Ánh Trăng Soi Sáng Thời Đại › Chương 21
Chương 21: Vị khách đến từ Yến Kinh
Chương 21· 3.084 từMiễn phí
Chương 21: Vị khách đến từ Yến Kinh
Tháng Tám, cái nóng oi ả của mùa hè vẫn chưa tan hết. Con đường đất ở thị trấn Hướng Dương bị ánh mặt trời hun đến trắng bệch, mỗi khi bánh xe lăn qua lại cuốn lên từng đợt bụi mỏng mù mịt.
Điền Hành Kiện bước xuống từ chiếc xe buýt liên huyện. Một tay anh xách chiếc cặp tài liệu bằng da bò màu nâu, tay kia xách túi hành lý du lịch. Anh đứng ở đầu thị trấn ngó nghiêng hồi lâu, mới nhìn thấy trên bức tường ven đường có bốn chữ lớn "Công xã Hướng Dương" được quét bằng vôi trắng.
Trước khi lên đường, anh đã tra cứu bản đồ kỹ lưỡng, từ thị trấn vào đến Đại đội Hồng Kỳ còn hơn hai mươi dặm đường đất gồ ghề, hoàn toàn không có chuyến xe nào chạy qua.
Điền Hành Kiện bèn tạt vào một quán nhỏ trong thị trấn ăn vội bát cơm trưa, sau đó ra trước cửa Hợp tác xã mua bán hỏi thăm một bà con địa phương. Người nọ chỉ tay về một hướng bảo: "Cứ men theo con đường đất này đi thẳng về hướng nam, khi nào nhìn thấy một rặng cây dương thì tới nơi." Anh nói lời cảm ơn, hất túi hành lý lên vai, sải bước dấn thân vào hành trình.
Mặt trời từ trên đỉnh đầu dội nắng gay gắt, Điền Hành Kiện đi được một quãng thì mồ hôi đã túa ra như tắm, chiếc áo sơ mi trắng dán chặt vào lưng ướt đẫm một mảng thẫm màu.
Ròng rã đi bộ hơn hai tiếng đồng hồ, cuối cùng anh cũng nhìn thấy rặng cây dương cao vút đung đưa trong gió.
Dưới bóng râm râm mát của rặng cây có mấy cụ già đang ngồi hóng mát phe phẩy quạt nan. Điền Hành Kiện bước lại gần hỏi thăm. Một ông lão ngậm tẩu thuốc lào hất cằm về phía đầu thôn: "Điểm tri thanh ấy à? Cứ theo con đường này đi thẳng vào trong, nhìn sang phía đông sân đập lúa có dãy nhà ngói chính là nó đấy."
Điền Hành Kiện vừa toan cất bước đi tiếp thì đụng đầu một người đàn ông trung niên vóc dáng vạm vỡ, khuôn mặt chữ điền rám nắng đen bóng, hai tay chắp sau lưng đang từ trong thôn đi ra.
"Đồng chí ơi, xin hỏi đồng chí có phải người của Đại đội Hồng Kỳ không?" Điền Hành Kiện vội tiến lên chào hỏi.
Người đàn ông trung niên dừng bước, đưa mắt đánh giá anh từ trên xuống dưới một lượt: "Tôi là Tô Đức Hậu, Đại đội trưởng Đại đội Hồng Kỳ đây. Cậu có việc gì thế?"
Điền Hành Kiện mừng thầm trong bụng, vội vàng rút thẻ công tác trong túi ngực ra đưa sang: "Chào bác Tô Đại đội trưởng! Cháu là Điền Hành Kiện, biên tập viên của tòa soạn tạp chí 'Văn Nghệ Nhân Dân'. Chuyến này cháu lặn lội từ xa tới đây là muốn tìm gặp đồng chí Diệp Vũ, có chút chuyện quan trọng cần trao đổi trực tiếp với cậu ấy."
Tô Đức Hậu nhận lấy thẻ công tác xem xét cẩn thận, rồi lại ngước mắt nhìn Điền Hành Kiện. Trong ánh mắt ông thoáng chút dò xét nhưng phần nhiều vẫn là vẻ niềm nở, khách khí. Ông đưa trả thẻ công tác, nghiêng người làm một cử chỉ mời: "Diệp Vũ giờ này chắc đang ở phòng họp nhỏ của đại đội. Tôi cũng vừa khéo đang định ghé qua đó, chúng ta cùng đi luôn nhé."
