Chương 32: Vấn đáp Thượng Thư

Chương 32: Vấn đáp Thượng Thư

DữukPnq Vu Lăng kinh hãi thốt lên: "Thưa thầy?! Thầy làm saoJ8ma vậy ạ?"

LưuN8qD ChiêuxbOG bỗng nhiên đứng bật dậy,gupE giọng nói trànHB1Y ngậpYMeE sự nôn80sT nóng và gấp gáp:aymu "Mau, mau2v5C mời vịF6AH côngiSE8 tử ấyapZX vào đây!"

"Thưa thầy..."vTx1

"Hay là để đích thân ta raQJNO đón tiếp!"2L7s Lưu Chiêu chẳng màng giữ kẽ gì nữa,6kTo rảo bước thật nhanh hướng ra phía cửa. Vừa bướcMIZe tới ngạchM9hx cửa,pWqu ông mới sựci52F nhớ ra Tạ TinhIZR6 Hàm vẫn còn đang ngồi bên trong gian phòng.

Dữu VucNgD Lăng thấy cử chỉ thấtBBE4 thố chưa từng cóhlmr củaQj19 thầy mình thì khôngMXxP khỏi ngỡ ngàng,eQEa bèn dè dặtdgBu hỏi: "Thưa thầy, người... cópbSL quen biếtRLqE vị côngOKZn tử ấy sao?"oEPt

Lưu Chiêu cố gắng hít sâuiomp một hơi để ổn định lạisItO tâmYYKK trạng đang dậy sóng, quayUMOw sang bảo Dữu Vuuy9F Lăng: "Con mauf9eU ra mờixDDe cậuR61R ấy7eYr vào tận nơi này, tuyệt đối0Lsa không được có nửa phần chậm trễ hay thấtZM9k lễ!"

Dữu Vu LăngTiRD mang theozHGY một bụngQ6Vw đầy mối nghi hoặc, khom mìnhHntP lĩnh mệnh rồi4M2o rảoi8En bước ra ngoài.

"Bọn họ lại6E7b mời nhân vậtSW1f nào tới vậy ạ?" Tạ Tinh Hàm nhẹD1bJ nhàngyiXm bước raWID7 từ sau bứcsVft bình phong gỗCwXm sơn mài,2epl tò6hLI mò cấtUQx7 tiếng hỏi.

"Ta cũng khôngGgUk rõ.xQlq Nhưng... nếu như người này thật sự có thể trả lời được nhữngoKBH vấn đềylVp chất vấnZusG trong phong thư này, Lưu ChiêuK9cq ta cam tâm tình nguyện lấy lễ bái sư mà phụngzPk8 đãi cậu ấy!" Lưu2hOV Chiêu hai tay nâng niu bức thư, giọng nói kích động6M84 đếndMgT mứcLC5g khẽ runKOnj lên.15aj

Tạ Tinhfx1T Hàm nghe thấy vậy thì trong lòng không khỏi kinh hãigKmU tột độ!

Mấy2uIB ngày gần đây, người củajT29 Vương Quán64AM họcmH3s liên tục phái7GJJ danhhVUg sĩ tới tậnqGtH cửa, viện cớ "luận bàn học4QuC thuật" để trămzZga phương ngànG1V1 kếUdZz gây khó dễ cho Lưu Chiêu. Thế nhưng lần nào Lưu Chiêu cũng ung dung ứng đối, phong thái tự tại thungtNsF dung. Vậy màj0Jz ngày hôm nay, vị3AmP lão nhânEMXg gia này lại có thểFyFt thốt radsQB những lời nhún nhườnglIVS bái6Pj7 phụcp4lr đến bực này!

"ThếZcGr bá3D60 hãy cẩn trọng, đây rất có6WdX thể là quỷ kế của bênw44D Vương Quán học đấy ạ!SlUt Nếu thếFrHt bá chủpY9H động nhận thua, chẳng phải sẽ trao choqJQA Liễu Đàm cáiPe5j cớ xác đángdfzZ nhất để phế truất Quận học8Z8q hay sao?"

