Ánh Trăng Soi Sáng Thời Đại › Chương 26
Chương 26: Hương dầu mới ngát bay
Chương 26· 5.289 từMiễn phí
Chương 26: Hương dầu mới ngát bay
Ánh nắng giữa tháng Chín không còn gay gắt, độc địa như những ngày giữa hè oi ả. Những ruộng ngô bạt ngàn ngoài đồng lá đã úa vàng quá nửa, mấy cây hồng cổ thụ ven đường trĩu trịt những chùm quả xanh ngắt, phải chờ đến tận tiết sương giáng mới chín đỏ ngọt lịm để hái ăn.
Thời hạn thuê hai chiếc máy nghiền bột mì đã sắp sửa kết thúc.
Diệp Vũ đứng trước cửa lán nghiền bột, đưa mắt nhìn ngắm hai cỗ máy đã cùng họ gắn bó suốt gần ba tháng qua. Dưới bàn tay chăm sóc, lau chùi cẩn thận của các thanh niên tri thanh, thân máy bằng gang lúc nào cũng sáng bóng loáng, trục lăn và tấm lưới sàng đều sạch tinh tươm, trông còn tươm tất, tinh thần hơn cả lúc mới được chở về đây.
Tô Dã đang ngồi xổm bên cạnh cỗ máy để làm đợt kiểm tra cuối cùng. Cậu dùng cờ-lê siết chặt lại vài con ốc ở những vị trí then chốt, rồi đứng thẳng người dậy vỗ vỗ lớp bụi bám trên lòng bàn tay, bảo: "Dây đai truyền động hao mòn không đáng kể, chạy thêm hai tháng nữa vẫn vô tư."
Diệp Vũ gật đầu tán thành. Theo kế hoạch đã định liệu trước, trong hai chiếc máy nghiền bột này họ sẽ trả lại một chiếc cho nhà máy, chỉ giữ lại một chiếc để tiếp tục phục vụ bà con.
Nhu cầu nghiền bột mì của người dân trong vùng so với mấy tháng trước đã đi vào quỹ đạo ổn định, một chiếc máy là quá đủ để cáng đáng; chiếc máy còn lại đem trả về sẽ giải phóng được một khoản tiền thuê, dùng số tiền ấy để thuê một chiếc máy ép dầu nảy lửa.
Vụ đậu nành năm nay đã bắt đầu bước vào đợt thu hoạch rộ. Tính gộp cả Đại đội Hồng Kỳ cùng mấy đại đội lân cận lại, sản lượng ít nhất cũng phải tới ba bốn vạn cân hạt đậu tương vàng óng.
Diệp Vũ liền ngồi lại bàn bạc với Lý Kiến Hoa và Tô Dã về nhân sự cho chuyến đi lên xưởng cơ khí nông nghiệp trên thành phố.
Lý Kiến Hoa nghe xong sự sắp xếp của anh liền đẩy nhẹ gọng kính: "Cậu định dắt theo cả Triệu Thiết đi cùng à? Cậu ấy mới vào xưởng chúng ta chưa đầy một tháng mà."
"Chính vì cậu ấy mới vào nên tôi mới càng phải dắt đi cùng." Diệp Vũ kiên nhẫn phân tích, "Sau này nếu tất cả chúng ta đều thi đỗ đại học rồi rời đi, xưởng liên hợp này không thể để rơi vào cảnh rắn mất đầu, không có người trông coi. Triệu Thiết tính tình thật thà, đôn hậu, lại ham học hỏi, tuy nền tảng văn hóa có hơi mỏng nhưng chân tay cực kỳ siêng năng, tháo vát. Để cậu ấy đi theo vài chuyến cho quen đường đi nước bước, quen mặt người ta, sau này tự khắc trong bụng sẽ biết cách ứng biến."
Lý Kiến Hoa ngẫm nghĩ một thoáng rồi gật đầu đồng thuận.
Tô Dã đưa mắt nhìn Diệp Vũ: "Chỉ có ba người các cậu đi thôi sao?"
Diệp Vũ mỉm cười gật đầu: "Ừ, cậu ở lại đại đội để trông nom xưởng. Hồng Anh mới bắt tay vào việc chưa lâu, cậu nhớ để mắt chỉ bảo thêm cho cô ấy."
Tô Dã chỉ khẽ "ừ" một tiếng.
Cậu im lặng hồi lâu rồi bỗng cất lời: "Tớ đi làm... làm ít lương khô cho các cậu mang theo ăn dọc đường nhé."
Nụ cười trên môi Diệp Vũ càng thêm rạng rỡ: "Được chứ, thế thì tốt quá."