Hai người sánh vai bước đi trên con đường thôn. Hai bên đường là những bức tường đất trát vách màu vàng, dưới chân tường có một con chó vàng to tướng đang nằm phủ phục, thấy người lạ đi qua cũng chẳng buồn sủa, chỉ uể oải ngoe nguẩy cái đuôi vài cái.
Tô Đức Hậu vừa đi vừa buột miệng hỏi han: "Điền biên tập từ Yến Kinh lặn lội tới đây à?"
"Vâng ạ, cháu ngồi tàu hỏa suốt một đêm, rồi chuyển sang xe khách đường dài và xe buýt, sáng nay mới tới được thị trấn."
"Đến tìm thằng nhóc Diệp Vũ sao?"
"Vâng, đúng thế ạ."
Tô Đức Hậu không kìm được nở nụ cười rạng rỡ: "Tiểu Diệp là một đồng chí rất cừ. Báo tỉnh với báo địa khu đều đã đăng bài viết của nó, đợt trước tạp chí 'Văn Nghệ Nhân Dân' của các cậu còn đăng truyện ngắn của nó nữa, cả vùng này chúng tôi ai ai cũng truyền tai nhau đọc rồi đấy."
Điền Hành Kiện mỉm cười đáp: "Tác phẩm 'Người Chăn Ngựa' quả thực nhận được phản hồi vô cùng nồng nhiệt, tòa soạn chúng cháu nhận được cả núi thư khen ngợi của độc giả khắp bốn phương. Lần này cháu đích thân về đây, thứ nhất là đại diện cho ban biên tập chuyển một phong thư viết tay của Tổng biên tập Lục Văn Thanh; thứ hai là chuyển giúp một lá thư của Giáo sư Tôn thuộc khoa Ngữ văn trường Đại học Yến Kinh. Giáo sư Tôn sau khi đọc 'Người Chăn Ngựa' thì hết sức tâm đắc, tha thiết muốn mời đồng chí Diệp Vũ tới Đại học Yến Kinh tổ chức một buổi tọa đàm giao lưu văn học."
"Đại học Yến Kinh... giáo sư mời sao?" Giọng Tô Đức Hậu lộ rõ vẻ kinh ngạc mà ông đang cố gắng kiềm chế, "Mời nó đi tổ chức tọa đàm cơ à?"
"Đúng vậy ạ. Giáo sư Tôn đánh giá truyện ngắn này rất cao, cho rằng tác phẩm đã phản ánh chân thực bối cảnh lịch sử và chiều sâu nhân tính, muốn mời đồng chí Diệp Vũ đến chia sẻ kinh nghiệm và tâm đắc sáng tác với toàn thể thầy trò khoa Ngữ văn."
Tô Đức Hậu không nói thêm gì nữa, chỉ gật đầu thật mạnh, nhưng bước chân đã vô thức rảo nhanh hơn ban nãy vài phần.
Rất nhanh sau đó, họ đã tới trước cửa phòng họp nhỏ của đại đội.
Tô Đức Hậu vẫy tay ra hiệu cho Điền Hành Kiện. Qua cánh cửa gỗ mở toang, Điền Hành Kiện nhìn thấy bên trong gian phòng treo một tấm bảng đen, bày vài dãy bàn học mộc mạc và ghế băng dài.
Có hai thanh niên đang ngồi ở dãy bàn thứ ba, tay cầm bút chì chỉ trỏ vào cuốn vở bài tập mở rộng trước mặt, dường như đang tranh luận sôi nổi về một vấn đề gì đó.
"Tiểu Diệp," Tô Đức Hậu đứng ở bậc cửa cất tiếng gọi, "có người tìm cháu này."
Diệp Vũ ngẩng đầu lên.
Khoảnh khắc đầu tiên Điền Hành Kiện nhìn thấy cậu, trái tim anh khẽ chấn động.