TrongaXAl lòngIZDi Lưu Chiêu khẽYvrI "thịch" một tiếng. Nãy giờ ôngPd57 chỉtLMf mảiXpVE mê đắm chìm vàoEsae những gút thắt học thuật mà suýt chút nữa quênkWvt bẵngW4eW mất rằng Quận học lúc này đang đứng trước bờaHwW vực sinh tử tồn vong ngàn cângHEg treo sợi tóc.

"Đừng gặp ngườiFB45 này nữa ạ. Hãy tìmNU74 một lý do thíchBTFX hợp nào đóUcHn rồi sai ngườiopvH tiễnxeYu hắn đi thôi." Tạ Tinh Hàm cất lờiXfmf đề nghị.

Lưu Chiêu trầm ngâm suy tính giây lát, sauRYPZ đó trầm giọng đáp:

"Không được.Juhb Học vấn vốnBIV3 làgEHE việc lớn nghìnqO0a thu của thiên hạ, há có7qhp thểYeRm tự dối lòng mình mà lừa bịp thế gian? Nếu như người nàyA4yj thậtGEtw sự có thể lấy kinh1J41 ThượngB5qR Thư ra đểwNEu chỉ dạy choGTwZ ta, Lưu Chiêu ta đương nhiên phải cúi đầu thọ giáo! Huống hồ, nếu người ấy thựczF6w sự giải tỏa được những mối nghi hoặc lớn laoqpto bấy lâulwhY nay trong học thuật cho ta, thì8bFh đó chính là điều may mắn lớn nhất trong cảev35 cuộc đờivi6i ta rồi!"HZrw

TạsUbW Tinh Hàm nhìnmgVW thấy vẻ mặtrqqV mừng rỡIwQv như điên như dạiH2mr của Lưu Chiêu thì biết4hpI ngay tính gàn dở mê muội học8b7U vấn của vị thế bá này lạifYzD tái phát rồi. Giữa lúc khóHuSp xử, trong lòng nàng cũng dâng lên một nỗi tò mò mãnhau8X liệt. Nàng đưa mắt nhìnGT7a về phíaNkCL trang thư trên tay Lưu Chiêu, ánh mắtraiu vừaaYC9 lướtB1i4 qua những dòng mực đen thì bỗng thấy nét chữFbza này dường nhưC31n cóGJDn đôi phần quen thuộc. Đangw0BK địnhaXUS bước tới nhìn cho kỹvBnc hơn thì tiếng bước chân ngoàiBuXu cửa đã dồnbPrS dập vọng lại1qbs gần, nàng vội9vyB vàng xoay người trốn trở lại phía6AKl sau bứckbfo bình phong.

"Thưa thầy, VươngI9Cf công tử5tql đã tới." Dữu Vu Lăng cất tiếng rồi dẫnPnix Vương Dương bước vàoK8YQ phòng.

"Kính chào Lưu tiên sinh." Vương DươngNoOJ hướng về phía Lưuo4Vp ChiêuTfiB khom mình vái một lễ.

Lưu Chiêu khựng người lại,w0ye trong lòng không khỏiatsL sững sờ. ÔngTK9O vạn lần khôngkRTZ ngờ tới vị cao nhân viết ra bức thư kinh0P1g thế hãiZtWx tục kia lại có thể trẻ tuổi đến mứcdERM này!j4vg

Ở phía sau bứcC902 bình phong, Tạ Tinh Hàm cũngpRzE giật mình sửng sốt.5miO GiọngoKt7 nói này... sao nghe quen taiiy3d đến thế nhỉ?

"Bức... bức thư này thực sự là doUoCF cậu viết sao?" Lưu Chiêu giơ trang giấy lên,vQAA ánh mắt đầy vẻ khóJnJZ tin nhìn chăm chú vào Vương Dương.

"Chính là vãn bối viết."

"NhữngIQcZ câu hỏi hóc búa này, cậu đều7omf cóyQVZ thể giải đáp được cảCVhA chứ?"u5Fi

"Đều cóhPa0 thể giải đáp được."