Bàn bạc xong xuôi, Diệp Vũ liền đi tìm gặp Triệu Thiết: "Triệu Thiết này, cậu chuẩn bị một chút nhé, sáng sớm ngày mai ba người chúng ta sẽ cùng lên thành phố Y."
Triệu Thiết ngơ ngác đứng sững tại chỗ, hai bàn tay thô ráp bối rối xoa xoa vào nhau: "Đồng chí Diệp tri thanh ơi, tôi... tôi cũng được đi cùng thật sao?"
"Phải." Diệp Vũ gật đầu khẳng định, "Cậu đi theo một chuyến cho biết đường sá, nhận mặt đối tác làm ăn."
Triệu Thiết ngẩn người ra một lúc, rồi sau đó gật đầu thật mạnh lia lịa, trên gương mặt đôn hậu bừng lên một vẻ căng thẳng pha lẫn sự phấn kích tột cùng vì cảm nhận được niềm tin tưởng lớn lao mà mọi người dành cho mình.
Cậu chàng lập tức chạy tót về chỗ ở của mình, lục tung hòm đồ tìm ra chiếc áo cánh sạch sẽ nhất gấp ngay ngắn đặt ở đầu giường, lại tìm thêm một đôi giày vải lành lặn không một miếng vá đặt sẵn bên cạnh, sợ sáng mai dậy muộn lại luống cuống không kịp giờ.
...
Sáng sớm hôm sau khi trời vừa hé rạng, chiếc máy kéo tay đã nổ máy giòn giã.
Diệp Vũ bước lên ngồi vào ghế lái máy kéo, quay đầu nhìn Tô Dã đang đứng lặng lẽ bên cổng ngõ dặn dò: "Trông nom nhà cửa cẩn thận nhé."
Tô Dã không nói gì nhiều, chỉ khẽ gật đầu, đưa mắt dõi theo chiếc máy kéo nổ xình xịch từ từ lăn bánh ra khỏi đầu thôn, rồi khuất dần sau khúc quanh của con đường đất dài hun hút.
Lên đến thành phố Y, ba người ghé vào một quán ăn nhỏ ven đường ăn vội ba bát mì nóng hổi.
Đây là lần đầu tiên trong đời Triệu Thiết được đặt chân lên chốn thị thành, nhìn cái gì chung quanh cũng thấy lạ lẫm, mới mẻ vô cùng. Cậu chàng cứ ngồi xổm bên mép vỉa hè trố mắt nhìn những chiếc xe ô tô tải gầm rú chạy qua lại suốt một hồi lâu không chớp mắt.
Đến xưởng cơ khí nông nghiệp, Lý Quốc Đống đang ngồi trong phòng làm việc xem tài liệu. Nghe tiếng gõ cửa, ông ngẩng đầu lên, vừa thấy Diệp Vũ và Lý Kiến Hoa bước vào, trên mặt lập tức nở nụ cười tươi rói: "Tiểu Diệp! Kiến Hoa! Đến rồi đấy à? Mau vào đây ngồi đi." Ông đặt chiếc bút máy xuống bàn, đưa mắt nhìn người thanh niên đi sau cùng, "Vị đồng chí này là ai thế?"
"Đây là đồng chí mới được tuyển vào xưởng chúng cháu, tên là Triệu Thiết." Diệp Vũ niềm nở giới thiệu, "Chuyến này cháu dắt cậu ấy đi cùng để làm quen đường sá và công việc."
Lý Quốc Đống gật đầu tán thưởng, ân cần mời Triệu Thiết cùng ngồi xuống ghế, rồi cầm phích nước nóng rót ba chén nước sôi để nguội mời khách.
Vừa rót nước ông vừa cười ha hả nói: "Tiểu Diệp à, cậu quả thực đã mang đến cho xưởng chúng tôi một sự bất ngờ quá đỗi to lớn đấy. Nếu không phải có hàng loạt công xã kéo đến tìm chúng tôi đòi thuê thiết bị cơ khí, chúng tôi còn chẳng hề hay biết cậu đã cho đăng liền hai bài viết xuất sắc trên báo tỉnh! Cái câu 'Cơ khí nông nghiệp nhân dân vì nhân dân phục vụ' của cậu làm cho Lưu xưởng trưởng của chúng tôi sướng rơn cả người. Lưu xưởng trưởng đã cho cắt hai bài báo ấy dán trang trọng ngay bảng tin tuyên truyền của xưởng bộ, hễ gặp ai đến thăm cũng chỉ tay vào khoe rùm beng lên đấy."