Cậu thanh niên này trẻ trung hơn rất nhiều so với những gì anh từng mường tượng, lại còn khôi ngô tuấn tú phi phàm, chẳng khác nào tài tử bước ra từ màn ảnh điện ảnh. Gương mặt góc cạnh rõ ràng, giữa hàng mày và đôi mắt toát lên một vẻ điềm tĩnh pha lẫn sắc sảo, trên sống mũi đeo một cặp kính gọng mảnh. Cả người chỉ cần ngồi yên ở đó đã tự toát ra một phong thái đĩnh đạc, vững vàng khó tả.
"Đây là Điền biên tập của tòa soạn tạp chí 'Văn Nghệ Nhân Dân'," Tô Đức Hậu nghiêng người nhường lối, "từ tận Yến Kinh về đây tìm cháu đấy."
Điền Hành Kiện chủ động bước lên phía trước, niềm nở đưa tay ra: "Chào đồng chí Diệp Vũ, tôi là Điền Hành Kiện ở ban biên tập 'Văn Nghệ Nhân Dân'. Bản thảo của cậu chính là do tay tôi trực tiếp tiếp nhận và xử lý."
Diệp Vũ nắm lấy tay anh, mỉm cười nhã nhặn: "Chào Điền biên tập, vất vả cho anh quá, mời anh vào trong ngồi."
Tô Dã thấy vậy liền ôm lấy cuốn vở đứng dậy: "Diệp Vũ, cậu cứ bận việc trước đi nhé, tớ cầm về phòng tự nghiền ngẫm thêm một lát." Dứt lời, cậu liền rảo bước thật nhanh ra ngoài, nhường lại không gian riêng tư.
Tô Đức Hậu cũng buông một câu "hai người cứ tự nhiên trò chuyện", rồi chắp tay sau lưng thong thả rời đi.
Điền Hành Kiện ngồi xuống chiếc ghế băng dài, đặt chiếc cặp da lên đùi, từ bên trong rút ra hai phong bì thư bằng giấy xi măng màu nâu. Một phong bì có đóng con dấu đỏ chót của ban biên tập "Văn Nghệ Nhân Dân", phong bì còn lại ở góc trên bên trái in dòng chữ trang trọng "Khoa Ngữ văn Trường Đại học Yến Kinh".
"Đồng chí Diệp Vũ," Điền Hành Kiện cung kính đưa hai phong thư qua, "đây là thư viết tay của Tổng biên tập Lục Văn Thanh bên chúng tôi. Bác ấy sau khi đọc 'Người Chăn Ngựa' thì vô cùng trân trọng tài năng của cậu, đặc biệt dặn dò tôi phải trao tận tay cho cậu. Còn bức thư này là của Giáo sư Tôn ở khoa Ngữ văn Đại học Yến Kinh. Thầy ấy đọc xong truyện ngắn đã xúc động vô cùng, muốn gửi lời mời cậu tới khoa Ngữ văn Đại học Yến Kinh tổ chức một buổi tọa đàm. Thời gian và nội dung cụ thể hoàn toàn có thể bàn bạc linh hoạt theo sự sắp xếp của cậu."
Diệp Vũ đón lấy hai phong thư, trước tiên mở bức thư của Lục Văn Thanh ra xem.
Bức thư viết không quá dài nhưng câu từ hết sức trang trọng, chân tình. Lục Văn Thanh chia sẻ trong thư rằng số lượng thư bạn đọc gửi về sau khi "Người Chăn Ngựa" được phát hành đã vượt xa mọi dự tính của tòa soạn. Có những lời ngợi ca nồng nhiệt, cũng có những cuộc tranh luận đa chiều, nhưng bất luận thế nào, tác phẩm này đã tạo nên một làn sóng rung động sâu sắc trong lòng độc giả cả nước. Lục Văn Thanh bày tỏ tha thiết mong Diệp Vũ có thể thu xếp một chuyến lên Yến Kinh, trực tiếp ngồi lại với các đồng nghiệp trong ban biên tập để cùng trao đổi về phương hướng sáng tác tiếp theo. Tạp chí "Văn Nghệ Nhân Dân" cam kết sẵn sàng dành những chuyên mục và trang báo ưu ái nhất cho các tác phẩm tương lai của cậu.