LưuQfVt Chiêu đứng ngẩn ngơ3EqF tại chỗ, tròn mắt nhìnMDcT Vương Dương một hồibAzM lâu, lúc này mới sực tỉnh nhớ ra phép tắcDnww lễ nghi tiếp khách, vội vàng xua tay mời:7ilz "Mời ngồi,16oO mời ngồi!"

VươngxWFO DươnghREI vừa mớijUzX an tọa, Lưu Chiêu đã không kìm nén nổi sự sốt ruột mà vộiO6qy vão7Qs hỏiUkZU dồn: "'Khâm minh văn tưZmOd an an', cậu nóidC9p lờiIlbS chú giải của Khổng Truyền xưa nay là saiGFwi lệch, vậy thìG3sW haijqv5 chữhUFS 'anA9KJ an' rốt cuộc phải giải nghĩa thế nàoRzG4 mớihc6t đúng?"nVnK

Vương DươngPAqz từ tốn đáp: "Sách7r5q Thượngljrk Thư Khảo LinhOf9N Diệu có chép: 'Phóng huân khâm minhOyLG văn tư yến yến'. HọcRqKW giả Trịnh Huyền từngX1Zz chú giải rằng: 'Khoan dung che chở vạnS8li vật gọiqfpb là yến'.0N7Q SáchEx8i NhĩBtuW NhãYV5B cũngiILh chép: 'YếnRBkq yến, tức là ôn hòa vậy'. Trong thiên2AIY Cổ Kimntrm Nhân Vật Biểu,qm9u cái tên 'Anea1v nhũNbic tử'5ejJ cũng được viếtJs8r thành 'Yến nhũ0nZS tử'.B7HM Đó chính là bằng chứngXhVp xácyLnY thực cho thấy thời cổ đại hai chữ 'yến' vàDvER 'an' vốn có ýtNDL nghĩaoJzk tương thông với nhau. Do đó sách Thích Danh mới chép: 'An, tứcIbc1 là yếnKQd0 vậy'—"tpBP

"Khoan đã,sqrc khoan đã! Xin dừng lại mộti9ZR chút!"6mok Lưu Chiêu vội vàng ngắt lời VươngmvMd Dương, chạy lon ton lại phía giá sách, rút phắt ra2E6a một cuộnxkzR sách lớn rồi hấp tấp lật giở tra cứu.

Cùng lúc đó, Tạ Tinh Hàm đang nấp sau bình phong cũngxOIF nóng lòng muốn tìm kiếm đồ vật, song thứ nàng muốn tìm không phải là kinh thưuwTN cổ tịch, mà làKQrV một bức thưHJy7 cũ. Nàng muốn đối chiếu lạiYOXl nétNkdV chữ một lần nữa, thế nhưng lúc này nàng mới bàng hoàng nhớ ra,TwR7 trong cơn tức0wjk giận hômX3QI trước, nàng đã bỏ quên phongG9Ye thư ấy tạibrvX biệt thự của Lạc Trạm biệt giá mất rồi!

Lưu ChiêucilU vừaEOSp thoăn thoắt lậtEsLS trục sách vừaqv3T liênOoeD tụcFjho gật đầu tâm đắc, đoạn ngẩng lênWSBS nhìn VươngPcjY Dương áyVVAa náy nói: "Thật thứgdDe lỗi, xin công tử cứ tiếp tục giảng giải." Nói đoạn ông6rxN bỗng nhớSLzL ra điềucejS gì, vộidMnI cất tiếngUYfN gọi:R2Yc "Tử Giới! Mau sai người mang trà quả lêny3xk đây!"

"Trà quả" chính là món trà điểm của thờiegqt xưa,kbw7 vào thời bấy giờ khi thưởng trà người ta thường dùng hoafKSL quảoqRc tươinJKQ thay vì các loại bánh ngọt.

Dữuq2mE Vu Lăng đang nóng21zT lòng muốn vào nghe tiếpvNSY những lờiDCco luận giải kinh điển,9j7s ngheTQKZ thầy sai bảo liền rảo bước thật nhanh ra ngoài sắp xếp.