Diệp Vũ cười nhã nhặn: "Cháu chỉ nói đúng sự thật khách quan thôi mà chú. Việc xưởng cơ khí nhiệt tình ủng hộ thanh niên tri thanh chúng cháu phát triển sản xuất nông nghiệp là sự thật hiển nhiên ai cũng thấy."
Lý Quốc Đống xua xua tay, nụ cười trên gương mặt lộ rõ sự thoải mái, mãn nguyện từ tận đáy lòng: "Cậu đừng có khiêm tốn. Trước đây cái đống máy móc cũ kỹ kia chất đống trong kho phủ bụi mù mịt chẳng ai thèm ngó ngàng tới, vậy mà giờ đây bỗng chốc biến thành miếng bánh thơm phức được người người săn đón. Trong cuộc họp tổng kết công tác tháng trước, đích thân Lưu xưởng trưởng đã biểu dương việc này trước toàn thể cán bộ, khen ngợi đây là sáng kiến 'biến phế liệu thành bảo vật, làm sống lại nguồn tài sản nhàn rỗi' đấy nhé!"
Khóe môi Diệp Vũ khẽ cong lên thành một nụ cười kín đáo.
Khi hạ bút viết bài báo tuyên truyền dạo nọ, anh quả thực đã có chủ đích muốn đánh bóng tên tuổi cho xưởng cơ khí nông nghiệp. Lưu Khánh Sinh là mẫu lãnh đạo tính cách cẩn trọng, cầu toàn, nếu không nhìn thấy cái lợi thiết thực sờ sờ trước mắt thì những lần hợp tác sau này chưa chắc đã được thuận buồm xuôi gió. Nhưng nay nghe Lý Quốc Đống chia sẻ như vậy, anh đã hoàn toàn yên tâm. Một khi Lưu Khánh Sinh đã nếm được vị ngọt ngào của danh tiếng, thì những việc sau này sẽ càng dễ bề thu xếp hơn gấp bội.
"Hôm nay Lưu xưởng trưởng có ở cơ quan không chú?" Diệp Vũ hỏi.
"Có chứ, ban nãy ông ấy còn đang kiểm tra dưới phân xưởng." Lý Quốc Đống liếc nhìn chiếc đồng hồ treo tường, "Giờ này chắc cũng đã quay về phòng làm việc rồi. Mấy đứa cứ ngồi uống nước đi, để chú sang mời ông ấy qua đây."
Lý Quốc Đống bước ra ngoài chưa được bao lâu thì Lưu Khánh Sinh đã tươi cười sải bước đi theo sang. Hôm nay ông khoác trên mình chiếc áo cán bộ màu xanh thẫm phẳng phiu, mái tóc chải chuốt gọn gàng, vừa bước qua cửa đã cười sang sảng, thái độ hòa nhã, cởi mở hơn hẳn so với lần đầu tiên Diệp Vũ gặp gỡ.
"Đồng chí Tiểu Diệp!" Lưu Khánh Sinh hớn hở chủ động bước tới siết chặt tay Diệp Vũ, những nếp nhăn trên khuôn mặt dãn hết cả ra, "Kể từ ngày bài báo của cậu được đăng trên trang nhất báo tỉnh, cái xưởng cơ khí này của tôi bỗng nhiên trở thành nơi khách khứa nườm nượp ra vào như nêm đấy nhé! Riêng trong tháng này đã có tới bảy công xã gửi công văn đến hỏi thăm thủ tục thuê mượn máy móc. Tuần trước người của Công xã Quang Minh lại lặn lội lên đây, lần này họ không thèm mua linh kiện lẻ tẻ nữa mà nằng nặc đòi ký hợp đồng thuê hẳn hai chiếc máy nghiền bột mì mang về. Đến cả các đồng chí lãnh đạo trên Ủy ban Cách mạng thành phố cũng hết lời khen ngợi xưởng chúng tôi là thực sự 'từ quần chúng mà ra, trở về phục vụ quần chúng', tận tâm tận lực 'vì nhân dân phục vụ' đấy!"
Diệp Vũ mỉm cười tán dương: "Đó là nhờ Lưu xưởng trưởng có tầm nhìn xa trông rộng đấy chứ ạ. Ngày trước nếu chú đem thanh lý số máy móc ấy thành sắt vụn thì làm sao có được cục diện vẻ vang như ngày hôm nay?"
Lưu Khánh Sinh được một câu khen gãi đúng chỗ ngứa, trong lòng sướng âm ỉ, tuy miệng thì xua tay khiêm tốn nhưng nụ cười tươi rói nơi khóe môi thì làm sao giấu nổi.