Đọc xong, vẻ mặt Diệp Vũ vẫn phẳng lặng như mặt hồ không một gợn sóng, nhưng trong đầu anh, những suy tính sắc bén đã bắt đầu xoay chuyển cực nhanh.
Anh hiểu rất rõ sức nặng ngàn cân của bức thư này. "Văn Nghệ Nhân Dân" là ấn phẩm văn học hàng đầu của cả nước, việc đích thân Tổng biên tập viết thư mời đích danh đồng nghĩa với việc đối phương đã xem anh như một tác giả nòng cốt đầy tiềm năng để hợp tác chiến lược lâu dài.
Nếu anh nhận lời đi chuyến này, mối quan hệ giữa anh và tòa soạn sẽ lập tức được nâng cấp từ hình thức "gửi bài - đăng bài" đơn thuần lên thành một mạng lưới nhân mạch văn đàn vô cùng khăng khít. Giả sử anh muốn dấn thân vào con đường văn học chuyên nghiệp, điều này rõ ràng chỉ có trăm mối lợi mà không một tấc hại.
Anh tiếp tục mở phong bì thứ hai. Nét chữ của Giáo sư Tôn gầy guộc nhưng cứng cỏi, trên đầu trang giấy in dòng tiêu đề đỏ của "Khoa Ngữ văn Đại học Yến Kinh". Nội dung bức thư ngắn gọn nhưng từng câu từng chữ đều thấm đượm sự chân thành của một học giả kỳ cựu. Giáo sư Tôn bộc bạch rằng ông đã đọc đi đọc lại thiên truyện "Người Chăn Ngựa" tới mấy lần, mỗi lần đọc lại chiêm nghiệm thêm những tầng cảm xúc mới mẻ, và khẳng định tác phẩm đã đạt tới một đỉnh cao đáng nể cả về giá trị văn học lẫn chiều sâu tư tưởng. Ông tha thiết mời Diệp Vũ đến Yến Kinh giao lưu, chia sẻ tâm tư sáng tác cùng các giảng viên và sinh viên, mọi lịch trình đều tôn trọng tối đa sự sắp đặt của Diệp Vũ.
Diệp Vũ cẩn thận gấp bức thư lại, cất vào phong bì rồi trầm ngâm giây lát.
Điền Hành Kiện ngồi ở phía đối diện, kiên nhẫn chờ đợi câu trả lời.
Ánh mắt Diệp Vũ dừng lại trên hai phong thư nằm ngay ngắn trên mặt bàn, nhưng trong tâm trí anh, bàn cờ thời cuộc đang được phân tích với tốc độ kinh người.
Một buổi tọa đàm tại khoa Ngữ văn trường Đại học Yến Kinh mang ý nghĩa gì? Nó có nghĩa là anh sẽ được bước lên bục giảng của học phủ đỉnh cao bậc nhất đất nước, trực tiếp đối thoại với những bậc giáo sư đầu ngành và tầng lớp trí thức tinh hoa. Danh tiếng của anh sẽ lập tức vượt khỏi khuôn khổ độc giả của một tờ tạp chí để lan tỏa mạnh mẽ vào toàn bộ giới văn hóa trí thức cấp cao. Sau này, dù anh tiếp tục cầm bút hay chuyển hướng sang bất kỳ lĩnh vực văn hóa nào khác, đây cũng sẽ là bệ phóng có sức bật khôn lường.
Thế nhưng, thời điểm hiện tại đang là tháng Tám năm 1977!
Khoảng cách tới ngày thông báo chính thức khôi phục kỳ thi đại học được ban hành chỉ còn tối đa hai tháng nữa.
Và khoảng cách tới ngày chính thức bước vào phòng thi chỉ còn vỏn vẹn bốn tháng!
Buổi tọa đàm tại Đại học Yến Kinh cố nhiên là miếng mồi danh vọng vô cùng quyến rũ.
Nhưng còn kỳ thi đại học thì sao? Khóa sinh viên đại học đầu tiên sau ngày khôi phục kỳ thi quốc gia — khóa 77 — rốt cuộc là một thế hệ như thế nào?
Không ai trên cõi đời này hiểu rõ điều đó hơn Diệp Vũ.