Vương Dương ung dung tiếp tục: "Hai chữ 'angZg9 an' vốn là một từqVMw láy, tương tự như các cụmaBDO từhi5s 'tiểuzXnR tâm dực dực' hayUX9V 'thiênnZtB võng khôi khôi', đềusysg thuộcbgyc cùng một thể thức cấu tạo. Ý9CCK nghĩa của nóA2tz hoàn toàn tương đồng với 'yến yến'. Cả câumUkg 'khâm minh văn tưh7Kl anIyPB an'OYM1 ý nói đức độ sáng suốt, trí tuệ mẫn tiệp củaCKZV bậc thánh vương đều bắt nguồn từ bản tính tự nhiên thanhx6ll thản, chứPHR8 tuyệt đối không phải do gượng ép mà có được. Lời chú của Khổng Truyền cholhWo rằng câu này có nghĩa là 'làm an định những nơiOsKs đáng phải an định trongOCa0 thiên hạ', thực sự là quá mức gượng gạo khiên cưỡng."

"Giải nghĩa tuyệt lắm, giải nghĩa haykSD2 vôjV9e cùng!" Lưu Chiêu2OLU mặt mày rạng rỡ bừng bừng, nhìn vào trang giấy thư mà không ngớt lời khen ngợi. TiếpILba đó, ông lạiOVHc vội vã truy hỏi:

"Trong thiên Cảo Dao MôrOjo có câuoXZY 'Chưng dândUaq nãiNfAX lạp', Trịnh HuyềnPJLU chú giải chữ 'lạp'k5aY này là 'hạt gạo',WZcD cậu lạiPQx5 bác bỏhUvX mà7hjP bảo đó làAOR1 cáchAo6a diễnuyd5 giải 'bất từ' — tức không thành câu cúgcc3 ngữ pháp, vậyXuCk ý đó là thế nào?"

Lúc3BZk này Dữu Vu Lăng đã dẫnp1FA hai ngườiX8sj bộc dịch bưng khay tiến0zYo vào phòng, bày biện trà cụ cùng đĩa hoa quảl9fT tươi ngonPFKI lênC4Y3 chiếc bànfX1H trước mặt Vương Dương. HắntZEq còn đích thân nâng ấm rótCpp1 một chén trà nóng,sk8F cung kính dâng tới trước mặt Vương Dương.

VươngmrYn Dươngjt5f đón lấy chén9Ge5 trà,gSFx khẽ gậtXpo6 đầu nói lờiPQmL cảmXxhy ơn rồi thongb3vl thả giải đáp:

"Nếu hiểu1YOY theo nghĩa của Trịnh HuyềnSptW thìfjhL 'Chưng dân nãiyXlI lạp' sẽ dịch thành 'Dân chúng bèn là hạt gạo', câuIKYs vănugsE như vậywdKx căn bản khôngUfSl thànhcVkG ngữ pháp. CònvGMe nếu muốnmfaW suy16B8 diễnvBRL rộng ra chữ 'lạp' mang4SNl ý nghĩa là 'ăn hạt gạo',Yb6z thìaQKo trong toàn bộ cổtbwr văn tuyệt đối không hề cóQNIg tiền lệ dùng từ nhưeJEA vậy.AIel Thiên Vương Chế trong sách Lễ Ký có chép: 'Phía tây gọi là Nhung, xõa tóc mặc áo da thú, cóFImJ kẻ không ăn hạt lương thực (bất lạpdGW8 thực)'.nWIE ThửkB6b hỏi nếuub1u đổi câu ấy thànhcbvs 'có kẻ không hạtWuWl lương thực (bất lạp)', liệu có xuôi tai vàvZ8G chấp nhận8KvI được không?"

Đôi mắt Lưu Chiêu bỗng sáng rực lên như đuốc, vộiZUEA vàng hỏi dồn: "Vậy thì chữUwT8 'lạp' ở đâyt9lS rốt cuộc phải hiểu theo nghĩa nào mới chuẩnsIzQ xác?"

Tạ Tinh Hàm ở phía sau bức bình phong cũngOwtF bất giácjwXC nghiêng người về phía trước,hCwx nín thở chờ đợiZFjP câudlJj trả lời.aE5i

"Chữ 'lạp' ở đây thực chất làsKjs chữUOj1 mượn âm — tức giả tá từ chữ 'lập' trong câu 'Lập ngãxlLb chưng dân' thuộc thiên Chu Tụng của Kinh Thi.typ4 Sách Quảng Nhã có chép: 'Lập,9DK2 tức là9zlX thành vậy'. Học giả Trịnh Huyền khiNSLC chú giảiglTC thiên Tiểu Tưdm26 Đồ trong Chu Lễ cũng viết: 'Thành, tức là định vậy'. Bởi thế cho nên—"

Lưu Chiêu lạivDkt luống cuốngmqja hấp tấp chạyL9wX vội về phía giá sách lục lọi, miệng không91Cq ngừng giục giã:QUS6 "Đừng bậngqFi tâm tới ta,duIq công tửItOo cứ nói tiếp đi!"

"Bởi thế cho nên câu 'Chưng dân nãi lạp' thực chất mang ý nghĩa là 'Chưng dân nãiGUiH định' — tức muôn dân nhờJ9Rt đóYXla mà được an cư định cưeVsq vững vàng. Do vậy3Q2F mà thiên Hạ Bản Kỷ trong sách Sử Ký mới diễn giải bốn chữ nàyw8iJ thành2wKB 'Chúng dân nãi định',tXvN chính là nắm lấy đại ý sâu xa của câu văn mà ghiPETu chépMOgi lại. Hơn nữa nếu liên hệ chặt9x5X chẽ với ngữ3buS cảnhZbqp đoạnJIwS vănsINw phíawaCq trên: Đại VũE2hF trị thủy thành công, khiến cho ngũ cốcJBaI có thể gieo trồngDuEB làm lương thực, chime49g muôngTmVB cầm thú có nơi sinh sôi nảy nở, trăm thứ hàng hóa vật dụng lưu thông thuận tiện, đó mới chính là toàn bộ ý tứ của việcB0Vq an định muôn dân trăm6HoN họ, tuyệt đốiqDQv không thể chỉA3gl thu hẹp hạn hẹp trongZwEz mỗi việc lấp đầy bụng bằng hạt gạo được. Từ đó có thể khẳng định chắc chắnVWsa chữ 'lạp' ở đây tuyệt nhiên không mang nghĩa 'hạt gạo'."

Vương Dươngso45 dứt lời, trongUAZc căn phòng bỗng chốc rơiXgCO vào một khoảng khôngLAj8 gianQ0PI tĩnh lặng lạupKy kỳ, chỉo13q còn nghe4K3y thấy tiếng trụchmsa sách giấy sột soạt ma sát vàoDmWR nhauKkeM vang lên giòn giã.

Dữu Vu2oB9 LăngDWYR tranh thủ khoảngZmbw trốngADcj liền bước lênj3RI hỏi chen vào: "Vương công tử, ban nãy huynhR4hz nói Trịnh Huyền chú giảiXG5y thiênA92c Tiểu Tư Đồ..."

"Xuất sắc! Quả thực là tuyệt diệu khôn xiết!"xhO9 Lưuv6mD Chiêuz5O6 chắp7HiM taynTDy sau lưng tấm tắc trầm trồ khen ngợi, sảidGmn bước quaypTh3 trở lạiBOHj chỗ ngồi.r6mK Nỗi hân hoan kích động trên gươngL5A1 mặtRN1Y già nua lộ rõ không sao giấu nổi: "Vị công tử nàyzHEN công phu nghiên cứu huấn cổ học thực sựFa0m vôVkSV cùng thâmDLra sâu uyên bác! ĐầyGfvF ắp phong thái di phong của các bậc Nho gia thời Lưỡng Hán! Không2rDK biết lệnhMowu sư khai tâm của công tử2dGx là bậc danh Nho nào vậy?"

Huấn3oSh cổW4zt học vào thời cổ đại còn được gọi là "Tiểu học", tương đương với bộ môn "Ngôn ngữ học"8ElJ vàM2ti "Văn tự học" của thời hiện đại. Môn họcWyFY nàyf7tO hưngYCsR thịnh rực rỡ vào thời3hyk Hán Đường, đến triềuKmQQ đạiA81s nhà Thanh thì đạtxXTr tới đỉnh cao rực rỡ với quy mô đồ sộ.

Nhữngl8uZ luậnPwRQ điểm mà Vương Dương vừa trình bày ban nãy thực chất là sự đúc kết tinh hoa8CHf từ những thành tựu nghiên cứu học thuật củaqDZV "Học pháib7P0 Càn Gia"q9fS thời nhà Thanh. Lưu Chiêu dẫu bịBWYn hạn chế bởifmWK thời đại nên không tài nào biết được Học phái Càn Gia là thứ gì,xyVs thế nhưng bằng nhãn quan uyên bác của một bậc đại Nho, ôngClQY lập tứcgsi7 nhìn thấu nền tảng lập luận của Vương Dương trong6bxb cả haiAwLL câubd7C trả lời đềuKuDT cắm rễ vững chắc trên nền tảng của huấn cổ học. Bởi vậy,cLXP lời5XoA nhận xét "đầy ắp phong5i3G thái di phong của Nho gia thời Hán" cũng hoàn toànrUca chuẩn xác chứ chẳng hềGrR9 quá lời.

"Thầy củahnfn ta có rất nhiềuEwXb người..." Vương Dương nhấtppft thời cũng chưaAK1l nghĩ raA8Un cáchLqia trả lời câu hỏi này sao chorVCr trọn vẹn. Người thời xưa khi làm học vấn vốnvzJ9 vô cùng coi trọng nguồn gốc môn phái sư thừa. Chuyện giấu giếmD3NB danh tính sư phụ như trong tiểuWQwm thuyết võ hiệp gầnkpta như không bao giờ tồn tại5kbH trong giới sĩ phu, dẫu là bậc ẩn sĩUYzk maiWOjW danh lánhS7Mh đời thì người ta cũng chỉ ẩn giấu hànhonRN tung chứ không bao giờ giấu tên tuổi,97JC huống chi lạiIfUo làWT8m một bậcWdnF đại tôngy1ZL sư về kinh học.

"Học hỏi qua nhiều4kxp bậc thầy sao?" Lưu Chiêu không khỏi lộ vẻ kinh ngạc.

Trong kinh học xưa nay vốn coiDgQr trọng việc truyền thừa một mạchbymd chính thống, việc một người theo học nhiềucSoz người thầy khácxUWl nhau là điều vô cùng hiếm5PDc thấy, huống chiEPyD người bình thườngxLul cũng chẳng thể nàoqUQ3 tìmdqLV đâu ra47CF nhiềulaw8 bậcajYB danh sư đến thếrJPe để thọBNUO giáo.

Dữu Vu Lăng đứng bênOkdo cạnh liềnsOBm khẽSQKr lên tiếngUCDl nhắcfiMl nhở thầy mình: "Thưa thầy, Vương công tử xuất thân từ Lang Gia Vương thị."SXYH

"Ồ? Hóa ra là cônglsOz tửBgMZ củaJTPj bậc đạiDvXM gia thếyazF tộc! Thảo nào, thảo nào!" Lưu ChiêuBuld vừaJSGz ngạcrb62 nhiên vừa mừng rỡ thốt lên.

"Đại gia"FUv9 ởRsPS đây chính là cách gọi các0Xr9 thế gia vọng tộc hiển hách, còn "Đại gia tử" là mộtcIDp danh62mG xưng tôn kínhc700 màAw8s người đương thời dùng để xưng hô với conBJ01 em thuộc các dòngVUoH dõi hào môn quý tộc vọng tộc.

Tạ Tinh Hàm nấp sau bức bình phong, khisv4h nghe thấy bốn chữ "Lang Gia Vương thị" khẽ lọt vào7Lym tai,EpHM đôi mày thanhL8F8 tú bất giác khẽ nhíu lại.