Lý Quốc Đống đứng bên cạnh chứng kiến cảnh tượng ấy, trong mắt cũng tràn ngập niềm vui. Trước đây chính ông là người đã nhiều lần đứng ra bảo lãnh, nói đỡ cho Xưởng liên hợp Tri thanh, nay đơn vị gặt hái được những lợi ích thực tế to lớn như vậy, vị thế của ông trong ban giám đốc tự nhiên cũng vững như bàn thạch.
"Lô thiết bị đợt trước các cậu mang về dùng, tôi nghe lão Lý báo cáo lại rồi, máy móc được các cậu bảo dưỡng rất chu đáo, ngay cả lão Chu thợ cả cũng hết lời khen ngợi các cậu đấy." Lưu Khánh Sinh vui vẻ nói thêm.
"Dạ, đó là bổn phận chúng cháu phải làm mà chú." Diệp Vũ nhã nhặn đáp lời, "Thưa Lưu xưởng trưởng, hôm nay chúng cháu lên đây, ngoài việc làm thủ tục gia hạn thuê tiếp một chiếc máy nghiền bột mì, chúng cháu còn tha thiết muốn ký hợp đồng thuê thêm một chiếc máy ép dầu ăn của xưởng nữa ạ."
Lưu Khánh Sinh ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh Lý Quốc Đống, nghe Diệp Vũ trình bày xong cũng không vội vàng trả lời ngay, mà nâng chiếc ca tráng men trên bàn nhấp một ngụm trà nóng: "Máy ép dầu à? Đậu nành dưới các cậu năm nay được mùa lớn lắm sao?"
"Vâng ạ, được mùa rực rỡ luôn chú!" Diệp Vũ gật đầu khẳng định, "Sản lượng đậu nành của Đại đội Hồng Kỳ cùng mấy đại đội xung quanh cộng lại lớn lắm, những năm trước bà con toàn phải gánh đậu lên tận xưởng ép dầu của công xã xếp hàng rồng rắn suốt mấy ngày đêm, vất vả vô cùng. Tiền thuê máy ép dầu chúng cháu xin tính theo ngày tương tự như máy nghiền bột, tiền đặt cọc cũng xin nộp đầy đủ theo đúng quy định ạ."
Lưu Khánh Sinh đưa mắt nhìn sang Lý Quốc Đống, thấy Lý Quốc Đống khẽ gật đầu ngầm đồng thuận.
Ông liền sảng khoái bảo: "Máy ép dầu trong kho thì đúng là còn một chiếc thật, bị loại ra từ hai năm trước, đợt ấy sửa chữa lại xong xuôi thì cứ để đấy chưa dùng tới. Cậu chờ một lát, để tôi gọi lão Chu vào kiểm tra xem cỗ máy ấy hiện giờ còn vận hành tốt hay không đã."
Bác thợ máy Chu Cường Đông rất nhanh đã được gọi tới. Nghe rõ mục đích chuyến đi của Diệp Vũ, bác chẳng nói hai lời liền xách ngay hộp đồ nghề cơ khí đi thẳng xuống kho chứa.
Diệp Vũ dẫn theo Triệu Thiết bám sát theo sau, anh muốn để Triệu Thiết được tận mắt chứng kiến từng bước kiểm tra, nghiệm thu máy móc thực tế diễn ra như thế nào.
Trong gian nhà kho ánh sáng lờ mờ, Chu Cường Đông bật đèn pin rọi một vòng xung quanh cỗ máy ép dầu.
Cỗ máy này đồ sộ và nặng nề hơn máy nghiền bột mì rất nhiều, bộ phận cốt lõi của nó là một trục xoắn ốc bằng thép vô cùng to bản, bên ngoài được bọc bằng một buồng ép bằng gang đúc dày cộp. Bề mặt máy tuy bám một lớp bụi dày nhưng chất thép bên trong trông vẫn cực kỳ chắc chắn, bền bỉ.
"Cái giống máy ép dầu này thực ra còn nồi đồng cối đá hơn cả máy nghiền bột nhiều," Chu Cường Đông ngồi thụp xuống dùng đèn pin soi kỹ bộ truyền động bên dưới gầm máy, "Chỉ cần trục xoắn với lòng buồng ép không bị rỉ sét đóng chặt lại thì cứ lau chùi tra dầu mỡ vào là chạy ngon lành. Chiếc máy này tôi nhớ trước khi bị thay thế nó vẫn đang hoạt động bình thường, chỉ có điều tỷ lệ ép kiệt dầu hơi thấp hơn so với mấy dòng máy đời mới một chút thôi."
Triệu Thiết ngồi xổm bên cạnh, hai mắt mở to không dám chớp, chăm chú nuốt từng động tác kiểm tra điêu luyện của người thợ cả.
Chu Cường Đông cặm cụi kiểm tra thêm một hồi nữa rồi đứng dậy phủi bụi bám trên đầu gối: "Chạy tốt chán! Chỉ có vài chiếc vòng đệm cao su bên trong bị lão hóa chai cứng rồi, thay mới đi là xong, trong kho linh kiện của xưởng có sẵn đồ thay thế."
"Dạ, thế thì phiền bác Chu quá ạ, cháu cảm ơn bác nhiều!" Diệp Vũ cảm kích nói lời cảm ơn, rồi quay sang Lưu Khánh Sinh, "Lưu xưởng trưởng ơi, vậy còn hợp đồng thuê máy..."
"Hợp đồng thì đơn giản thôi." Lưu Khánh Sinh xua tay dứt khoát, "Tiền thuê và tiền đặt cọc cứ áp dụng đúng theo biểu giá lần trước mà làm. Lão Lý cậu soạn hợp đồng đi, ngay hôm nay ký kết luôn cho xong xuôi."
Ký xong hợp đồng thì trời cũng đã quá ba giờ chiều. Bác Chu Cường Đông cùng mấy cậu học việc kéo cỗ máy ép dầu ra khỏi kho, thoăn thoắt thay mới toàn bộ các vòng đệm cao su và một sợi dây đai truyền động chịu lực, sau đó bơm đầy dầu bôi trơn vào các ổ bi.
Triệu Thiết suốt từ đầu đến cuối cứ lăng xăng chạy quanh phụ việc, lúc thì đưa cái cờ-lê, lúc lại chuyển chiếc mỏ-lết, gặp thao tác nào chưa hiểu là lập tức rụt rè mở miệng hỏi han cặn kẽ.
Thấy cậu thanh niên nông thôn chịu khó hỏi tỉ mỉ từng chi tiết, Chu Cường Đông cũng vui lòng chỉ bảo thêm vài bí quyết nhà nghề: "Máy ép dầu này quan trọng nhất là khe hở ăn khớp giữa trục xoắn và thành buồng ép đấy nhé. Khe hở mà rộng quá thì dầu ép ra không kiệt, bã đậu vẫn còn nhiều dầu; mà khe hở hẹp quá thì máy rất dễ bị kẹt cứng làm cháy mô-tơ. Chú mày đem máy về, mỗi ngày trước khi chính thức cho nguyên liệu vào ép thì phải cho máy chạy không tải chừng hai phút, dỏng tai lên nghe xem có tiếng kêu lạ nào lạo xạo bên trong không, hễ thấy có tiếng động bất thường là phải ngắt điện kiểm tra ngay lập tức, rõ chưa?"
Triệu Thiết gật đầu lia lịa ghi nhớ từng lời dặn dò.
Sau khi nghiệm thu máy móc xong xuôi, ba người bắt đầu bắt tay vào công đoạn khiêng máy lên thùng xe kéo.
Máy nghiền bột mì nhỏ gọn, một người khỏe mạnh cũng có thể khênh được, nhưng chiếc máy ép dầu này thì nặng trịch như một khối đá tảng, phải bốn người đàn ông lực lưỡng cùng hợp sức ghì chặt mới khiêng nổi lên sàn thùng xe. Bác Chu Cường Đông còn tốt bụng xách thêm hai thùng dầu bôi trơn công nghiệp và một bao tải nhỏ đựng các linh kiện dự phòng đặt vào góc thùng xe: "Tặng thêm cho các cậu đấy. Cái máy ép dầu này quý giá và đỏng đảnh hơn máy nghiền bột nhiều, nhớ phải bảo dưỡng cho thật cẩn thận đấy nhé."
Lý Kiến Hoa ngồi vào ghế lái khởi động chiếc máy kéo, Diệp Vũ cùng Triệu Thiết trèo lên thùng xe, ngồi tựa lưng ngay bên cạnh cỗ máy cơ khí đồ sộ.
Triệu Thiết ngồi nép bên cỗ máy ép dầu, một tay bám chặt vào khung sắt, ánh mắt cứ đăm đăm nhìn vào từng chi tiết máy móc không rời.
Cậu ngập ngừng quay sang nhìn Diệp Vũ, tiếng nói bị tiếng gầm rú đinh tai của động cơ diesel lấn át đi vài phần: "Đồng chí Diệp tri thanh ơi, có phải... có phải anh muốn sau này giao cỗ máy này cho tôi quản lý không?"
"Đúng vậy." Diệp Vũ thẳng thắn thừa nhận, không hề giấu giếm, "Sau này trang thiết bị máy móc của xưởng liên hợp sẽ ngày một nhiều thêm, không thể chuyện gì lớn nhỏ cũng bắt tôi với anh Kiến Hoa phải chạy đôn chạy đáo ngược xuôi mãi được. Cậu còn trẻ, lại có tinh thần chịu khó học hỏi, chỉ cần cậu nắm vững được ngóc ngách vận hành của máy móc, thì sau này toàn bộ mảng này tôi sẽ an tâm giao trọn vào tay cậu."
Triệu Thiết không nói thêm lời nào nữa, nhưng bàn tay đang bám vào khung sắt bất giác siết chặt lại: "Tôi... tôi nhất định sẽ dốc sức học cho bằng được!"
Chiếc máy kéo chầm chậm lăn bánh về tới đầu thôn Đại đội Hồng Kỳ khi bóng hoàng hôn đã bắt đầu ngả dài trên mặt đất.
Những người đầu tiên phát hiện ra sự trở về của họ là đám trẻ con trong thôn. Vừa nghe thấy tiếng máy kéo quen thuộc từ xa, lũ trẻ đã từ gốc cây hòe cổ thụ ùa ra reo hò ầm ĩ, chạy lon ton bám theo sau đuôi xe kéo. Thấy trên thùng xe xuất hiện thêm một cỗ máy khổng lồ lạ mắt chưa từng thấy bao giờ, chúng vừa ồ lên kinh ngạc vừa tranh nhau chìa những bàn tay nhỏ xíu ra sờ nắn vào thành máy.
Triệu Thiết ngồi trên thùng xe, một tay vịn máy, tay kia vẫy vẫy chào lũ trẻ con, trên khuôn mặt thoáng chút ngượng ngùng lúng túng nhưng nhiều hơn cả là niềm tự hào kiêu hãnh không sao che giấu nổi.
Tô Dã cùng Tôn Thắng Nam và Lý Hồng Anh đang ngóng chờ trên bờ ruộng lập tức rảo bước ùa ra đón. Ánh mắt Tô Dã trước tiên dừng lại trên gương mặt của Diệp Vũ trong chốc lát, rồi sau đó mới chuyển dời sang cỗ máy ép dầu mới toanh.
"Chính là nó đấy à?" Tô Dã bước tới đi một vòng quanh thùng xe ngắm nghía.
"Ừ, chính nó đấy." Diệp Vũ nhảy thoăn thoắt từ trên thùng xe xuống đất, "Bác Chu thợ cả bảo chất lượng cỗ máy này còn rất tốt, tuy tỷ lệ ép kiệt không bằng loại đời mới tinh nhưng dùng cho nhu cầu của vùng mình thì quá dư dả rồi."
Tôn Thắng Nam đã sán lại gần cỗ máy bắt đầu săm soi nghiên cứu, cô cùng Lý Hồng Anh tíu tít chỉ trỏ sờ nắn khắp thân máy bằng gang đúc.
Tô Dã bước lại gần bên cạnh Diệp Vũ, hạ giọng nói khẽ: "Đi đường xa mệt lắm phải không? Cơm canh tớ hâm nóng sẵn trên bếp rồi đấy, vào ăn trước đi đã."
Diệp Vũ mỉm cười gật đầu, liếc nhìn cỗ máy ép dầu đang được mọi người vây quanh trầm trồ khen ngợi, rồi thong thả cất bước đi theo Tô Dã về phía điểm tri thanh. Đi được vài bước, anh quay đầu gọi với lại: "Triệu Thiết ơi! Đừng đứng đó ngắm nữa, vào ăn miếng cơm nóng rồi lát nữa hẵng ra nghiên cứu tiếp!"
Triệu Thiết dạ một tiếng thật to, chen qua đám đông rồi sải bước thật nhanh chạy theo sau.
...
Cỗ máy ép dầu rất nhanh đã được lắp đặt hoàn chỉnh và cố định vững chãi.
Trước khi chính thức bắt tay vào vận hành, Diệp Vũ tập hợp tất cả mọi người lại để phổ biến kỹ thuật.
"Quy trình ép dầu hoàn toàn khác biệt so với nghiền bột mì," Diệp Vũ đứng cạnh chiếc máy ép dầu, chỉ tay về phía miệng phễu nạp liệu, "Hạt đậu nành tuyệt đối không được đổ trực tiếp hạt sống vào máy đâu nhé, mà bắt buộc phải qua công đoạn luộc chín trước. Phải luộc chín tới chừng bảy tám phần thì dầu ăn bên trong mới có thể ép kiệt ra ngoài được."
Anh quay sang nhìn Tô Dã: "Cậu dẫn theo Triệu Thiết ra khoảng đất trống cạnh lán nghiền bột đắp một cái bếp lò đất thật to vào, loại bếp có thể đặt vừa chiếc chảo gang cỡ đại ấy."
Tô Dã gật đầu nhận nhiệm vụ, lập tức quay người đi tìm gạch vụn và chảo gang trong kho chứa đồ cũ.
Ngô Thụ Sinh, Chu Cường Quốc và Tạ Minh cũng xắn tay áo xông vào phụ giúp. Mấy chàng trai lực lưỡng bận rộn suốt cả buổi sáng, đắp nên một cái bếp lò đất cao ngang tầm bụng người lớn, lòng bếp sâu hoắm có thể nhét vừa những khúc củi to tướng, bên trên đặt một chiếc chảo gang lớn mượn của đại đội, đường kính miệng chảo rộng tới bảy tám mươi phân.
Lý Hồng Anh nhanh nhẹn vác mẻ đậu nành đầu tiên tới. Trần Oánh và Phùng Vi chịu trách nhiệm gánh nước, từng thùng nước giếng trong vắt mát lạnh được đổ đầy vào chảo gang, ngọn lửa trong lòng bếp lò bùng cháy bập bùng, tiếng củi khô nổ lách tách vui tai.
Khi nước trong chảo sôi sùng sục, Tôn Thắng Nam cùng Lưu Bình trút những bao đậu nành đã làm sạch vào chảo, dùng một chiếc xẻng sắt lớn từ từ đảo đều. Những hạt đậu nành lăn tăn nhào lộn trong làn nước sôi sùng sục, lớp vỏ bên ngoài dần dần chuyển sang màu sẫm hơn, trong không khí bắt đầu bốc lên một mùi hương đặc trưng của hạt đậu tương ngậm no nước nóng, thoang thoảng vị ngọt bùi béo ngậy.
"Phải đảo chừng bao lâu nữa hả Diệp Vũ?" Cánh tay Tôn Thắng Nam tuy rất khỏe nhưng đảo một hồi mồ hôi cũng bắt đầu túa ra ròng ròng trên trán.
"Phải nhìn màu sắc và độ nở của hạt đậu." Diệp Vũ đứng bên cạnh mép chảo quan sát kỹ lưỡng, "Khi nào thấy lớp vỏ ngoài nhăn nheo lại, bẻ đôi hạt đậu ra thấy phần nhân bên trong chuyển sang dạng bán trong suốt là đạt yêu cầu. Thường mất khoảng mười lăm đến hai mươi phút, nhưng tuyệt đối không được luộc quá nhừ, luộc chín quá thì dầu sẽ bị nước cuốn trôi mất hết đấy."
Tô Dã ngồi xổm bên cửa bếp cặm cụi tiếp thêm củi khô, ánh lửa bập bùng chiếu rọi lên khuôn mặt tuấn tú, làm góc nghiêng của cậu khi tỏ khi mờ.
Sau hai mươi phút, Diệp Vũ dùng muôi vớt vài hạt đậu ra xem xét, thổi nguội rồi lấy ngón tay bóp thử kiểm tra độ mềm, đoạn hài lòng gật đầu: "Được rồi đấy! Vớt ra để ráo nước, tản ra cho nguội bớt đến khi sờ ấm tay là có thể cho vào máy ép được rồi."
Ngô Thụ Sinh và Triệu Thiết cùng nhau hợp lực khiêng một mẻ đậu nóng hổi từ trên chảo xuống, đổ vào chiếc sọt tre lớn có lót bao tải sạch bên dưới để ráo nước. Làn khói trắng bốc lên nghi ngút từ sọt đậu, hương thơm bùi ngậy của đậu tương lập tức đậm đà lên gấp bội phần, theo làn gió thu lan tỏa ra thật xa, khiến cho những bà con xã viên đang đứng xếp hàng chờ nghiền bột mì ngoài lán đều phải nghển cổ tò mò ngó sang.
"Thơm quá xá là thơm!" Một bà cụ lớn tuổi bước lại gần, nhìn ngắm chiếc chảo lớn tấm tắc khen ngợi: "Các cháu đang luộc hạt đậu đấy à? Trên xưởng dầu của công xã người ta cũng làm y hệt thế này đấy, phải luộc chín tới rồi mới ép thì dầu ra mới nhiều và thơm bùi được."