Sinh viên khóa 77 chính là thế hệ có "hàm lượng vàng" cao nhất trong toàn bộ lịch sử giáo dục đại học của đất nước mới. Hàng triệu người chen chân chen chúc qua một cây cầu độc mộc hiểm trở, tỷ lệ trúng tuyển toàn quốc chưa đầy năm phần trăm. Nhưng một khi đã đặt chân qua được bờ bên kia của cây cầu ấy, mở ra trước mắt họ sẽ là một con đường thênh thang rải đầy ánh hoàng kim.
Tốt nghiệp đại học hệ chính quy thời kỳ này, nếu về các cơ quan nhà nước, bèo nhất cũng giữ vị trí cán bộ cấp huyện. Nếu tốt nghiệp từ các trường danh tiếng hay chuyên ngành mũi nhọn, các cơ quan cấp tỉnh, cấp thành phố trung ương thậm chí còn tranh nhau đón rước.
Hơn thế nữa, chẳng bao lâu nữa, làn sóng "trẻ hóa đội ngũ cán bộ" sẽ cuồn cuộn quét qua khắp mọi miền đất nước, bộ máy lãnh đạo các cấp sẽ ồ ạt bổ sung lớp thanh niên có học thức, có bằng cấp chính quy. Khi ấy, một tấm bằng đại học sẽ là tấm kim bài quyền lực nhất, và sinh viên hai khóa 77, 78 chính là những người đầu tiên được hưởng trọn vẹn miếng bánh thơm lành của thời đại.
Không chỉ trong bộ máy chính quyền, mà tại các trường đại học, viện nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp quốc doanh, cơ quan báo chí truyền thông... đâu đâu cũng đang khát khao đón chờ một lứa thanh niên trí thức tràn trề nhiệt huyết đến tiếp quản và lấp đầy khoảng trống nhân sự.
Có thể khẳng định chắc nịch rằng, chỉ cần cầm được giấy báo trúng tuyển đại học trong tay, tương lai sau này coi như đã được trải sẵn một tấm thảm đỏ bằng phẳng.
Mà điều anh đang dốc tâm dốc sức làm lúc này, chính là rải từng viên gạch lát đường cho hơn chục con người xung quanh mình bước lên con đường thênh thang ấy.
Lần trước, lời nói về chuyện "đầu tư" mà anh chia sẻ với Lý Kiến Hoa tuyệt đối không phải là một câu đãi bôi khách sáo.
Anh mưu cầu điều gì? Thứ anh nhắm tới hoàn toàn không phải là vài ba câu tán dương trước mắt như "Diệp Vũ cậu tốt quá", "Cảm ơn Diệp Vũ rất nhiều". Thứ anh nhìn thấu chính là cục diện của mười năm, hai mươi năm sau... Thứ anh dốc vốn đầu tư chính là con người.
Mười ba con người trong nhóm học tập này, dẫu cho chỉ có một nửa thi đỗ, thì đó cũng là sáu bảy vị sinh viên đại học rường cột tương lai.
Huống chi, một khi tin tức phục hồi thi cử chính thức được công bố rộng rãi, nhóm học tập do anh thành lập còn có thể thu hút thêm nhiều tri thanh ưu tú lân cận, nhiều thanh niên có chí hướng khác quy tụ về đây.
Đợi đến mai này, khi những con người này bước chân vào các cơ quan công quyền, bước vào giảng đường đại học, nắm giữ cương vị ở các doanh nghiệp nhà nước, các cơ quan báo đài...
Họ sẽ vĩnh viễn không bao giờ quên được ai là người vào năm 1977 khốn khó ấy, đã đứng bên tấm bảng đen thô sơ, kiên nhẫn giảng giải cho họ từng công thức toán học, tận tình mổ xẻ từng bài tập hóc búa, dìu dắt họ vượt qua bóng đêm mịt mùng.
Lòng người đổi lấy lòng người. Chỉ cần trong số họ có người khắc cốt ghi tâm ân tình sâu nặng này, thì phi vụ "đầu tư" thế kỷ này của anh cầm chắc phần thắng lợi tuyệt đối, chỉ có lời chứ không bao giờ lỗ vốn.
Bình luận0
Chia sẻ cảm nhận của bạn về bộ truyện này
Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận.