAB5 chéngbS7 trà nóng,uP9W cung kính dâng5odZ tới trước mặtDDLZ VươngIV5U Dương.

Vương Dương đón lấy chén trà, khẽ8gCv gật đầu nóiw70V lời cảm ơn rồisCUI thong thả giải đáp:fedu

"NếugufT hiểu theo nghĩazkXQ củaVmq8 Trịnh7WbZ Huyền thì 'Chưng dân nãi lạp'AjpJ sẽ dịch thành2Lcc 'Dân chúngnfpk bèn là hạt gạo',ewbX câu văn như vậy căn bản không thành ngữ pháp.PFRI Còn nếu1CJS muốn suyZRSi diễnnNC3 rộng raSara chữ 'lạp' mang ý nghĩa là 'ănmRZw hạt gạo', thì trong toànU6zE bộ cổlUVy vănbkCW tuyệt đối khôngF7dL hề cóSsHy tiền lệ dùng từPu2n như vậy. Thiên Vương ChếU3uC trong sáchMeCZ Lễ Ký8T8E có4wZy chép:MT8S 'Phía tâybJhg gọi làDNBm Nhung,nqBr xõa tóc mặc áo da thú, có kẻpQFe không ăn hạt lương thực (bất lạp thực)'.3mY4 Thử hỏi nếu đổi câud4xv ấyTFGj thành 'có kẻ khôngvM43 hạt lương thực (bất lạp)', liệu cóyADL xuôi tai vàeSyi chấpr6sO nhận được không?"FLIK

ĐôiNakw mắt Lưu Chiêu bỗng sángbQ9f rực lên như đuốc, vộijj1f vàng0nFu hỏi dồn: "VậyxPr1 thì chữ 'lạp' ở đây rốt cuộc phải hiểubEQ8 theo nghĩa nào mới chuẩn xác?"

Tạ Tinh HàmqJIz ở phía sau1EY0 bức bình phong cũng bất giácouMl nghiêng người về phía trước,zZkG nínFwTT thở chờ đợi câu trả lời.

"Chữ 'lạp'F7OB ở đây4zkq thực chất là chữZwT9 mượn âm — tức giả tá từ chữfYYF 'lập' trongmmJi câu 'Lập ngã chưng dân' thuộc thiên Chu TụngmIbP củaDA5z Kinh Thi. Sách Quảng Nhã có chép: 'Lập,ijum tức là thànhqmWw vậy'. HọcehrW giả Trịnh Huyền khi chú giải1shF thiên Tiểu Tư Đồ trong Chu Lễ cũng viết:UjBK 'Thành, tức là định vậy'. Bởi thế cho nên—"

Lưu Chiêu lại luốngXdAu cuống hấp tấpClDl chạy vội về phía giágHRo sách lục lọi, miệng khôngvsJy ngừng giục giã: "ĐừngHDjj bận tâm tới ta, công tử cứ nói tiếp đi!"

"Bởi thế cho nên câu2mb7 'Chưng dânHvZK nãixrpB lạp' thựcmDvh chất mang ý448K nghĩajAeb là 'Chưng dân nãi định' — tức muônZgGQ dân nhờ đó mà được an cư định cư vững vàng. DouG1P vậy mà thiênUxta Hạ Bản Kỷ trong sách Sử Ký mới diễn giải bốn chữ này9IyY thành 'Chúng dân nãi định', chínhwqKD làD3xQ nắm lấy đạivUrz ýTtBg sâu xa của câu văn mà ghi chép lại. Hơn nữa nếuMGay liên hệ5cIV chặt chẽ với ngữ cảnh7sKD đoạnN9tB văn phía trên:ndoX Đại Vũ trịJFAe thủyG3Qo thành công, khiến cho ngũ cốc có thể gieo trồng làm lương thực, chim muông cầm thú có nơi sinh sôi nảy nở, trăm thứ hàng hóa vật dụng lưu thông thuận tiện, đó mới chính là toànl0P8 bộJ4DC ý tứ của việc an định muôn dânVgkd trăm họ, tuyệt đối không thể chỉ thu hẹp hạn hẹp trong mỗiuiyp việc lấp đầy bụng bằng hạt gạo được. TừWXIh đó cóG8vA thể khẳng định chắc chắnfq0H chữ 'lạp'e3Pw ở đây tuyệt nhiên không mang nghĩa 'hạt gạo'."

VươngczgV DươngnQgd dứt lời, trong căn phòng bỗng chốc rơiVwDR vào một khoảng không gian tĩnh lặng lạvf59 kỳ, chỉ còn6mDz nghe thấy tiếng trục sách giấy sộtN3qf soạt ma sát vào nhau vangg6LS lên giòn giã.

Dữu Vu Lăng tranh thủ khoảng trống liền bướcXT1I lên hỏi chen vào: "Vương côngfmDE tử, ban nãy huynh nói Trịnh9axu Huyền chú giải thiên Tiểu Tư Đồ..."

"Xuất sắc! Quảencw thực làrfkt tuyệt diệu khôn xiết!" LưuyNXZ Chiêu chắpso5H tay sau lưngkGhj tấm tắc trầm trồ khen ngợi,YCjM sải bước quayH2JR trở lạiFm8G chỗ ngồi.FNna Nỗi hân hoan kích động trênI6gm gương mặtnSqU già nua lộ rõ không sao giấu nổi:CLme "Vịt388 côngm5hK tử này côngFp8L phuFyCH nghiên cứu huấn cổ học thực sự vô cùngSiRz thâm sâu uyên bác!SCJm Đầy ắp phongUzQd thái di phong của các6p6N bậc Nho giai6F0 thời Lưỡng Hán! Không7j0B biết lệnh sư khai tâm của công tử là bậc danh Nho nào vậy?"

Huấn cổmf2N học vào thời cổ đại còn được gọi là "Tiểu học", tương đương vớiEMrK bộ môn "Ngôn ngữ học" và "Văn tựYI9x học" của thời hiện đại. Môn học này hưng thịnh rựcjuPG rỡtiIh vào thời Hán Đường, đến triềuc65g đại nhà Thanh thì đạt tới đỉnh cao rực rỡ với quy mô đồaw2k sộ.Mnll

Những luận điểmRTQE mà Vương DươngGEkg vừa trình bày ban nãyaCRc thực chất là sự đúc kết tinh hoa từW7du những thành tựu nghiên cứu học thuật6Nna của "Học phái Càn Gia" thời nhà Thanh. Lưu Chiêu dẫuWNb2 bị hạn chế bởi thời đại nên không tàiU5KR nào biếts8fE được Học phái Càn Gia là thứ38ub gì, thế7hPe nhưng bằng nhãn quan uyên bác của một bậc đạiw8mi Nho, ông lập tức nhìn thấu nềnmoyn tảng lập luận củaE2p6 Vương Dương trong cả hai câuZpdk trảyBHU lờiTXTz đềuw4Ev cắm rễ vững chắc trên nềnPuym tảng của huấnPqxr cổgRSz học. Bởi vậy, lời nhận xétP2D5 "đầy ắp phong thái di phong3GIN của NhoHhBy gia thờiuXvl Hán"Zylm cũng hoàn toàn chuẩn xác chứ chẳng hề quá lời.

"Thầy9OTu của ta có rất nhiều người..."djmt Vương Dương nhất thờiQdzP cũngXHm8 chưa nghĩ raUor3 cáchc3sF trả lời câu hỏi này sao choC4rE trọn vẹn. NgườiRlQd thời xưa khi làm học vấnk6ky vốnLABU vô cùng coi trọng nguồn gốc mônUS4m phái9vrq sư thừa.mGst Chuyện giấu giếm danh tính sư phụ như trong tiểu thuyết võ hiệp gần như khôngpILQ baoGzvd giờ tồn tại trong giới sĩ5TlZ phu, dẫu làksHI bậc ẩn sĩ mai danh lánh đờiazxW thì người ta cũng chỉ ẩn giấu hành tung chứ không bao giờWMAW giấu tên tuổi, huốngQfBD chi lại là một bậc đại tông sư0s3m về kinh học.thIe

"Học hỏi qua nhiều bậc thầy sao?"axNV Lưufq50 Chiêu không khỏi lộ vẻzHaF kinh0TQo ngạc.

Trong kinh học xưa nay vốn coi trọng việc truyền thừa một mạch chính thống, việc một người theowrYw học nhiều ngườiNJKd thầy khác nhau là điều vôyUb4 cùng hiếm thấy, huống chi người bìnhPloy thường cũng chẳng1h9w thể nào tìm đâu ra nhiềuInJU bậc danhu3CW sư đếnkmsN thế để thọ giáo.

Dữuln7U Vu Lăng đứng bên cạnh liền4Aac khẽnQTO lên tiếng nhắcrgVD nhở thầy mình: "Thưa thầy, Vương công tử xuất thân từ Lang GiahgMc Vương thị."

"Ồ? Hóa ra là côngUmH6 tử của bậc đại giaP4p2 thế tộc! Thảo nào,B8rj thảo nào!" Lưu Chiêu vừa ngạcutqR nhiên vừa mừng rỡ thốt9Jk6 lên.

"Đại gia" ở đây chính là cách gọi các thế gia vọng tộc hiển hách, còn "Đạiyg1d giateLQ tử" là một danh xưng tôneYII kínhlk9m mà người đương thời dùng để xưng hô với con em thuộc các dòng dõi hào môn quý tộc vọng tộc.

TạC9n5 TinhKNHN Hàm nấp sau bức2nzD bìnhDI86 phong, khi nghe thấy bốn chữ "Lang Gia Vương thị" khẽ lọt vào tai,C2Rh đôi mày thanh tú2YSY bất giác khẽ nhíuyT0c lại.