Diệp Vũ mỉm cười lễ phép đáp lời: "Cụ quả là người am hiểu nghề nông ạ."
Khi những mẻ đậu nành đã nguội bớt chỉ còn âm ấm, Triệu Thiết cẩn thận trút từng muôi vào phễu nạp liệu của máy ép dầu. Trục xoắn ốc bằng thép bắt đầu quay chậm rãi, bên trong buồng ép bằng gang vang lên những âm thanh nghiền nát trầm đục, nối tiếp theo đó là chuỗi âm thanh ken két, ép xiết ken két rộn rã, tựa như có một nguồn sức mạnh vô hình đang từng chút từng chút một vắt kiệt từng giọt tinh chất ra ngoài.
Khi giọt dầu ăn đầu tiên vàng óng ả bắt đầu rỉ ra từ cửa thoát dầu, bên ngoài lán đã ken đặc người đứng vây quanh xem chật như nêm cối.
Dòng dầu ăn màu vàng thẫm sánh đặc men theo máng sắt chầm chậm chảy tràn vào chiếc chậu tráng men đặt hứng bên dưới, một làn hương thơm ngậy, đậm đà thuần khiết của dầu đậu nành nguyên chất lập tức ngập tràn khắp không gian.
"Chảy dầu rồi! Dầu ra rồi bà con ơi!" Ngô Thụ Sinh nghển cổ nhìn vào chậu dầu, cất giọng sang sảng hét to hơn bất kỳ ai.
Diệp Vũ đứng sau đám đông mỉm cười mãn nguyện. Anh quay sang dặn dò Triệu Thiết: "Ghi nhớ cho kỹ nhé, khâu luộc đậu này là then chốt nhất của toàn bộ quy trình đấy. Luộc khéo hay vụng có thể quyết định tỷ lệ ra dầu chênh lệch nhau tới hai mươi phần trăm đấy."
Triệu Thiết gật đầu thật mạnh ghi nhớ như in trong lòng.
Những ngày sau đó, điểm tri thanh lại bước vào một guồng quay lao động sôi nổi, nhộn nhịp hơn bao giờ hết.
Công việc nghiền bột mì vẫn tiếp diễn đều đặn, cỗ máy ép dầu cũng bắt đầu vận hành ro ro không ngừng nghỉ từ sáng tới tối.
Mỗi ngày từ khi trời còn chưa rạng sáng, bếp lò đất đã được nhóm lửa đỏ rực. Mọi người thay phiên nhau đun nước luộc đậu, hết chảo này nối tiếp chảo khác. Từng bao hạt đậu nành phơi khô, sàng sạch được đổ vào chảo nước sôi sùng sục, sau mười lăm đến hai mươi phút được vớt ra để ráo nước cho nguội bớt, rồi lập tức được đưa vào máy ép dầu. Từng dòng dầu vàng óng ả men theo máng sắt chảy tràn vào chậu, cứ đầy một chậu lại được chắt cẩn thận vào những thùng phuy lớn chứa dầu...
Bà con lối xóm phấn khởi gánh từng bao từng bao đậu nành rộn ràng kéo tới xưởng liên hợp, trước cửa lán người ta xếp hàng dài dằng dặc.
Triệu Thiết rất nhanh đã trở thành tay thợ chính phụ trách toàn bộ khâu luộc đậu. Ngày nào cậu cũng là người có mặt sớm nhất, cẩn thận kiểm tra độ khô ẩm của từng mẻ đậu trước khi nhóm lửa đun nước.
Lý Hồng Anh thì phần lớn thời gian ngồi trên vô-lăng lái máy kéo. Từng chuyến xe chở đầy những bao đậu nành được chở tới, từng thùng dầu thơm nức được chuyển giao tận tay cho bà con mang về, tiếng động cơ diesel xình xịch rộn rã vang vọng từ sáng sớm tinh mơ cho tới tận lúc trời sẩm tối.
Ánh hoàng hôn rực rỡ buông xuống trải dài trên sân đập lúa, dát lên thân máy ép dầu bằng gang một lớp ánh sáng màu vàng sẫm ấm áp, an lành.
Trong bầu không khí mát lành của buổi chiều tà vẫn còn vương vấn ngạt ngào mùi hương béo ngậy của đậu luộc hòa quyện cùng mùi dầu mới thơm lừng, quyện lẫn với mùi hương rơm rạ khô ran của đồng nội mùa thu, chầm chậm lan tỏa, bao bọc lấy cả một vùng thôn dã thanh bình.
Bình luận0
Chia sẻ cảm nhận của bạn về bộ truyện này
Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.